Οι γονείς θα θυμώσουν, θα φωνάξουν, θα παρεξηγήσουν, θα αντιδράσουν βιαστικά. Η ασφαλής σχέση δεν είναι μια σχέση χωρίς ρήξεις. Είναι μια σχέση στην οποία οι ρήξεις μπορούν να επιδιορθωθούν.
Μια ουσιαστική συγγνώμη δεν λέει στο παιδί ότι ο γονέας είναι αδύναμος. Του δείχνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να αναλαμβάνουν ευθύνη χωρίς να χάνουν την αξία ή τον ρόλο τους.
Το δύσκολο σημείο: χωρίς «αλλά»
«Συγγνώμη που φώναξα, αλλά με έβγαλες από τα ρούχα μου» δεν είναι πλήρης επανόρθωση. Το δεύτερο μισό επιστρέφει την ευθύνη στο παιδί.
Πιο καθαρό είναι: «Φώναξα πολύ δυνατά και σε τρόμαξα. Δεν ήταν σωστό να σου μιλήσω έτσι. Ήμουν θυμωμένος, αλλά είναι δική μου ευθύνη πώς εκφράζω τον θυμό μου».
Η συγγνώμη δεν ακυρώνει το όριο
Μπορούμε να ζητήσουμε συγγνώμη για τον τρόπο χωρίς να αλλάξουμε το όριο. «Δεν ήταν σωστό να σου φωνάξω. Ο κανόνας για την ώρα επιστροφής, όμως, παραμένει». Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι ευθύνη και όρια μπορούν να συνυπάρχουν.
Τι χρειάζεται μια καλή επανόρθωση;
- Ονομασία του γεγονότος: τι ακριβώς έκανα;
- Ανάληψη ευθύνης: χωρίς να μεταφέρω την αιτία στο παιδί.
- Αναγνώριση της επίδρασης: «καταλαβαίνω ότι μπορεί να φοβήθηκες/στενοχωρήθηκες».
- Πρόθεση αλλαγής: τι θα προσπαθήσω να κάνω διαφορετικά την επόμενη φορά;
- Χώρος στο παιδί: δεν απαιτώ άμεση συγχώρεση.
Γιατί αυτό είναι μάθημα συναισθηματικής νοημοσύνης
Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερο από αυτό που βλέπουν παρά από αυτό που τους εξηγούμε. Όταν ένας ενήλικας αναγνωρίζει ένα λάθος, δείχνει στην πράξη ότι η ντροπή δεν χρειάζεται να οδηγεί σε άρνηση ή επίθεση.
Διδάσκει επίσης κάτι κρίσιμο για τις μελλοντικές σχέσεις: μια σύγκρουση δεν σημαίνει υποχρεωτικά τέλος της σύνδεσης. Μπορούμε να επιστρέψουμε, να μιλήσουμε και να διορθώσουμε.
Δεν χρειάζεται θεατρικότητα
Η επανόρθωση πρέπει να ταιριάζει στην ηλικία και στο γεγονός. Ένα μικρό παιδί χρειάζεται απλές φράσεις. Ένας έφηβος μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χώρο και μια πιο ειλικρινή συζήτηση.
Η υπερβολική αυτοκατηγορία του γονέα επίσης δεν βοηθά. Αν το παιδί καταλήξει να παρηγορεί τον ενήλικα, οι ρόλοι αντιστρέφονται.
Και αν το ίδιο λάθος επαναλαμβάνεται;
Η συγγνώμη αποκτά αξία όταν συνοδεύεται από προσπάθεια αλλαγής. Αν ο γονέας φωνάζει καθημερινά και ζητά καθημερινά συγγνώμη, το πρόβλημα δεν είναι πλέον η διατύπωση της συγγνώμης. Χρειάζεται να εξεταστούν το στρες, οι προσδοκίες, τα όρια και ίσως η ανάγκη υποστήριξης.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς. Χρειάζονται ενήλικες που μπορούν να επιστρέψουν στη σχέση και να πουν: «Αυτό το έκανα λάθος. Θέλω να το κάνω καλύτερα».
