Visit Sponsor
antonis kariotis imerida 2017

Η Ψυχολογία και η Expansion Method

Written by: • 27/01/2017

Μια μελέτη του ιατρού Αντώνη Καριώτη, Πιστοποιημένου Συμβούλου Προσωπικής Ανάπτυξης Expansion

Όταν αναφερόμαστε στην Expansion Method συχνά παραλείπουμε να αναφέρουμε την θεραπευτική δυναμική της και τη σκοπιμότητά της.

Τι είναι ακριβώς η Expansion Method;

Τι προσφέρει πραγματικά; Ποιος είναι ο σκοπός της;

Ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος έχει συνηθίσει να χρησιμοποιεί νόρμες και αφομοιωμένες έννοιες για να κατανοήσει μια διεργασία πριν την βιώσει. Αυτή είναι και η βασικότερη διαφορά από τους πολιτισμούς ανατολικού τύπου, οι οποίοι είναι περισσότερο εμπειρικοί-βιωματικοί. Είναι φυσικό και επόμενο λοιπόν να μην καταλαβαίνουμε μια μέθοδο αν δεν γνωρίζουμε ακριβώς πως λειτουργεί, πού αποσκοπεί και τι αποτελέσματα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε και να περιμένουμε μετά το πέρας των συνεδριών. Έτσι μόνο καθίσταται σαφές σε μας ότι μια μέθοδος είναι πραγματικά άρτια και αποτελεσματική: όταν θα έχει σαφώς ορισμένο στόχο, πλαισιωμένη λειτουργία και το προσδοκώμενο αποτέλεσμα με υψηλή επαναληπτικότητα.

Για να πλαισιώσουμε την Expansion Method στέρεα στο λογικό ψυχαναλυτικό πλαίσιο στο οποίο υπάγεται θα πρέπει να μελετήσουμε τη δομή και δράση της σε σχέση με τις αρχές της διαδραστικότητας και επικοινωνίας και έπειτα του ανθρώπινου παράγοντα, της υπάρχουσας ευρύτερης ψυχολογικής θεώρησης και της νευροανατομικής.

Οι αρχές της επικοινωνίας περιλαμβάνουν πάντα έναν πομπό, έναν δέκτη, το μήνυμα και το μέσο μεταφοράς του. Στην κλασική ψυχολογία ο σύμβουλος αναλαμβάνει το ρόλο του ‘πομπού’ όντας παράλληλα και δέκτης, και ο συμβουλευόμενος αντίστοιχα του δέκτη, συμπληρώνοντας μια πλαισιωμένη αμφίδρομη επικοινωνία. Το μέσο είναι συνήθως ακουστικό αν και μπορεί να περιλαμβάνονται και οπτικά ή άλλα μέσα. Το μήνυμα ποικίλει και περιλαμβάνει μια σειρά ψυχογνωσιακών εργαλείων και διευκρινιστικών ερωτήσεων, αλλά είναι σαφές.

Δεν υπάρχει διαδικασία κρυπτογράφησης ή συμβολισμού. Υπάρχει μόνο αποσαφήνιση και εσωτερικός αποσυμβολισμός από τη πλευρά του συμβουλευόμενου. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί ο κώδικας επικοινωνίας καθίσταται διαυγής, μαθηματικά επαναλήψιμος και επομένως εύχρηστος, σε αντίθεση με άλλες μεθόδους (π.χ. ύπνωση), όπου η διαδικασία αποσυμβολισμού που απαιτείται καθιστά τη μέθοδο αβέβαιη και δύσχρηστη.

Ο γενικότερος στόχος του κλασσικού συμβούλου-ψυχολόγου είναι να ‘καθρεφτίσει’ τον συμβουλευόμενο ώστε να μπορέσει να μιλήσει με τον εαυτό του σε όλο το εύρος και βάθος του. Έτσι θα ανακαλύψει άγνωστες ή κεκρυμμένες πτυχές είτε στη λογική, είτε στη συναισθηματική σφαίρα και θα δει ξεκάθαρα μπροστά του τις εσωτερικές συγκρούσεις. Δηλαδή όλες αυτές τις ολοκληρωμένες σκέψεις στο οριακό συνειδητό ή υποσυνείδητο οι οποίες δεν εξυπηρετούν αυτόν, αλλά τα τραύματά του και τις συνοδές πεποιθήσεις των. Μόλις γίνει η αποσαφήνιση αυτών και η αναγνώριση του βαθύτερου αιτίου των προβλημάτων που έχουν τεθεί εξαρχής ως ζητούμενα από τον συμβουλευόμενο, ακολουθεί η διαδικασία διαχείρισης και η νέα στοχοθέτηση, με σκοπό να δημιουργηθούν νέες εμπειρίες και νέες πεποιθήσεις στην θέση των παλιών, οι οποίες θα εξυπηρετούν το άτομο.

Ο ψυχολόγος από τη δική του πλευρά έχει να κάνει ένα δυσθεώρητο έργο. Πρέπει να μπει στο εγκεφαλικό λαβύρινθο του άλλου με τον μίτο του, να περάσει τα αδιέξοδα και τις παγίδες και να βρει τον ζητούμενο ‘Μινώταυρο’. Ακόμη και τότε δεν πρέπει να τον ‘πολεμήσει’. Πρέπει να τον οδηγήσει πάλι πίσω έξω στο φως της συνειδητότητας, χωρίς να πειράξει στο ελάχιστο τον λαβύρινθο. Ακόμη και αν τα καταφέρει, κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει τον χρόνο που χρειάζεται για ένα τέτοιο εγχείρημα a priori. Θα περίμενε κανείς μια τόσο επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία με τόσο αβέβαια αποτελέσματα να μην είναι χρήσιμη ή αποδεκτή παρά μόνο ως εσχάτη λύση. Παρ’ όλα αυτά η κλασική ψυχολογία χαίρει μεγάλου σεβασμού και έχει δώσει αξιοθαύμαστα αποτελέσματα κατά καιρούς. Ο λόγος είναι απλός: έχει σαφή μεθοδολογία ανά κλάδο, είναι πλαισιωμένη ορθά (στάση, νομικά, επαγγελματικά, κ.λπ.) και το άτομο αντιλαμβάνεται ότι βοηθείται σε κάθε βήμα στο βαθμό που κατανοεί.

Η Ουσία της Expansion Method

Τώρα ας προσθέσουμε μια διάσταση. Πώς θα σας φαινόταν αν κάποιος σας έλεγε ότι θα μπορούσε να παρακάμψει το λαβύρινθο; Ότι θα μπορούσε πολύ πιο γρήγορα να μπει κατευθείαν μέσα πετώντας από πάνω, να αρπάξει το Μινώταυρο και να πετάξει αμέσως έξω;

Αυτό βασικά είναι η ουσία της Expansion, η μαγεία της και το τρικ της. Είναι μια ταχύτατη μέθοδος αναγνώρισης εσωτερικών τραυμάτων και συγκρούσεων με την πανοραμική εποπτεία της, με το έξτρα κέρδος ότι προσφέρει και εργαλεία για την οριστική λύση αυτών και όχι μόνο διαχείριση. Σε αυτό όπως και σε κάποια άλλα σημεία δομής διαφέρει άρδην από την ψυχολογία. Στο πλαίσιό της όμως ταυτίζεται σε πολλά σημεία.

Κοινά χαρακτηριστικά ψυχολογίας και Expansion Method

  • Πλαισιωμένη επικοινωνία και σαφήνεια ρόλων
  • Αίτημα συμβουλευόμενου και στοχοθέτηση
  • Σαφής, άμεσος κώδικας επικοινωνίας και έλλειψη συμβολισμού
  • Έλλειψη παρεμβατικότητας. Ο σύμβουλος οδηγεί τον συμβουλευόμενο στην αυτογνωσία και αυτοθεραπεία.
  • Πεπερασμένο πλήθος συνεδριών
  • Αναγνωρίσιμα αποτελέσματα
  • Συμπληρωματικές δορυφορικές τεχνικές για επανατοποθέτηση και αλλαγή πεποιθησιακού άξονα.

Η Διαφορά της Expansion Method

Παρ’ όλα αυτά η Expansion δεν είναι ψυχολογία, καθαυτήν. Υπό μία έννοια είναι εντελώς αντίθετη. Η ψυχολογία πάει ορθολογιστικά. Ξεκινά από το λογικό, συνειδητό νου, εισχωρεί στο οριακό συνειδητό και επιχειρεί να εξερευνήσει τις προβληματικές συνδέσεις με το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο. Εκεί βρίσκονται τα παγιδευμένα συναισθήματα, οι πεπαλαιωμένες πεποιθήσεις οι οποίες πλέον δεν εξυπηρετούν, όπως και τα τραυματικά προσωπεία του συμβουλευόμενου. Εκεί ο νους είναι κατακερματισμένος σε μικρές εκδόσεις-ρόλους του εαυτού του, όπου καμία δεν έχει επίγνωση των υπολοίπων και όλες διεκδικούν την ολότητα εναλλάξ. Και πίσω από αυτές στο βαθύ υποσυνείδητο ή ασυνείδητο, βρίσκονται οι λεγόμενες 1ες τραυματικές εμπειρίες, τα γεγονότα της πρώιμης ζωής μας που οδήγησαν στην συνειδησιακή αποκοπή και δημιουργία των προσωπείων. Η λογική και επομένως η ψυχολογία δεν έχουν πρόσβαση στο υποσυνείδητο, παρά μόνο ότι κατανοήσουν από τις αντιδράσεις του σε ερεθίσματα στο οριακό συνειδητό (black box theory). Επομένως ο δρόμος είναι μακρύς και επίπονος.

Η Expansion Method αντίθετα δεν είναι ορθολογιστική. Χρησιμοποιεί μεθοδικά μια ακόμη πιο παγκόσμια και αλάνθαστη γλώσσα επικοινωνίας από τη λογική: τα συναισθήματα. Και σε αυτό παραδόξως είναι πιο ορθολογιστική από την ψυχολογία γιατί δεν υπάρχει σφάλμα μετάφρασης. Όλοι οι άνθρωποι βιώνουν ακριβώς τα ίδια συναισθήματα παγκοσμίως, ανεξάρτητα από θρησκεία, φύλο, πολιτισμό, κατάσταση, πεποιθήσεις. Είναι η πιο πραγματική παγκόσμια γλώσσα που έχουμε.

Εδώ κρύβεται και ένα ακόμη τεράστιο πλεονέκτημα. Τα συναισθήματα εδράζονται σε υποφλοιικές δομές (θάλαμος, αμυγδαλή, διάμεσος εγκέφαλος) όπου βασικά κυριαρχεί το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο. Επομένως εξερευνώντας τις συναισθηματικές εγγραφές μπορούμε επιτέλους να εισχωρήσουμε σε μέρη του ψυχισμού και της προσωπικότητας που κανονικά είναι απρόσιτα με λογικές μεθόδους. Ακόμη και αν χρησιμοποιούσαμε άλλη μη ορθολογική μέθοδο, δε θα είχαμε σε καμία περίπτωση τη σαφήνεια και αποτελεσματικότητα που έχουμε με την Expansion Method.

Η Βιωματική Εμπειρία και το Μέλλον

Η βιωματική εμπειρία δε μπορεί να αμφισβητηθεί. Καθώς οι παλιές συναισθηματικές εγγραφές ανασύρονται και ο συμβουλευόμενος ξαναβιώνει τη ξεχασμένη αλλά πλήρως αποθηκευμένη τραυματική εμπειρία, γίνεται ο ίδιος μάρτυρας της αλήθειας του, καθώς μαζί της ανασύρει και το συνειδησιακό πλαίσιο μέσα από το οποίο την βίωσε τότε, όπως και το αν και πώς την αντιμετώπισε επιτυχώς (συνειδησιακή απόσχιση ή μη). Μετά από αυτό, όλη η διεργασία που επαναλήφθηκε αμέτρητες φορές μέχρι σήμερα ως ‘μοτίβο’ έρχεται στο φως και είναι πολύ πιο εύκολη η διαχείριση, λύση και επανατοποθέτηση.

Επομένως καθίσταται σαφές ότι η Expansion Method είναι μια άρτια, ταχύτατη, μέθοδος υψηλής απόδοσης που δικαιωματικά πλέει στα δικά της νερά. Ο λόγος που δεν μπορεί να περιγραφεί αναλυτικά ακόμη επαρκώς στο μη ειδικό κοινό είναι γιατί απλά δεν έχουμε υπάρχον σύνολο εννοιών και παρεμφερών μεθόδων αναγνωρισμένων από την επιστημονική κοινότητα που να μπορούν να το περιγράψουν. Σαν απόπειρα σκιαγράφησης θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Expansion Method ανήκει στις ψυχογνωσιακές συναισθηματικές τεχνικές (όχι ψυχαναλυτικές) και λειτουργεί υπό το πλαίσιο της ψυχολογίας. Στην πράξη, η ψυχολογία και η Expansion Method είναι φυσικοί εραστές και αλληλοσυμπληρώνονται πλήρως. Εύχομαι στο μέλλον η επιστημονική κοινότητα να αναπτύξει έναν νέο ενιαίο ψυχογνωσιακό-θεραπευτικό κλάδο όπου ο ασθενής θα μπορεί εύκολα και γρήγορα να φέρει όλα τα συναισθήματα του στην επιφάνεια, ώστε να μπορέσουν το ίδιο εύκολα και γρήγορα να γίνουν οι λογικές συνδέσεις και όλη η σκιαγράφηση της προσωπικότητας.

Μια μελέτη του ιατρού Αντώνη Καριώτη, Πιστοποιημένου Συμβούλου Προσωπικής Ανάπτυξης Expansion. Παρουσιάστηκε στην 2η Ημερίδα Συναισθηματικής Αποφόρτισης το 2017 στο ξενοδοχείο Caravel.

Διάβασέ το →
crowd of people sitting on chairs inside room

2η Ημερίδα Ψυχικής Υγείας: Συναισθηματική Αποφόρτιση

Written by: • 24/01/2017

Την Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2016, στο Ξενοδοχείο Caravel, o Πρόεδρος του Διεθνές Συμβουλίου της Expansion Method, κ. Αργύρης Μάρδας Στραβελάκης, παρουσία μελών του Δ.Σ., άνοιξε τη 2η Ψυχολογική Ημερίδα Expansion Method με τίτλο: «Μειώνοντας το Χρόνο της Ψυχολογικής Θεραπείας» και τίμησε ξεχωριστούς συνεργάτες και φίλους της καινοτόμας μεθόδου, που με τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις τους συνέβαλλαν στη δημιουργία και τη διάδοσή της.

Στην Ημερίδα παρουσιάστηκαν οι δράσεις του International Council of Expansion Method και οι πιο πρόσφατες μελέτες των Πιστοποιημένων Συμβούλων της Μεθόδου από τους:  κα. Αγγελική Γραμματική Αρβανίτη, Πολιτισμολόγο, κ. Αθανάσιο Λυμπεριάδη, Θεραπευτή, κα. Ιζαμπελλα Παλάσκα, Συγγραφέα, κ. Αντώνη Καρυώτη, Ιατρό και κα. Χρύσα Τσιρονάρη, Επιχειρηματία.

Η κα. Αγγελική Αρβανίτη μίλησε για τις δράσεις του ICEΜ και του Human Evolution Center που ολοκληρώθηκαν το 2016 και τα φιλόδοξα σχέδια για το 2017. «… από το 2009 είμαστε δίπλα στον άνθρωπο προσφέροντας υψηλότατου επιπέδου ψυχολογικές υπηρεσίες, υπενθυμίζοντας σε όλους το φως και τη δύναμη που κρύβουν μέσα τους…».

Ο κ. Αθανάσιος Λυμπεριάδης παρουσίασε την εργασία: «Ο Χρόνος των Συναισθημάτων» και μάγεψε τους παρευρισκομένους με τα βιωματικά παιχνίδια που πρόσφερε.

Η κα. Ιζαμπέλλα Παλάσκα, συγκίνησε το κοινό με την παρουσίαση της εργασίας της πάνω στη Γυναικεία Κακοποίηση και πώς η Expansion Method μπορεί να βοηθήσει.

Ο κ. Αντώνης Καρυώτης παρουσίασε τη μελέτη του αναφορικά με τα οφέλη της Expansion Method. «….Πώς θα σας φαινόταν αν κάποιος σας έλεγε ότι θα μπορούσε να παρακάμψει το Λαβύρινθο; Ότι θα μπορούσε πολύ πιο γρήγορα να μπει κατευθείαν μέσα, πετώντας από πάνω, να αρπάξει το Μινώταυρο και να πετάξει αμέσως έξω; Αυτό, βασικά, είναι η ουσία της  Expansion Method, η μαγεία της και το τρικ της. Είναι μια ταχύτατη Μέθοδος αναγνώρισης εσωτερικών τραυμάτων και συγκρούσεων με την πανοραμική εποπτεία της, με το έξτρα κέρδος ότι προσφέρει και εργαλεία για την οριστική λύση αυτών και όχι μόνο διαχείριση…».

Η κα. Χρύσα Τσιρονάρη παρουσίασε δύο νέα προϊόντα για Επιχειρήσεις με τίτλο: Expansion Business.

Κλείνοντας την Ημερίδα, ο κ. Μάρδας Στραβελάκης είπε: «Είναι καιρός να γνωρίσει ο κόσμος, ότι ο πόνος και ο θυμός, τα τοξικά μας συναισθήματα μπορούν να απελευθερωθούν από τη ρίζα τους μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι μπορούν να νιώσουν άμεσα καλύτερα και ότι μπορούν πια να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους».

Τα τιμώμενα πρόσωπα ήταν:

Η κα. Λυδία Ιωαννίδου Μουζάκα, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας, μίλησε για τη γνωριμία της με την Expansion Method και αναγνώρισε τα ευεργετικά αποτελέσματα που βίωσαν οι συνεργάτες της. Δεσμεύτηκε για στενότερη συνεργασία με το ICEM. Της απονεμήθηκε Τιμητική Διάκριση από το ICEM και ο Διακριτικός Τίτλος του Επίτιμου μέλους του ICEM.

Ο Σύλλογος Συλλόγου Καρκινοπαθών-Εθελοντών-Φίλων-Ιατρών «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών, τιμήθηκε για τη συνεργασία του με το ICEM και τη φιλότιμη προσπάθειά του στη διάδοση της ψυχολογικής μεθόδου.

Στην κα. Ευφροσύνη Μάρδα, Ιδρύτρια του Κέντρου Ρεφλεξολογίας και Έρευνας, τον κ. Αθανάσιο Λυμπεριάδη και την κα. Αγγελική Αρβανίτη, απονεμήθηκαν Τιμητική Διάκριση για τη συμβολή τους στη δημιουργία της Μεθόδου και Διακριτικός Τίτλος του Μόνιμου Μέλους του ICEM. Τέλος τιμήθηκαν για την συνεισφορά τους οι: Θεοδώρα Κατσώρη και η Αρχοντούλα Μηλιώνη.

Διάβασέ το →
mastologias

Συνεργασία Expansion Method με την Ελληνική Σχολή Μαστολογίας

Written by: • 05/12/2016

Την Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2016 παρουσιάσθηκε στην Ελληνική Μαστολογική Εταιρία και στην Σχολή Μαστολογίας η καινοτόμος ψυχολογική μέθοδος Expansion Method από τον Πρόεδρο του International Council of Expansion Method Αργύρη Μάρδα Στραβελάκη και το ιδρυτικό μέλος του ICEM Αθανάσιο Λυμπεριάδη.

Τους προλόγισε η Πρόεδρος της Ελληνικής Μαστολογικής Εταιρίας Dr Λυδία Ιωαννίδου Μουζάκα, ανακοινώσανε από κοινού την έναρξη της συνεργασίας τους πάνω στην ψυχολογική υποστήριξη γυναικών με μαστολογικά προβλήματα υγείας.

To Video της παρουσίασης θα αναρτηθεί στο επίσημο YouTube Κανάλι της Ελληνικής Μαστολογικής Εταιρίας. Η παρουσίαση έγινε στο μαιευτήριο Λητώ.

Διάβασέ το →
palaska

Γυναικεία Ενδυνάμωση στην Expansion Method

Written by: • 10/10/2016

Πολλά έχουν γραφτεί για τη γυναικεία καταπίεση και κακοποίηση ανά τους αιώνες μέχρι τις μέρες μας σε όλο σχεδόν τον πλανήτη. Όλοι οι απίστευτοι καταναγκασμοί που είχαν επιβληθεί στη γυναίκα ήταν σχεδιασμένοι από άνδρες, στη συνέχεια έγιναν νόμοι της πολιτείας και της εκκλησίας και έτσι επιβλήθηκαν διαχρονικά. Μόλις στις τελευταίες δεκαετίες αποκαταστάθηκε κάπως και μόνο σε ορισμένες χώρες η θέση της γυναίκας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει τελικά επικρατήσει ισότητα δικαιωμάτων.

Σήμερα η κακοποίηση της γυναίκας εξακολουθεί να υπάρχει στο μεγαλύτερο μέρος της γης, αλλού λιγότερο και αλλού περισσότερο. Παραμένει όμως βαθιά χαραγμένος ο πόνος και τα ψυχικά τραύματα που κουβαλούν οι γυναίκες και στην ψυχή και στο σώμα, ενσωματωμένα πλέον στο ανθρώπινο DNA.

Η παγκόσμια ιστορία της γυναικείας κακοποίησης έρχεται από τα πολύ παλιά χρόνια, εδώ και πολλές χιλιετίες, όταν ακόμα οι κοινωνίες είχαν πρωτόγονη μορφή. Η γυναίκα αντιμετωπιζόταν σαν χρηστικό αντικείμενο από τους άντρες, έχοντάς της αφαιρέσει κάθε πρωτοβουλία σε οποιοδήποτε τομέα της καθημερινότητας, ενώ η ίδια η ζωή της δεν είχε καμιά ιδιαίτερη αξία. Η κακοποίηση ξεκινούσε από πολύ μικρή ηλικία, κυρίως μάλιστα σε χώρες με μεγάλους πληθυσμούς πολλών εκατομμυρίων, πουλώντας μικρά κορίτσια για συζύγους. Όλα αυτά ενσταλάχθηκαν στο DNA, στον ψυχισμό και στα βαθύτερα πιστεύω της γυναίκας μέχρι και σήμερα.

Μπορεί να υπήρξαν, σε διάφορους λαούς και σε διάφορες εποχές, μητριαρχικές κοινωνίες που όμως είχαν πρόσκαιρη διάρκεια, αλλά σε καμία από τις θρησκείες, που επικράτησαν κατά καιρούς, η θέση της γυναίκας δεν υπήρξε ισότιμη προς τη θέση του άντρα. Τόσο στις μονοθεϊστικές θρησκείες (ιουδαϊσμός, χριστιανισμός, μωαμεθανισμός), όσο και στις πολυθεϊστικές, βλέπουμε τη γυναίκα να υφίσταται κοινωνικούς περιορισμούς που την εμποδίζουν να αναπτύσσει την προσωπικότητά της, να είναι δημιουργική και πρωτίστως να μην κακοποιείται τόσο ψυχολογικά όσο και σωματικά. Φυσικά δεν μπορούσε να γίνει κανένας λόγος για στοιχειώδεις ατομικές ελευθερίες ή πολιτικά δικαιώματα, τα οποία πάντοτε – ακόμη και μέχρι πριν έναν σχεδόν αιώνα ήταν εντελώς ανύπαρκτα για τις περισσότερες γυναίκες.

Αν θελήσουμε να δούμε αναλυτικότερα, τι επιτάσσουν οι μεγάλες θρησκείες, θα διαπιστώσουμε πόσο σκληρή ήταν αυτή η πραγματικότητα. Σε ό,τι αφορά τον χριστιανισμό, ανεξάρτητα από το τι αναφέρουν οι διάφορες εκκλησιαστικές επιταγές για τον ρόλο της γυναίκας μέσα στην κοινωνία, ιδίως δε για τη γενικότερη επιβολή φόβου και αποκλεισμού από τα κοινά, ο ίδιος ο Χριστός ουδέποτε αναφέρεται ότι πρέσβευε υποτιμητική αντιμετώπιση της γυναίκας. Όσα δυσμενή επικράτησαν στις χριστιανικές κοινωνίες, που ο αντίκτυπός τους υφίσταται έως και σήμερα, οφείλονται στους άντρες που είχαν κυριαρχήσει στη δομή των εκκλησιών. Ακόμα και στα μυστήρια, όπως του γάμου, επικρατεί το «η γυνή να φοβήται τον άνδρα», πράγμα που είναι βαθιά ενσταλαγμένο ως πεποίθηση στην κάθε γυναίκα, μαζί με όλες τις περιοριστικές πεποιθήσεις.

Ο ιουδαϊσμός, που χρονολογικά προηγείται του χριστιανισμού, μέσα από την Παλαιά Διαθήκη έχει οριοθετήσει την αντιμετώπιση της γυναίκας σε δευτερεύοντα ρόλο ως προς τον άντρα. Καθώς η Παλαιά Διαθήκη, κατά τις αντιλήψεις των Ιουδαίων, ουδέποτε εκσυγχρονίσθηκε, εξελίχθηκε ή διαφοροποιήθηκε, ούτε φυσικά με την εμφάνιση του χριστιανισμού, η γυναίκα παρέμεινε σταθερά στο παρασκήνιο της ιστορίας και της κοινωνίας. Ο μόνος ρόλος που της αποδίδεται είναι η οικιακή εσωστρέφεια, δηλαδή η ανθρώπινη αναπαραγωγή, η ανατροφή των παιδιών και το νοικοκυριό του σπιτιού – καμιά σχέση με την οποιαδήποτε δημιουργία, το εμπόριο ή έστω με τη μόρφωση και την έκφραση απόψεων.

Από την άλλη μεριά, ο μωαμεθανισμός, η τελευταία «εξ αποκαλύψεως» μονοθεϊστική θρησκεία, παρά το γεγονός ότι κάνει την πρώτη εμφάνισή του πολλούς αιώνες μετά τον χριστιανισμό και ακόμα περισσότερους από τον ιουδαϊσμό, είναι ακόμα πιο οδυνηρός για τη γυναίκα. Της δίνει ένα ρόλο εξαιρετικά σκοταδιστικό και απάνθρωπο. Αν λάβει κανείς υπόψη του ότι η θρησκεία αυτή είναι σήμερα αριθμητικά η δεύτερη παγκοσμίως, αντιλαμβάνεται εύκολα πόσο υποδεέστερη εξακολουθεί να είναι η θέση της γυναίκας, η οποία – σύμφωνα με τους πιο ορθόδοξους μωαμεθανούς – πρέπει να ζει κυριολεκτικά στο περιθώριο της κοινωνίας, να μην δικαιούται ούτε το πρόσωπό της καν να εμφανίσει ή να λιθοβολείται και να θανατώνεται χωρίς αποχρώντα λόγο. Αντίστροφα, η θρησκεία αυτή, που μεταξύ άλλων εξιδανίκευσε και καθιέρωσε την ανδρική πολυγαμία, αποδίδει πρωταρχική προτεραιότητα στον άντρα, στον οποίο μάλιστα υπό ορισμένες προϋποθέσεις παρέχεται η απόλυτη και πλήρης εξουσία επί της γυναίκας του. Πέραν των άλλων ταπεινωτικών συμπεριφορών που έχουν οι γυναίκες στον ισλαμισμό και στην ανυπαρξία της προσωπικότητάς του, βιώνουν θεωρητικά και το απεχθές μαρτύριο της πολυγαμίας, ενώ δεν της αναγνωρίζονται οι στοιχειώδεις ατομικές ελευθερίες.

Και ενώ αυτές οι θρησκευτικές εμμονές διαμόρφωναν τις κοινωνικές βάσεις, πάνω στις οποίες η γυναίκα είχε χάσει τον αυτοσεβασμό και τη δημιουργικότητά της, παρέμεναν ακλόνητες οι εναντίον της προκαταλήψεις στο πέρασμα των αιώνων. Η κατάσταση αυτή άρχισε να ανατρέπεται κυρίως από τις αρχές του εικοστού αιώνα, κυρίως στον δυτικό κόσμο, ενώ αμέσως μετά το τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου άρχισε να καθιερώνεται και να αποκρυσταλλώνεται η ισότητα των δικαιωμάτων της. Έπαψε πια να θεωρείται ως αποκλειστικό σκεύος σεξουαλικότητας και βιολογικής αναπαραγωγής, καταργήθηκε η θεσμική ανισότητα γυναικών-ανδρών και η αντιμετώπισή της ως μειωμένης νοημοσύνης, ποινικοποιήθηκαν αυστηρά οι βιασμοί και η πάσης μορφής κακοποίησή της, ενώ σταδιακά παρασχέθηκαν πλήρη ατομικά και πολιτικά δικαιώματα. Έμεινε πίσω η εποχή που δεν της επέτρεπαν ούτε γράμματα καν να ξέρει, της ανοίχτηκαν οι δρόμοι για τη μόρφωση και τη γνώση, καθώς και τη δημιουργικότητα στην ιδιωτική και τη δημόσια ζωή.

Και επειδή όλα αυτά δεν έγιναν από τη μια μέρα στην άλλη, ούτε ακόμη και σε απόλυτο βαθμό εφαρμόζονται σε όλο τον πλανήτη, έχουν απομείνει πολλές και ουσιώδεις εκκρεμότητες. Το σημαντικότερο είναι όμως που η ψυχή των γυναικών, όσο και αν αισθάνονται πια απελευθερωμένες από τους τόσους και τόσους καταναγκασμούς του παρελθόντος, έχουν απομείνει ποικίλα τοξικά συναισθήματα και κατάλοιπα.

Αυτό ακριβώς είναι το κύριο ζήτημα που έρχεται η Expansion Method να αντιμετωπίσει σε σχέση με τη γυναίκα και τα προβλήματά της, αυτά που επηρεάζουν τον ψυχισμό της και που προέρχονται από το απώτερο παρελθόν, καθώς αναμεταδίδονται μέσα από τα κοινωνικά βιώματα και μεταβιβάζονται από γενεά σε γενεά. Βασικός στόχος είναι εν προκειμένω η γυναίκα να νιώσει ολοκληρωμένη και όχι εξαρτώμενη, δηλαδή πλήρως απελευθερωμένη ψυχολογικά. Για να επιτευχθεί αυτό ακολουθείται η πάγια μεθοδολογία της Expansion Method, που συνίσταται στην αποδόμηση των αρνητικών συναισθημάτων μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με άλλες καθιερωμένες θεραπευτικές μεθόδους που είναι χρονοβόρες και περίπλοκες.

Η ψυχή της γυναίκας, καθώς είναι περιχαρακωμένη στα πάσης μορφής αρνητικά συναισθήματα που την καθηλώνουν, καλείται να τα επισημάνει και να τα επαναπροσδιορίσει για να τα αποδιώξει: Προδοσία, ταπείνωση, εγκατάλειψη, απόρριψη, αδικία, απογοήτευση, εγκλωβισμός, θυμός, μοναξιά, άγχος, ενοχή, παραβίαση κ.ά. Τα εξατομικεύει, τα αναγάγει σε παλαιότερες εποχές και κυρίως στην παιδική ηλικία, τα αναπλάθει και τα αναπαριστά, ώστε να μπορεί να τα εκμηδενίσει ένα-ένα. Αυτό σημαίνει πως μπορεί να απαιτηθεί η εφαρμογή της μεθόδου ξανά και ξανά, μέχρις ότου εξαλειφθούν όλα τα αρνητικά συναισθήματα που επιβαρύνουν τον ψυχισμό. Ούτως ή άλλως η Expansion Method είναι ο πιο γρήγορος τρόπος σταδιακής απελευθέρωσης των τοξικών συναισθημάτων μέχρι να επέλθει η εναρμόνιση, ώστε επεκτεινόμενος ο ψυχισμός να αρχίσουν να αναδεικνύονται και να επικρατούν τα θετικά συναισθήματα της αγάπης και της ευγνωμοσύνης.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η Expansion Method δεν στοχεύει μόνο στην ατομική βελτίωση του ψυχισμού της γυναίκας και γενικότερα, αλλά έχει πολύ ευρύτερες φιλοδοξίες βελτίωσης της κοινωνίας. Μέσα από κάθε μεμονωμένη ατομική θεραπεία διευρύνεται η συλλογική συνειδητότητα, καθώς η αναβάθμιση της δόνησης διαχέεται πολλαπλασιαστικά με άμεσες ωφέλιμες επιπτώσεις στον κοινωνικό περίγυρο. Τείνει έτσι στη διαμόρφωση ενός νέου ανθρώπινου κώδικα, εντελώς διαφορετικού από τον πεπαλαιωμένο συντηρητικό ηθικό κώδικα, στο όνομα του οποίου έχουν καταγραφεί κατά τους περασμένους αιώνες οι χειρότεροι κοινωνικοί περιορισμοί και οι πιο απάνθρωπες και πρωτόγονες παρορμήσεις σε βάρος του γυναικείου ψυχισμού με ευνόητα καταστροφικά αποτελέσματα.

Έτσι, η Expansion Method οδηγεί αυτόματα στη σφαιρική ενατένιση μιας απελευθερωμένης καθημερινότητας χωρίς τοξικά και επιβλαβή συναισθήματα, δηλαδή στην ιδανική εναρμόνιση της ζωής του ανθρώπου γενικά και εν προκειμένω της γυναίκας. Χωρίς απαγορευτικά άβατα και κάθε μορφής κοινωνικούς περιορισμούς ή καταναγκασμούς, όπου οι σχέσεις ανδρών και γυναικών θα διαμορφώνονται στερεά και ισότιμα μέσα σε πνεύμα απόλυτης ελευθερίας και αλληλοσεβασμού. Μακριά από τους ανόητους έως εγκληματικούς φανατισμούς και τους κατά συρροή καταπιεστικούς συντηρητισμούς που μέχρι σήμερα αλλοίωσαν το νόημα της ζωής και τα θεμελιώδη πανανθρώπινα αγαθά, όπως η πολυπόθητη χαρά και ευτυχία.

Το ζητούμενο είναι γενικότερα η ανθρώπινη ενδυνάμωση μέσα από την απελευθέρωση του ψυχισμού μας, κάτι που μπορεί να το επιτύχει η Expansion Method με την πρωτοποριακή μεθοδολογία της. Με την ίδια επιτυχία μπορεί ειδικότερα να εφαρμοσθεί η μεθοδολογία αυτή και σε ό,τι αφορά τη γυναικεία ενδυνάμωση.

Συγγραφέας: ΙΖΑΜΠΕΛΛΑ ΠΑΛΑΣΚΑ

Διάβασέ το →
gray and black abstract painting

Νευροεπιστήμες και η πλαστικότητα του εγκεφάλου

Written by: • 03/10/2016

Στη δεκαετία του 1970 οι νευροεπιστήμονες πίστευαν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελούνταν από μια πληθώρα κυκλωμάτων νεύρων, τα οποία είχαν μια δεδομένη διασύνδεση.

Αργότερα φάνηκε, ότι τα κυκλώματα και οι διασυνδέσεις του εγκεφάλου δεν είναι σταθερές και δεδομένες. Οι νευρώνες, τα νευρικά δηλαδή κύτταρα έχουν μια ιδιότητα που ονομάζεται πλαστικότητα. Έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν τις διασυνδέσεις τους, σαν να λέμε τα «κλαδιά» με τα οποία επικοινωνούν με τους διπλανούς νευρώνες, τα οποία αν χρειαστεί μπορούν να αναπτύξουν νέα κλαδιά το ένα προς το άλλο ώστε να μπορέσουν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Στην περίπτωση των νευρώνων, η επικοινωνία του ενός «κλαδιού», με αυτό ενός κοντινού άλλου νευρώνα, γίνεται με χημικό τρόπο, με ουσίες που ονομάζουμε νευροδιαβιβαστές. Τέτοιοι είναι η ακετυλχολίνη, η νοραδρεναλίνη, η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη κ.ά. Αν το ένα κλαδί εκκρίνει ντοπαμίνη για παράδειγμα, μπορεί να επικοινωνήσει μόνο με κλαδιά που έχουν υποδοχείς ντοπαμίνης. Έτσι επιτυγχάνεται ο εκλεκτικός ερεθισμός, η εκλεκτική δηλαδή επικοινωνία, μεταξύ «κλαδιών». Με τον τρόπο αυτόν η επικοινωνία δεν διαχέεται, ώστε να δημιουργηθεί χάος, αλλά κατευθύνεται συγκεκριμένα. Ο εγκέφαλος αλλάζει συνεχώς.

Ανακαλύφθηκε ότι αυτό που αποκαλούμε πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι τόσο δυναμική διαδικασία ώστε αν χρειαστεί, κάποια «κλαδιά» να μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που επικοινωνούν με τα γύρω τους «κλαδιά», δημιουργώντας νέα δίκτυα επικοινωνίας.

Εκεί δηλαδή που ένας νευρώνας παρήγαγε σεροτονίνη και μπορούσε επομένως να επικοινωνεί με παραπλήσιους που διέθεταν υποδοχείς σεροτονίνης, εάν παραστεί ανάγκη, μπορεί να «μάθει» να παράγει ντοπαμίνη, ώστε να μπορέσει να επικοινωνήσει με υποδοχείς ντοπαμίνης.

Η ανακάλυψη της πλαστικότητας που έχουν τα κύτταρα του εγκεφάλου, άλλαξε τη θεώρηση για τη λειτουργία του μυαλού μας. Σήμερα πλέον πιστεύεται ότι ο εγκέφαλος διαθέτει την ικανότητα να μεταβάλλεται, ανάλογα με τις ανάγκες του. Έχει τη δυνατότητα να αλλάζει διασυνδέσεις μεταξύ των νευρώνων του. Να ανοίγει επαφές και να δημιουργεί νέα κυκλώματα. Είναι σαν να διαθέτει πολλαπλάσιες δυνατότητες διασυνδέσεων από αυτές, που χρησιμοποιεί στην πράξη. Στον εγκέφαλο μπορούν να ανοιχτούν δρόμοι, ανάλογα με την κατεύθυνση στην οποία οδηγούμε τη σκέψη μας και τις πράξεις μας κάθε φορά. Και όσο πιο συχνά χρησιμοποιούμε έναν δρόμο, τόσο πιο ευκολοδιάβατος γίνεται.

Μάλιστα η οικονομία του μυαλού μας, μας κάνει να χρησιμοποιούμε τους πιο εύκολους δρόμους. Μόνο αν ζητηθεί από τον εγκέφαλο μας να κάνει μια νέα λειτουργία, τότε κινητοποιείται και ανοίγει, μια καινούργια διαδρομή επαφών μεταξύ των «κλαδιών» συγκεκριμένων νευρώνων, που απαιτούνται για την πραγματοποίηση αυτής της συγκεκριμένης λειτουργίας.

Η δυνατότητα ανοίγματος νέων δρόμων και διαδρομών, αποτελεί τη μεγάλη δύναμη του εγκεφάλου μας. Είναι σαν τις «συντομεύσεις» (shortcuts) με τις οποίες κάνουμε τη λειτουργία των υπολογιστών μας ευκολότερη. Σύντομα κυκλώματα δηλαδή, που μας βγάζουν εύκολα στα προγράμματα που ζητάμε να ενεργοποιηθούν, σχεδόν αυτόματα, χωρίς να το σκεφτόμαστε και να προσπαθούμε να υπολογίσουμε κάθε μας κίνηση.

Ως αποτέλεσμα της πλαστικότητας, οι νέες γνώσεις μας αυξάνουν το μέγεθος του εγκεφάλου. Για παράδειγμα, δύο χρόνια έντονης εκμάθησης του χάρτη του Λονδίνου από υποψήφιους οδηγούς ταξί προκαλούν αύξηση του όγκου του οπίσθιου ιππόκαμπου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη χωρική μάθηση. Από την άλλη μεριά, Οι περιοχές του κινητικού φλοιού που σχετίζονται με την ταυτόχρονη κίνηση των δαχτύλων και των δύο χεριών είναι περισσότερο ανεπτυγμένες σε πιανίστες.

Στην πλαστικότητα του εγκεφάλου οφείλονται ορισμένες απίστευτες ιστορίες, όπως όταν αφαιρείται ένα μέρος του εγκεφάλου. Η ιδιότητα της πλαστικότητας έδωσε την λύση. Ο υπόλοιπος εγκέφαλος άρχισε να μαθαίνει και να εκτελεί τις λειτουργίες του εγκεφάλου που έλειπε.

Οι συνήθειες

Η ιδιότητα του μυαλού μας να δημιουργεί shortcuts, δηλαδή αυτοματισμούς, μας οδηγεί σε αυτό που ονομάζουμε συνήθειες. Καλές, αλλά και κακές. Οι συνήθειες κάνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου μας πιο οικονομική, αλλά και συγχρόνως την παγιδεύουν. Την παγιδεύουν σε προγράμματα που μας χρειάστηκαν κάποτε, αλλά δεν μας εξυπηρετούν πλέον. Από τη μια μάθαμε να διαβάζουμε και έτσι πλέον δεν συλλαβίζουμε, αλλά μάθαμε και να τρώμε γλυκά, να καπνίζουμε.

Και δυστυχώς ή ευτυχώς για μας, όταν στον ανθρώπινο εγκέφαλο εγκατασταθεί μια συντόμευση, αυτή δεν μπορεί να απεγκατασταθεί. Δηλαδή ο εγκέφαλος μας δεν είναι σαν τους υπολογιστές μας, στους οποίους μπορούμε να απεγκαταστήσουμε μια συντόμευση.

Όταν βρισκόμαστε μπροστά στο συγκεκριμένο ερώτημα, η απάντηση δεν είναι ελεύθερη, αλλά εξαρτάται από το παρελθόν μας και τις απαντήσεις που έχουμε δώσει προηγουμένως, στο ερώτημα αυτό. Οι διαδρομές που είχαμε ακολουθήσει στο παρελθόν, είναι ευκολότερες και επομένως οι απαντήσεις έρχονται χωρίς σκέψη και προβληματισμό. Λειτουργούν οι έτοιμες συντομεύσεις, γιατί αυτό συμφέρει την οικονομία του εγκεφάλου μας. Είμαστε καταδικασμένοι να δώσουμε την ίδια απάντηση, που καταφέραμε να επεξεργαστούμε παλαιότερα, όταν βρεθήκαμε μπροστά στο ίδιο ερώτημα. Έτσι άσχετα αν στην παρούσα φάση, οι συνθήκες έχουν αλλάξει και η ώριμη πλέον λογική, μας δείχνει άλλες κατευθύνσεις, εντούτοις η πρώτη απάντηση που μας έρχεται εύκολη στο μυαλό, είναι η πεπατημένη.

Σύμφωνα με λεξικό της Νέας Ελληνικής γλώσσας η λέξη συνήθεια έχει δύο ερμηνείες:

ενέργεια που με τη συχνή επανάληψη έχει κατά κάποιο τρόπο τυποποιηθεί έτσι ώστε, αν και την εκτελούμε σκόπιμα, να μην απασχολεί ιδιαίτερα τη σκέψη μας ούτε να απαιτεί κάποια προσπάθεια τρόπος ενέργειας ή συμπεριφοράς που διαμορφώνεται, ύστερα από μακροχρόνια επανάληψη, σε ένα σύνολο ατόμων, σε ένα συγκεκριμένο χώρο ή χρόνο.

Και οι δύο ορισμοί είναι απόλυτα ακριβείς και ουσιαστικά ισχύουν και οι δύο. Για να σχηματιστεί μια συνήθεια πρέπει να επαναλάβουμε μια συμπεριφορά (ενέργεια) αρκετές φορές (το πόσες εξαρτάται από το είδος της συνήθειας) ενώ αν μια συνήθεια ‘σχηματιστεί’ τότε πλέον την εκτελούμε σχεδόν αυτόματα, συνήθως χρειαζόμαστε μόνο ένα trigger (μια αφορμή που θα μας υπενθυμίσει την συγκεκριμένη συμπεριφορά), σχεδόν χωρίς να σκεφτόμαστε.

Πάρα πολλά πράγματα που εκτελούμε καθημερινά εμπίπτουν στον παραπάνω ορισμό άρα είναι συνήθειες. Η πρωινή ρουτίνα είναι πολύ χαρακτηριστική. Ξυπνάμε κάθε πρωί (με την βοήθεια του trigger-ξυπνητηριού) και εκτελούμε ακριβώς τα ίδια πράγματα, δεν είναι όμως μόνο η πρωινή μας ρουτίνα μια συνήθεια είναι και πολλές ακόμη συμπεριφορές, περισσότερες απ όσες νομίζουμε. Είναι ο καναπές-τηλεόραση, ο καφές που πίνουμε, ο τρόπος που δουλεύουμε, το πως οδηγούμε και πολλές ακόμη συμπεριφορές-συνήθειες. Το χαρακτηριστικό για να καταλάβουμε αν κάτι είναι συνήθεια ή όχι είναι αν σκεφτόμαστε και πόσο για να εκτελέσουμε την συγκεκριμένη συμπεριφορά. Είναι πολλές περισσότερες οι ασυνείδητες ενέργειες από τις συνειδητές.

Σε επίπεδο νευρικού συστήματος και εγκεφάλου οι συνήθειες δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένας μηχανισμός οικονομίας ενέργειας και χρόνου. Ο εγκέφαλος αναγνωρίζει τις συμπεριφορές που επαναλαμβάνουμε και για να μας γλυτώσει από την σκέψη που χρειαζόμαστε κάθε φορά για να τις υλοποιήσουμε δημιουργεί ένα ΄κύκλωμα’ νευρώνων στον εγκέφαλο το οποίο αναλαμβάνει την σχεδόν αυτόματη εκτέλεση της συμπεριφοράς. Σε αυτόν τον αυτοματισμό κρύβεται και η μεγάλη δύναμη που έχουν οι συνήθειες, εκτελούνται σχεδόν ασυνείδητα, απαιτούν ελάχιστη σκέψη και ενέργεια, με λίγα λόγια είναι εύκολο να τις εκτελέσεις. Ακούγεται κάπως ειρωνικό όμως έτσι συμβαίνει στην πραγματικότητα, ακόμα και πολύ δύσκολες συμπεριφορές όπως πχ να πηγαίνω κάθε μέρα στο γυμναστήριο, να ξυπνάω για να πάω στην δουλειά, να κάνω μια δύσκολη δουλειά, να οδηγώ σε έναν πολυσύχναστο δρόμο και πολλές ακόμη, όταν γίνουν συνήθειες γίνονται σχεδόν εύκολα, δεν διαμαρτυρόμαστε, συνηθίζουμε.

Η ευκολία είναι μια έννοια με πολλές ερμηνείες και παραμέτρους ειδικά όσον αφορά την σχέση της με τις συνήθειες. Η ευκολία καταρχήν είναι ο σκοπός ύπαρξης των συνηθειών, οι συνήθειες μας διευκολύνουν στην καθημερινότητά μας, γι αυτό υπάρχουν. Το πρόβλημα όμως με την ευκολία είναι ότι οι περισσότερες κακές συνήθειες κρύβουν πίσω τους τον εθισμό μας στην ευκολία όχι μόνο ατομικά αλλά και γενικότερα σαν κοινωνία.

Μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να γνωρίζουμε για τις συνήθειες που έχουμε σήμερα είναι ότι οι περισσότερες από αυτές σχηματίστηκαν τυχαία ή για να είμαστε δίκαιοι για το περιβάλλον μας περίπου τυχαία. Δεν ‘αποποιούμαστε’ των ευθυνών μας, δεν είναι αυτός ο σκοπός ούτε έχει κάποιο νόημα να το κάνουμε αυτό. Απλά πρέπει να σημειώσουμε ότι κατά πάσα πιθανότητα ποτέ μέχρι σήμερα δεν καθίσαμε να σκεφτούμε τις συνήθειές μας σε σχέση με τους σκοπούς μας. Συνήθως αυτό γίνεται εφόσον έχει δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα εξαιτίας των συνηθειών πχ τα πνευμόνια μου μπούκωσαν, μάλλον θα φταίει ότι καπνίζω. Το πρόβλημα είναι ότι όταν έχει δημιουργηθεί μια συνήθεια είναι δύσκολο να αντικατασταθεί ή τουλάχιστον απαιτεί προσπάθεια, δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει σε μια στιγμή.

Ενώ λοιπόν το περιβάλλον μας σχεδόν τυχαία μας ‘οδήγησε’ στις συνήθειες που έχουμε σήμερα είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε ότι οι καλές συνήθειες τις περισσότερες φορές είναι αποτέλεσμα μιας δύσκολης προσπάθειας τουλάχιστον στην αρχή της συμπεριφοράς ενώ οι περισσότερες κακές συνήθειες είναι το αποτέλεσμα της εύκολης λύσης, είναι χρήσιμο να δείτε και τις προσωπικές συνήθειες, να τις αξιολογήσετε και να κάνετε μια αναδρομή στο πως σχηματίστηκαν.

Αξίζει λοιπόν να σημειώσουμε ότι παρόλο που ο σκοπός των συνηθειών είναι η ευκολία, οι καλές συνήθειες τις περισσότερες φορές έχουν μια σημαντική δυσκολία στην απόκτησή τους ενώ οι κακές συνήθειες αποκτούνται πολύ ευκολότερα. Αν με κάποιο τρόπο εθιστούμε στην δυσκολία ή απλά βρούμε μια μεθοδολογία να αντιμετωπίζουμε το αρχικό δύσκολο διάστημα τότε θα μπορούμε πολύ πιο εύκολα να αποκτήσουμε καλές συνήθειες.

Οι συνήθειες (σχεδόν αυτόματες, ασυνείδητες συμπεριφορές) που εκτελούμε καθημερινά είναι πάρα πολλές, έχουν σχηματιστεί σχεδόν τυχαία και λειτουργούμε με αυτές για πάρα πολύ καιρό. Εάν το αποτέλεσμά τους δεν μας ικανοποιεί, εάν θέλουμε να αλλάξουμε τότε πρέπει να δούμε ποιες από αυτές έχουν την μεγαλύτερη επίδραση στο αποτέλεσμά μας και να προσπαθήσουμε σιγά σιγά, με μέθοδο, να τις αλλάξουμε, μία συνήθεια την φορά. Δεν είναι δυνατόν να αλλάξουμε συμπεριφορές που εκτελούμε εδώ και χρόνια αυτόματα, που έχουν εδραιωθεί στον εγκέφαλό μας και έχουν δημιουργήσει τα προσωπικά τους κυκλώματα, με μια απόφαση, με μια επίσκεψη σε έναν γιατρό ή σε έναν διατροφολόγο, με μια μικρή προσπάθεια. Χρειάζεται κόπος, χρόνος και προσπάθεια για να αποκτήσουμε τις σωστές συνήθειες για το αποτέλεσμα που θέλουμε. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

Οι 9 συνήθειες που βλάπτουν τον εγκέφαλό μας

Συγκεκριμένες συνήθειες, καταστρέφουν εγκεφαλικά κύτταρα, ενώ κάποιες άλλες οδηγούν σε διανοητική στασιμότητα. Αυτές οι συνήθειες αναφέρονται παρακάτω, ώστε να φροντίσετε να τις περιορίσετε και να ελαττώσετε και τη ζημιά που γίνεται από αυτές.

Η λειτουργία του εγκεφάλου πλήττεται από συνήθειες χρόνων που δεν αντιλαμβανόμαστε τη συνολική επίδρασή τους στις πνευματικές μας ικανότητες. Ξεκινώντας από τη διατροφή που κάνουμε μέχρι τον τρόπο και τη συχνότητα που χρησιμοποιούμε τον εγκέφαλό μας, οι διανοητικές μας λειτουργίες ενισχύονται ή χάνουν σε απόδοση.

Υψηλή αρτηριακή πίεση

Η υπερφαγία, η κακή μνήμη, η δυσκολία στη μάθηση και η κατάθλιψη έχουν συνδεθεί με τη λήψη μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης. Αυτά τα αποτελέσματα της εκτεταμένης κατανάλωσης ζάχαρης έχουν μόλις αρχίσει να συνδέονται, από τους επιστήμονες, με την επίδραση αυτής της κατανάλωσης στη λειτουργία του εγκεφάλου. Η αλήθεια ωστόσο είναι, πως ο περισσότερος κόσμος δεν αντιλαμβάνεται την ποσότητα της ζάχαρης την οποία λαμβάνει, καθώς, σχεδόν σε ό,τι τρώμε, περιέχεται, ακόμα και αν δεν είναι στη γεύση γλυκό. Μην ξεχνάτε πως η στροφή σε μια πιο σωστή διατροφή, συνοδεύεται από άμεση μείωση της προσλαμβανόμενης ζάχαρης.

Ατμοσφαιρική ρύπανση

Ο εγκέφαλος έχει ανάγκη συγκεκριμένες ποσότητες οξυγόνου για να λειτουργήσει και η έκθεση σε ρυπογόνα αέρια, δυσκολεύει εν τέλει τη σωστή λειτουργία του. Ο μολυσμένος αέρας, ρίχνει τα επίπεδα οξυγόνου που φτάνουν στον εγκέφαλο, δυσχεραίνοντας έτσι τις γνωστικές λειτουργίες του, ενώ καταφέρνει ακόμα να προκαλέσει φυσικές αλλοιώσεις στη δομή του εγκεφάλου. Μην υποτιμάτε τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης της περιοχής που ζείτε και κινείστε, καθώς οι ρύποι φτάνουν και βλάπτουν κάθε σημείο του σώματος και οργανισμού σας.

Έλλειψη ύπνου

Ο ύπνος, δίνει στο σώμα το χρόνο και το περιθώριο να διορθώσει τυχόν βλάβες που έχουν προκληθεί σε αυτό και σε αυτή τη διαδικασία περιλαμβάνεται και η αναπαραγωγή νέων κυττάρων σε όλα τα όργανα, συμπεριλαμβανομένου και του εγκεφάλου.

Η μακροχρόνια έλλειψη ύπνου οδηγεί σε πιθανές βλάβες στον εγκέφαλο, καθώς δεν δημιουργούνται νέα κύτταρα και αδυνατεί η ικανότητα της σωστής επικοινωνίας του εγκεφάλου με τα νευρικά κύτταρα. Είτε αναφερόμαστε σε παροδικά ή μακροχρόνια φαινόμενα αϋπνίας, οι συνέπειες για τον εγκέφαλο είναι αρνητικές σε κάθε περίπτωση, γι’ αυτό και οι γιατροί επιμένουν στις 8 ώρες ύπνο κάθε βράδυ.

Κακή διατροφή

Η κακή διατροφή, όχι μόνο προσφέρει τα ελάχιστα θρεπτικά στοιχεία στο σώμα, αλλά κόβει και την όρεξη, καταλήγοντας σε περαιτέρω στέρηση στοιχείων. Πάρτε την απόφαση λοιπόν και επιλέξτε σωστή και θρεπτική διατροφή και δώστε στα όργανα του σώματός σας και στον εγκέφαλό σας τα σωστά «καύσιμα» για την καλή λειτουργία τους.

Κάπνισμα και αλκοόλ

Εκτός των πολλών συνεπειών, που επιφέρει το κάπνισμα στην υγεία, μέσα σε αυτά είναι και η σταδιακή εξασθένιση των γνωστικών λειτουργιών του εγκεφάλου. Συστατικό που βρίσκεται μέσα στον καπνό, μετατρέπεται σε καρκινογενές, μετά από μεταβολική επεξεργασία του σώματος και ενώ δεν βλάπτει ευθέως τα εγκεφαλικά κύτταρα, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές στο νευρικό σύστημα που με τη σειρά τους οδηγούν σε ασθένειες όπως είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας. Το αλκοόλ από την άλλη και μετά από χρόνια και εκτεταμμένη κατανάλωση καταφέρνει και προκαλεί παροδική χημική ανισορροπία και δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο.

Παράλειψη του πρωινού γεύματος

Όταν δεν τρώτε το πρωινό σας ρίχνετε τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα, το οποίο μεταφράζεται σε χαμηλή παροχή θρεπτικών στοιχείων στα ζωτικά σας όργανα. Αφιερώστε λίγο από το χρόνο σας για το πολύτιμο πρώτο γεύμα της ημέρας και δώστε στο σώμα σας την ενέργεια που χρειάζεται για να ξεκινήσει δυναμικά τη μέρα του. Προτιμήστε βιταμίνες και πρωτεΐνες για καλύτερη σωματική και πνευματική απόδοση.

Μικρή πνευματική διέγερση

Όπως οι μύες του σώματος έχουν ανάγκη από την άσκηση για να λειτουργούν σωστά, το ίδιο ισχύει και με τον εγκέφαλό σας. Δεν είναι τυχαίο που οι πιο έξυπνοι άνθρωποι, δεν σταματούν να προκαλούν τον εαυτό τους μέσα από διάφορα πνευματικά και διανοητικά παιχνίδια.

Για την ακρίβεια δε χρειάζεται να δυσκολευτείτε ιδιαίτερα, καθώς ένα σταυρόλεξο, ένα Sudoku ή ακόμα και η ευκαιρία να εμπνευστείτε δημιουργικά από ένα κομμάτι μουσικής ή μια επίσκεψη σε μια γκαλερί, θα λειτουργήσει ενισχυτικά στην εγκεφαλική σας λειτουργία.

Δηλητηρίαση από το διοξείδιο του άνθρακα

Ο καθαρός αέρας είναι ζωτικής σημασίας για τον οργανισμό και αυτό που συνήθως περνάει απαρατήρητο από μικρούς και μεγάλους είναι η ζημιά που προκαλείται όταν κοιμόμαστε με το κεφάλι μας καλυμμένο.

Όταν σκεπάζουμε το κεφάλι μας κατά τη διάρκεια του ύπνου, αν και δεν το αντιλαμβανόμαστε σε πρώτη φάση, μειώνουμε την ποσότητα του προσλαμβανόμενου οξυγόνου προκαλώντας βλάβη στον εγκέφαλο. Γι’ αυτό το λόγο αφήνετε πάντα ακάλυπτο το κεφάλι σας και μην φοράτε στενά ρούχα στον ύπνο, ώστε να έχει το σώμα το περιθώριο να αναπνέει.

Λαιμαργία και χοληστερίνη

Η λαιμαργία,το κακό που προκαλεί στον οργανισμό είναι πολλαπλό. Σκληραίνει τα αιμοφόρα αγγεία, περιορίζοντας έτσι τις διόδους του οξυγόνου και των θρεπτικών στοιχείων στα ζωτικά μέρη του σώματος, εκ των οποίων και ο εγκέφαλος.

Η δε χοληστερίνη, συσσωρεύεται στις αρτηρίες και δυσχεραίνει την ομαλή κυκλοφορία του αίματος δυσκολεύοντας την παροχή των θρεπτικών στοιχείων, βιταμινών και οξυγόνου στο σύνολο του οργανισμού.

Το σύνολο των συντομεύσεων αυτών ή των αυτοματισμών, αποτελεί αυτό που αποκαλούμε προσωπικότητα ή χαρακτήρα του ανθρώπου. Είναι οι έτοιμες απαντήσεις που διαθέτει κάθε άνθρωπος σε βασικά ερωτήματα. Αυτές μας οι στάσεις ζωής ουσιαστικά μαθαίνονται νωρίς στη ζωή μας. Ο εγκέφαλος για λόγους οικονομίας, δεν μπαίνει στον κόπο να επαναβεβαιώσει την ορθότητα των προγραμμάτων που ήδη «τρέχει» κι αυτός είναι ο λόγος που συχνά κάνουμε τα ίδια λάθη.

Η διαμόρφωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς επηρεάζεται από κοινωνικούς, κληρονομικούς, περιβαλλοντικούς-πολιτισμικούς και οικογενειακούς παράγοντες. Στους κοινωνικούς παράγοντες συμπεριλαμβάνονται η κοινωνική τάξη και θέση του ατόμου στην κοινωνία άλλα και το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζει. Οι πολιτισμικοί παράγοντες σχετίζονται με τις αξίες, πεποιθήσεις και τα βιώματα των ανθρώπων σε ένα συγκεκριμένο πολιτισμό. Επίσης, πολύ σημαντική επίδραση στη συμπεριφορά του ατόμου διαδραματίζει η οικογένεια η οποία λειτουργεί ως ισχυρό πρότυπο στην υιοθέτηση ή όχι ορισμένων συμπεριφορών. Κατά καιρούς έχουν αναπτυχθεί διάφορες ψυχολογικές θεωρίες για την ερμηνεία των συμπεριφορών υγείας και για την τροποποίηση αυτών συμπεριφορών.

Ορισμοί Συμπεριφορών Υγείας:

Οι συμπεριφορές υγείας είναι οι αξίες, οι πεποιθήσεις, οι προσδοκίες, τα κίνητρα καθώς και χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τα οποία διατηρούν ή βελτιώνουν την υγεία των ατόμων3.

Θετική ή υγιής συμπεριφορά υγείας είναι κάθε έγκαιρη ενέργεια για πρόληψη και εντόπιση της ασθένειας καθώς και κάθε δραστηριότητα που βελτιώνει την υγεία και την προστατεύει από κινδύνους.

Οι συμπεριφορές υγείας αποτελούν μια δυναμική κατάσταση και είναι δυνατόν να τροποποιηθούν με την απόκτηση νέας γνώσης και με την αλλαγή του περιβάλλοντος στο οποίο ζει και αναπτύσσεται το άτομο. Αυτή η μεταβλητότητα αποτελεί πρόκληση για την επιστήμη καθώς μπορεί να συμβάλλει ανάπτυξη ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, μειώνοντας την ανικανότητα και νοσηρότητα.

Οι αρνητικές συμπεριφορές υγείας χαρακτηρίζονται από ενέργειες οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο για νοσηρότητα και θνησιμότητα. Οι συνέπειες αυτών των επιλογών συμπεριφοράς και του τρόπου ζωής μπορεί να είναι γνωστές ή άγνωστες στο άτομο που τις υιοθετεί. Ωστόσο, βασικό χαρακτηριστικό των συμπεριφορών αυτών αποτελεί η ένταση και η συχνότητα που πραγματοποιούνται.

Προσωπικότητα, συνήθειας, στρες

Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του κάθε ατόμου συνδέονται τόσο με την εμφάνιση του στρες όσο και με την ενεργοποίηση μηχανισμών για την αντιμετώπισή του. Έτσι, η μελέτη της προσωπικότητας σε σχέση με το στρες συμβάλλει όχι μόνο στην κατανόηση των ατομικών διαφορών και των κοινών παραμέτρων που συνδέονται με αυτό αλλά και στην κατά περίπτωση επιθυμητή αλλαγή συμπεριφοράς. Αυτό που ενδιαφέρει την παρούσα εργασία είναι το πώς ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας συνδέονται με το στρες. Πριν γίνει αυτό είναι σημαντικό να οριστούν η έννοια της προσωπικότητας και του στρες.

Η έννοια του στρες είναι πολυδιάστατη, καθώς για την περιγραφή της απαιτείται η μελέτη ιατρικών, βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραμέτρων. Αρχικά, σύμφωνα με τον Selye το στρες ορίζεται «ως η μη συγκεκριμένη ανταπόκριση του σώματος σε κάθε απαίτηση για αλλαγή». Εν συνεχεία, ένας άλλος ορισμός που διατυπώθηκε είναι αυτός του Aldwin που θεωρεί το στρες ως το αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης μεταξύ του ατόμου και του περιβάλλοντος του, γεγονός που είτε μέσω της υπερδιέγεσης είτε της υποδιέγερσης, οδηγεί σε ψυχολογική και σωματική ένταση. Ακολούθως, στον ορισμό του Lazarus, διαχωρίστηκε η έννοια του στρες σε θετικό-δημιουργικό στρες-eustress και σε αρνητικό-καταστρεπτικό στρες-distress. Στην πρώτη περίπτωση το στρες χαρακτηρίζεται ως κίνητρο για προώθηση της ανθρώπινης δημιουργικότητας, ενώ στην δεύτερη το άτομο θεωρεί ότι δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις του κοινωνικού του περιβάλλοντος, θεωρεί δηλαδή ότι δεν έχει αρκετούς διαθέσιμος πόρους (ικανότητες και δεξιότητες).

Η επίδραση του στρες συσχετίζεται με

α) την φύση, την ένταση, την διάρκεια και συχνότητα του στρεσογόνου παράγοντα

β) την υποκειμενική-ψυχολογική σημασία του στρες

γ) τις δυνατότητες ή και τις αδυναμίες της αποφυγής και της υπέρβασης του στρες

δ) την εμπειρία που έχει το άτομο σε σχέση με την έκθεση στο στρεσογόνο παράγοντα ε) την ιδιοσυγκρασία, δηλαδή την γενική κατάσταση πριν και μετά την διάρκεια έκθεσης στο στρες και τέλος

στ) με την κοινωνική υποστήριξη.

Επιπροσθέτως, οι τύποι του στρες διακρίνονται

α) με βάση την θετική ή αρνητική επίδραση του σε εξαντλητικό στρες ή αποδοτικό ή ουδέτερο στρες,

β) με βάση την χρονική διάρκεια και ένταση σε χρόνιο ή οξύ στρες, και τέλος

γ) με βάση την πηγή προέλευσης σε σωματικό, περιβαλλοντικό και ψυχολογικό στρες.

Σύμφωνα με την θεωρία της ανταπόκρισης στο στρες, το άτομο αντιδρά μέσω διεργασιών για να προσαρμόσει το σώμα του στον παράγοντα στρες με σκοπό την μείωση ή την αποφυγή του. Δύο είναι τα μοντέλα που προτείνονται, αυτό του Cannon όπου το άτομο καλείται να αντιμετωπίσει μία ενδεχόμενη απειλή μέσω του «Fight or Flight» (μάχη ή φυγή) και αυτό του Selye που διατύπωσε το «General Adaptation Syndrome» (Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής).

Με βάση τη θεωρία του Cannon το στρες ορίζεται ως «η διαταραχή της ομοιόστασης του οργανισμού κάτω από ακραίες εσωτερικές ή περιβαλλοντικές εξωτερικές συνθήκες». Περιέγραψε την ομοιόσταση ως κατάσταση δυναμικής ισορροπίας των σωματικών λειτουργιών. Τα στάδια της θεωρίας «Fight or Flight» είναι:

  • Η πρόσληψη του ερεθίσματος μέσω τον αισθήσεων
  • Ο διαχωρισμός των ερεθισμάτων σε απειλητικά και μη απειλητικά, όπου στην απειλή ενεργοποιεί το νευρικό και ενδοκρινικό σύστημα και όταν δεν υπάρχει απειλή η διαδικασία λαμβάνει τέλος.
  • Ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση διέγερσης και ενεργοποίησης μέχρι να εξαφανιστεί η απειλή.
  • Και τέλος, η επαναφορά του σώματος σε κατάσταση ηρεμίας

Το Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής του Selye διακρίνεται σε τρία στάδια:

  • Ενεργοποιημένη Αντίδραση, που παρομοιάζεται με την αντίδραση Fight or Flight του Cannon.
  • Αντίσταση, όπου το άτομο προσπαθεί να επανέλθει στη φυσιολογική κατάσταση ηρεμίας και να πετύχει την ομοιόσταση.
  • Εξάντληση, όπου η υπέρμετρη προσπάθεια του σώματος οδηγεί σε εξάντληση με αποτέλεσμα την τελική αποτυχία και την επανεμφάνιση των συμπτωμάτων.

Σε αυτό το σημείο κρίνεται απαραίτητο να γίνει μία σύντομη περιγραφή της ψυχοφυσιολογίας του στρες για να φανεί η επίδραση του στον ανθρώπινο οργανισμό. Δύο είναι τα συστήματα που αλληλεπιδρούν στην απάντηση στο στρες, αυτό του αυτόνομου νευρικού συστήματος και του ενδοκρινικού συστήματος. Το Συμπαθητικό Σύστημα ενεργοποιείται απελευθερώνοντας τους νευροδιαβιβαστές, νορεπινεφρίνη και επινεφρίνη, που ονομάζονται κατεχολαμίνες. Η απελευθέρωση των κατεχολαμινών έχει επίπτωση στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

Όσον αφορά το ενδοκρινικό σύστημα, η μελέτη του άξονα Υποθάλαμος – Υπόφυση – Επινεφρίδια δίνει απαντήσεις για την λειτουργία των ορμονών του στρες. Ο μηχανισμός του άξονα περιγράφεται ως εξής: το στρεσογόνο ερέθισμα διεγείρει τον υποθάλαμο, όπου παράγεται η ορμόνη έκλυσης της κορτικοτροπίνης CRH η οποία διεγείρει την πρόσθια υπόφυση και εκκρίνεται η κορτικοτροπίνη ACTH η οποία μέσω του αίματος φτάνει στον φλοιό των επινεφριδίων και από εκεί εκκρίνονται τα γλυκοκορτικοειδή όπως η κορτιζόλη. Οι ψυχολογικοί παράγοντες μπορούν να ενεργοποιήσουν τον άξονα αυτόν με αποτέλεσμα την αυξημένη έκκριση κορτιζόλης. Ανάλογη επίδραση μπορεί να έχει ακόμα και η ενδεχόμενη προσμονή μίας στρεσογόνου εμπειρίας. Η κορτιζόλη επηρεάζει πολλά συστήματα και λειτουργίες του οργανισμού. Παρεμβαίνει στον μεταβολισμό της γλυκόζης, ενεργοποιεί την λιπολυτική διαδικασία, ασκεί ανασταλτική δράση στο ανοσοποιητικό σύστημα, έχει παρατεταμένη αντιφλεγμονώδη δράση, παρεμβαίνει στην οστεοποίηση και ασκεί καταβολική επίδραση στις πρωτεΐνες των μυών και ανασταλτική στη δημιουργία νέων ινοβλαστών και στον πολλαπλασιασμό τους.

Η ανθρώπινη προσωπικότητα και συμπεριφορά είναι πολύπλοκη και για αυτό έχουν γίνει πολλές προσπάθειες του προσδιορισμού της. Οι πρώτες θεωρίες προσωπικότητας διατυπώθηκαν από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και γιατρούς και η εξέλιξη των θεωριών αυτών φτάνει μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει ότι ο οργανισμός αποτελείται από τέσσερα στοιχεία (χυμούς): το αίμα, το φλέγμα, την κίτρινη χολή και την μέλαινα χολή. Ο Γαληνός επηρεασμένος από τον Ιπποκράτη κάνει λόγο για τον αιματώδη, τον φλεγματικό, τον χολερικό και τον μελαγχολικό τύπο. Οι σύγχρονες απόψεις ως προς την σχέση της ιδιοσυγκρασίας και της ενεργοποίησης του ορμονικού συστήματος συνδέονται με τις πρώτες αυτές θεωρίες όπως για παράδειγμα του Eysenck, για οποία θα γίνει λόγος παρακάτω.

Ανέκαθεν του «γιατί είμαστε, όπως είμαστε» έχει απασχολήσει τον άνθρωπο και την επιστήμη. Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν γεννιόμαστε με κάποια χαρακτηριστικά ή εάν στην πορεία της ζωής γινόμαστε «όπως» είμαστε. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν αυτοί που είναι υπέρ της κληρονομικότητας και από την άλλη, είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι το περιβάλλον είναι αυτό που διαμορφώνει την προσωπικότητα. Πλέον πιστεύουμε ότι η προσωπικότητα είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης και των δύο. Οι θεωρητικοί της προσωπικότητας ασχολούνται με το άτομο ως όλον και προσπαθούν να κατανοήσουν τους τρόπους λειτουργίας του ατόμου αλλά και την συμπεριφορά καθώς επίσης να εντοπίσουν τις ατομικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των ατόμων. Σύμφωνα με τους Pervin & John κάποιες θεωρίες υποστηρίζουν ότι η προσωπικότητα διακατέχεται από σταθερά χαρακτηριστικά όπως οι εξελικτικές (Freud), οι φαινομενολογικές (Rogers) και τυπολογικές (μοντέλο των πέντε παραγόντων). Από την άλλη μεριά η κοινωνικογνωστική θεωρία του Bandura παρουσιάζει την προσωπικότητα ως αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον. Τέλος, σταθερά χαρακτηριστικά θεωρούνται ο νευρωτισμός, η εξωστρέφεια-εσωστρέφεια κτλ. ενώ μη σταθερά είναι τα κίνητρα, συναισθήματα, σκέψεις και φανερές συμπεριφορές των ατόμων.

Οι άνθρωποι διαθέτουν ορισμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που τους προδιαθέτουν να δρουν κατά συγκεκριμένους και συνεπείς τρόπους. Οι Θεωρίες Προσωπικότητας εξηγούν την ύπαρξη ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των ανθρώπων καθώς και τη συνέπεια της συμπεριφοράς. Η έννοια της προσωπικότητας μας βοηθά να καταλάβουμε γιατί οι άνθρωποι αντιδρούν με διαφορετικούς τρόπους κάτω από παρόμοιες συνθήκες.

Αρχικά θα γίνει μία σύντομη επισκόπηση των θεωριών για την προσωπικότητα. Γίνεται αναφορά στις ιδέες του Freud σχετικά με τα συστατικά στοιχεία της προσωπικότητας, στη θεωρία της προσωπικότητας του Adler καθώς και του Rogers. Ακολουθεί μία σύντομη έκθεση της θεωρίας γνωρισμάτων του Allport και στο πώς αυτή αποδίδει τη συνέπεια στη συμπεριφορά σε χαρακτηριστικά γνωρίσματα που κατέχει κάθε άτομο και τα οποία καθορίζουν συνήθεις ανταποκρίσεις του σε περιστάσεις της ζωής. Έπεται η τυπολογία προσωπικοτήτων του Jung και η θεωρία προσωπικών κατασκευών του Kelly, που κατάγεται από μία φαινομενολογική οπτική. Ο Kelly δίνει έμφαση κυρίως στις γνωστικές όψεις: στο πώς ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Μία πιο εκτεταμένη αναφορά γίνεται στη θεωρία προσωπικότητας του Eysenck και στους παράγοντες της μεγάλης πεντάδας, οι ορισμοί των οποίων βασίζονται στο έργο του Costa & McGrae(1992). Η τελευταία μπορεί να αποτιμηθεί στη βάση πέντε διαστάσεων της προσωπικότητας, δηλαδή της Νευρωτικότητας (Ν), της Εξωστρέφειας (Ε), της Πνευματικής Διαθεσιμότητας, της καλής Προαίρεσης και της Ευσυνειδησίας). Έτσι, ο Eysenck γίνεται υποστηρικτής του βιολογικού παράγοντα: οι διαφορές στην προσωπικότητα των ατόμων οφείλονται σε νευροφυσιολογικές διαφορές και αυτές οφείλονται κυρίως στη βιολογική κληρονομιά τους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο νευρωτισμό ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που συνδέεται με το στρες και στη διαμόρφωση άλλων διαταραχών του ατόμου.

Η αλληλεπίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος και οι εσωτερικές παρορμήσεις δημιουργούν τον τύπο της προσωπικότητας. Τα χαρακτηριστικά των τύπων είναι εκείνα που μπορούν να οδηγήσουν τα άτομα στο στρες. Το στρες διαφέρει ανάλογα με την περίσταση, την ένταση και τα χαρακτηριστικά του ατόμου. Έτσι, διαφαίνεται η ανάγκη να υπάρξουν στρατηγικές αντιμετώπισης για την καλύτερη προσαρμογή και απάντηση στο στρες. Οι στρατηγικές εστιάζονται στο πρόβλημα, στο συναίσθημα και στις κοινωνικές σχέσεις. Σε πιο πρακτικό επίπεδο εκτός από τις κλασσικές θεραπείες όπως την φαρμακοθεραπεία, γίνεται αναφορά και σε άλλες εναλλακτικές θεραπείες που βοηθούν στην απάντηση στο στρες ή δρουν συμπληρωματικά σε χρόνιες ασθένειες.5

Στρες και εγκέφαλος

Το στρες αποδιοργανώνει το μεταιχμιακό σύστημα, την εγκεφαλική περιοχή που σχετίζεται με το συναίσθημα. H δομή που επηρεάζεται κυρίως είναι η αμυγδαλή, που εμπλέκεται στην αντίληψη και στην αντίδραση σε ερεθίσματα που προκαλούν φόβο. H αμυγδαλή (δομή βαθιά στον εγκέφαλο) δέχεται ερεθίσματα από νευρώνες του εγκεφαλικού φλοιού (εξωτερικός φλοιός) που επεξεργάζονται αισθητηριακές πληροφορίες. Έτσι δημιουργείται άγχος και φόβος στη θέα ενός όπλου, μιας πυρκαγιάς ή ενός απειλητικού προσώπου. H αμυγδαλή όμως δέχεται και αισθητηριακά ερεθίσματα πριν από τη συνειδητή επεξεργασία τους. Για παράδειγμα, το θύμα μιας τραυματικής εμπειρίας που βρίσκεται σε μια ομάδα χαρούμενων ανθρώπων ξαφνικά αισθάνεται να κατακλύζεται από άγχος και φόβο, την καρδιά της να χτυπάει γρήγορα. Χρειάζονται λίγα δευτερόλεπτα για να συνειδητοποιήσει ότι το άτομο που στέκεται πίσω της έχει φωνή σαν του ατόμου που της δημιούργησε την τραυματική εμπειρία.

Όταν ο εγκέφαλος δέχεται ένα απειλητικό σήμα, ενεργοποιείται η αμυγδαλή, που επικοινωνεί με άλλες περιοχές, ενεργοποιώντας τον νευροδιαβιβαστή CRH (corticotrophin-releasing hormone). Νευρώνες από την περιοχή της αμυγδαλής στέλνουν μηνύματα στα εξελικτικά αρχαία τμήματα του εγκεφάλου που ελέγχουν το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Καθώς διεγείρεται το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (μέρος του αυτόνομου νευρικού συστήματος) το άτομο νιώθει να οξύνονται οι αισθήσεις του, να χτυπά η καρδιά του γρήγορα και να λαχανιάζει. Ταυτόχρονα όμως η αμυγδαλή στέλνει πληροφορίες στον μετωπιαίο φλοιό, υπεύθυνο για να αξιολογεί εισερχόμενες πληροφορίες και να δίνει το σήμα για να αρχίσουν οι ανάλογες αντιδράσεις. Το αποτέλεσμα σε τέτοιες περιπτώσεις κινδύνου είναι να παίρνονται αποφάσεις υπό την επήρεια συναισθημάτων.

“Είμαστε αυτό που κάνουμε επανειλημμένα. Επομένως, η αριστεία δεν είναι πράξη, αλλά συνήθεια.”

Αριστοτέλης

Θεωρίες διαμόρφωσης συνηθειών

Στον πρόλογο του βιβλίου “Psycho-cybernetics” που εκδόθηκε το 1960, ο Δρ. Maxwell Maltz παρουσίασε τη θεωρία των 21 ημερών, δηλώνοντας ότι «μετά από πλαστική χειρουργική επέμβαση χρειάζεται ένα διάστημα περίπου 21 ημερών για το μέσο ασθενή προκειμένου να συνηθίσει το νέο του πρόσωπο. Όταν ένα χέρι ή πόδι ακρωτηριάζεται το «άκρο φάντασμα» διατηρείται για περίπου 21 ημέρες.»

Η βασική ιδέα του επιχειρήματος ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι χρειάζονται 21 ημέρες για να εκτελεστεί μια κακή συνήθεια και η ίδια διάρκεια για να ξεκινήσει μια θετική. Κατά τον Δρα Maltz, το 21 θεωρήθηκε ο μαγικός αριθμός για τη λήψη αποφάσεων. Ο Steven Aitchison, ένας ειδικός στην προσωπική ανάπτυξη, μεταξύ πολλών άλλων επιστημόνων και ψυχολόγων, συστήνει να μην ακολουθείτε μια νέα συνήθεια τυφλά για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά να «λέτε συνειδητά στον εαυτό σας ότι θα την προσπαθήσετε για 21 ημέρες», προκειμένου να επιτύχετε.

Δυστυχώς, δεν μπορούμε να σταματήσουμε μια καθιερωμένη συνήθεια αδράνεια., Το 2010, το University College του Λονδίνου απέρριψε τη θεωρία των 21 ημερών. Το UCL ανακάλυψε ότι οι συνήθειες διαμορφώνονται μέσω της επανάληψης. Κατά μέσο όρο, το UCL ανακάλυψε ότι χρειάστηκαν κατά μέσο όρο 66 ημέρες για τη δημιουργία μιας συνήθειας.

Ο Αριστοτέλης έλεγε πως είμαστε αυτό που επαναλαμβάνουμε, πόσο όμως χρονικό διάστημα χρειάζεται για να εδραιωθεί μια πράξη μας σε συνήθεια;

Έρευνες που έχουν γίνει, έχουν δείξει πως αρκούν 21 συναπτές μέρες για να πετύχουμε το στόχο μας. Κάποιοι άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν πως το χρονικό διάστημα ποικίλει ανάλογα με τη σοβαρότητα της συνήθειας.

Στην έρευνα που διεξάχθηκε στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου και πήραν μέρος 96 συμμετέχοντες, τα αποτελέσματα ήταν ενδιαφέροντα. Οι συμμετέχοντες έπρεπε να διαλέξουν μια συμπεριφορά που ήθελαν να μετατρέψουν σε συνήθεια και να την επαναλάβουν καθημερινά. Χρειάστηκε κατά μέσο όρο 66 μέρες για να γίνει αυτή η αλλαγή, φυσικά υπήρχες και πολλές διακυμάνσεις στο χρονικό όριο. Αν ένας συμμετέχοντας ήθελε να του γίνει συνήθεια ένα ποτήρι νερό μετά το πρωινό, χρειάστηκε 20 μέρες, ενώ για κάποιον που ήθελε να γυμνάζεται επί δέκα λεπτά μετά το πρωινό ξύπνημα, μέτρησε 84 μέρες κι ακόμη δεν τα είχε καταφέρει.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως αν θέλεις να τρως ένα φρούτο κάθε απόγευμα, σου αρκούν 21 μέρες, αν όμως θέλεις να αντικαταστήσεις το τσιγάρο με μια καραμέλα, αυτό μπορεί να διαρκέσει και έναν ολόκληρο χρόνο, για να σου γίνει βίωμα.

Η πραγματικότητα είναι ότι αν η αρχετυπική συνήθειά απεικονίζει ένα φυσικό ένστικτο επιβίωσης, όπως η πρόσληψη περισσότερου νερού, θα είναι πολύ πιο εύκολο να δημιουργηθεί. Ωστόσο, εάν η απόφασή δεν είναι μια βασική ανθρώπινη ανάγκη, η συνήθεια θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να διαμορφωθεί.

Όταν ο ψυχολόγος Jeremy Dean καταπιάστηκε με το ζήτημα του «πόσο καιρό μπορεί να πάρει σε κάποιον να δημιουργήσει ή να αλλάξει μια συνήθεια», μελετώντας ιστοσελίδες με περιεχόμενο ψυχολογίας και συμβουλευτικής, βρέθηκε επίσης αντιμέτωπος με τις 21 ημέρες.

Αυτός ο μοναδικός και συγκεκριμένος αριθμός ημερών είχε εφαρμογή στα πάντα: από το να ξεκινήσει κανείς μια δίαιτα, μέχρι το να κρατά ημερολόγιο. Ωστόσο, δεν υποστηρίζεται από αδιάψευστα και πιο συγκεκριμένα στοιχεία και δεδομένα, γιατί ο Dean εξερευνά την πραγματική επιστήμη που «κρύβεται» πίσω από τις συνήθειες, μέσα από υπάρχοντα εμπειρικά στοιχεία σχετικά με τη διαμόρφωση των συνηθειών. Ο ίδιος αναφέρει μια έρευνα, που δίνει πιο εμπεριστατωμένη απάντηση γύρω από το ερώτημα του «πόσος καιρός χρειάζεται για να “ριζώσει” μια νέα συνήθεια».

Αυτή η έννοια της δράσης χωρίς σκέψη –γνωστή στις επιστήμες ως «αυτοματισμός»- αποδεικνύεται ως κεντρικός μοχλός των συνηθειών.

Αυτό βοηθά ακόμη στο να φωτιστεί το πραγματικό ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της έρευνας: πόσος καιρός χρειάστηκε για να γίνει μια συμπεριφορά συνήθεια.

Σύμφωνα με τον Dean κατά μέσο όρο όλοι οι συμμετέχοντες που παρείχαν αρκετά στοιχεία, χρειάστηκαν 66 μέρες μέχρι να τους δημιουργηθεί μια συνήθεια.

Φυσικά, υπήρχαν σημαντικές διαφορές στο πόσο καιρό χρειάστηκε για να διαμορφωθεί μια συνήθεια, ανάλογα με το τι είχε βάλει στόχο ο καθένας.

Αυτό όμως που διαπίστωσαν οι ερευνητές ήταν ότι υπήρχε μια κυρτή σχέση ανάμεσα στη συνήθεια και τον αυτοματισμό, που σημαίνει ότι κάθε προηγούμενη επανάληψη ήταν πιο επωφελής από την επόμενη σε ό,τι αφορά την εγκαθίδρυση μιας συνήθειας, και τα οφέλη σταδιακά συρρικνώνονταν με το πέρασμα του χρόνου.

Αυτό που έδειξε η μελέτη αυτή είναι ότι οι 21 ημέρες που αναφέρουν αρκετοί για τη δημιουργία μιας συνήθειας, μπορεί να είναι αρκετές αν ο στόχος σας είναι για παράδειγμα να… πίνετε ένα ποτήρι νερό μετά το πρωινό σας.

Οτιδήποτε πιο δύσκολο και επίπονο, το πιο πιθανό είναι ότι θα χρειάζεται περισσότερο καιρό για να «αυτοματοποιηθεί».

28fed2f3c95f4589a1259daaedda1b0f

Η ψυχοθεραπεία

Μερικές φορές οι συνήθειες που έχουμε αναπτύξει και η προσωπικότητα που έχουμε διαμορφώσει μας προκαλούν προβλήματα. Και τότε μπορεί να μας βοηθήσει η ψυχοθεραπεία.

Η ψυχοθεραπεία ως διαδικασία μπορεί να θεωρηθεί ως μια μορφή μάθησης που αλλάζει τον εγκέφαλο. Ο ρόλος της επίδρασης της μάθησης κατά τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας σε επίπεδο νευρώνων έχει αναδειχτεί ήδη από το 1949 και είναι γνωστός ως “κανόνας του Hebb”. Σύμφωνα με αυτόν η πληροφορία που μεταβιβάζεται επανειλημμένα διασυναπτικά μέσω δύο νευρώνων κωδικοποιείται μέσω ενίσχυσης των συνδέσεων των νευρώνων αυτών οι οποίοι ενεργοποιούνται ταυτόχρονα.6

Η ψυχοθεραπεία ως τύπος μάθησης οδηγεί σε μακροπρόθεσμες μεταβολές στη συμπεριφορά. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι δεν είναι απλά μια συζήτηση ή μια πνευματική συναλλαγή λέξεων και ιδεών, αλλά μια σχέση που οδηγεί, λόγω της πλαστικότητας του εγκεφάλου, σε φυσιολογικές διαδικασίες ικανές για νέες νευροφυσιολογικές ρυθμίσεις και μεταβολές στις εγκεφαλικές δομές.6,7

Συναισθήματα

Διακρίνονται τρεις βασικές ψυχικές λειτουργίες: Σκέψεις, συναισθήματα, κίνητρα. Το συναίσθημα θεωρείται ως το αντίθετο της καλά δομημένης, λογικής σκέψης.

Η αποφασιστικότητα αναδύεται από τα συναισθηματικά κέντρα του εγκεφάλου κυρίως την αμυγδαλή, που παίζει ρόλο στο φόβο, θυμό πάλη – φυγή, το συναίσθημα κάνει τις επιλογές και παίρνει τις αποφάσεις σε όσα προτείνει η λογική.

Κατά τη συναισθηματική διέγερση δρούμε παρορμητικά, χωρίς να υπολογίζουμε την καλύτερη στρατηγική δράσης. Το συναίσθημα είναι μια σύνθετη υποκειμενική συνειδητή εμπειρία : συνδυασμός νοητικών καταστάσεων, ψυχοσωματικών εκφράσεων και βιολογικών αντιδράσεων του σώματος. Είναι αυτό που ένας άνθρωπος «αισθάνεται», όχι ως απλή αίσθηση αλλά ως κάτι βαθύ, εσωτερικό, που επιδρά στο σώμα (πχ καρδιακός ρυθμός) και την «ψυχή» του και σχεδόν πάντα εκφράζεται (στο πρόσωπο, στη φωνή, στη στάση του σώματος) και μπορούν να το παρατηρήσουν οι άλλοι.

Πολλοί επιστήμονες διαχωρίζουν τα συναισθήματα σε διάφορες κατηγορίες. Η πιο βασική διαίρεσή τους είναι σε εκείνα που έλκουν και σ’ εκείνα που απωθούν.

  • Ανθρώπινα συναισθήματα είναι: η αγάπη, η στοργή, η ευτυχία, η λαγνεία, ο έρωτας, το πάθος, ο ζήλος, το δέος, ο θαυμασμός, η περηφάνια, η χαρά, η συμπόνια, η ικανοποίηση, η πληρότητα, η αρμονία, η αυτοπεποίθηση, η εμπιστοσύνη, η ανακούφιση, η απορία, η συγκίνηση, το άγχος, η ανυπομονησία, η έκπληξη, ο φόβος, ο τρόμος, η φρίκη, ο θυμός, η ντροπή, η ενοχή, οι τύψεις, η απόρριψη, η δυστυχία, η απελπισία, το πένθος, η λύπη, η θλίψη, η μοναξιά, η εχθρότητα, η έχθρα, το μίσος, ο φθόνος, η δυσπιστία, η απογοήτευση, η περιφρόνηση, η αηδία, η ζήλεια, κ.ά.

Συστατικά του συναισθήματος:

  1. Υποκειμενικό αίσθημα / εμπειρία.
  2. Σωματικές αλλαγές.

H αντίληψη ενός διεγερτικού γεγονότος ακολουθείται άμεσα από σωματικές αλλαγές. Η αντίληψη αυτών των σωματικών αλλαγών καθώς συμβαίνουν είναι το συναίσθημα.

Η ένταση και η διαφοροποίηση των συναισθημάτων βασίζεται στο αυτόνομο νευρικό σύστημα. Τα διεγερτικά γεγονότα ενεργοποιούν το θάλαμο, ο οποίος έχει δύο ξεχωριστά συστήματα εξόδου. Ένα προς το σύστημα της διέγερσης και ένα προς τον εγκεφαλικό φλοιό, όπου καταχωρείται η συνειδητή εμπειρία του συναισθήματος.

3. Συμπεριφορά όπως εκφράσεις του προσώπου, στάση του σώματος, κτλ

4. Γνωστικές λειτουργίες

– Schachter & Singer (1962)

Η επανατροφοδότηση από τη περιφερειακή διέγερση καθορίζει την ένταση του συναισθήματος, αλλά η διαφοροποίηση του συναισθήματος εξαρτάται από τον τρόπο που ερμηνεύεται αυτή η διέγερση βάσει των επικρατουσών συνθηκών. Αν δηλαδή νιώθουμε διέγερση που οφείλεται σε ένα λιοντάρι, σε έναν υπαρκτό κίνδυνο, βιώνουμε φόβο.

Αν αυτό ισχύει είναι δυνατόν να αλλάξουμε το συναίσθημα που βιώνει ένας άνθρωπος, αλλάζοντας απλώς τον τρόπο που ερμηνεύει τη διέγερσή του.

  • Lazarus (1991)Τα συναισθήματα σπάνια είναι άμεσες αντιδράσεις στις ιδιότητες ενός ερεθίσματος. Αυτό που δίνει σε ένα ερέθισμα συναισθηματικό τόνο είναι η προσωπική σημασία που του αποδίδεται από το άτομο.

Η διαδικασία μέσω της οποίας κάθε ερέθισμα αξιολογείται ως προς την σημασία του για την προσωπική ευημερία του ατόμου, ονομάζεται πρωτογενής εκτίμηση. Με το που ένα ερέθισμα κριθεί ως σημαντικό, ακολουθεί η δευτερογενής εκτίμηση, κατά την οποία αξιολογείται το πως θα το αντιμετωπίσουμε.

Προφανώς διαφορετικά συναισθήματα σχετίζονται με διαφορετικές εκτιμήσεις της κατάστασης. Η αρχική διαφοροποίηση σε αρνητικά και θετικά γίνεται κατά την πρωτογενή εκτίμηση.

Η γνωστική εκτίμηση είναι υπεύθυνη και για την ένταση της συναισθηματικής αντίδρασης.

Η εκτίμηση οδηγεί σε αντιμετώπιση, η οποία με τη σειρά της αλλάζει τη σχέση ατόμου περιβάλλοντος, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε διαφορετικά συναισθήματα.

H γνωστική εκτίμηση θεωρείται ο πρώτος και ο πιο κεντρικός παράγοντας για την έκλυση του συναισθήματος.

  • Friske:Εκλυόμενο από τα σχήματα συναίσθημα. Τα σχήματα που βασίζονται σε προηγούμενες εμπειρίες μπορεί να φέρουν και συναισθηματικές συνιστώσες. Όταν μία νέα εμπειρία εμπίπτει σε ένα σχήμα (το ενεργοποιεί) δεν αναδύεται μόνο προηγούμενη γνώση, αλλά και προηγούμενες συναισθηματικές αντιδράσεις. Γνωσιακή ερμηνεία της μεταβίβασης.
  • Wilson:Συχνά το συναίσθημα που νιώθουμε σε μία κατάσταση διαμορφώνεται από τις προσδοκίες που έχουμε για το πως θα νιώσουμε
  • Weiner: Συγκεκριμένα συναισθήματα ακολουθούν συγκεκριμένους αιτιοπροσδιορισμούς. Π.χ. περηφάνια = θετικό αποτέλεσμα που αποδίδεται στην προσωπική ικανότητα.
  • Άλλες θεωρίες με κύριο κοινό χαρακτηριστικό τον τρόπο που το άτομο ερμηνεύει το περιβάλλον του. Σε αυτή την ταξινόμηση των διαστάσεων της γνωστικής εκτίμησης, που οδηγούν στη διαφοροποίηση του συναισθήματος, παρατηρείται σημαντική αλληλοεπικάλυψη.

Οι θεωρίες αυτές είναι σημαντικό να διαχωρίζονται από αυτές που βασίζονται στην έννοια της αυτοπαρατήρησης που εισήγαγε ο Βem το 1972. Οι θεωρίες αυτές αναφέρονται στην ερμηνεία των χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος και όχι των σωματικών αλλαγών, όπως η θεωρία των Schachter & Singer. Τα πειράματα σχετικά με τη μεταφορά της διέγερσης αναφέρουν περιπτώσεις, όπου η σωματική διέγερση επηρεάζει τη συναισθηματική αντίδραση, χωρίς προηγούμενη αναγνώρισή της από το άτομο. Σημαντική πηγή επανατροφοδότησης που βασίζεται στην αυτοπαρατήρηση αποτελεί και η συμπεριφορά.

Ορισμός του συναισθήματος

Ένας ορισμός του συναισθήματος: «Ως συναίσθημα ορίζεται οτιδήποτε νιώθει ένα άτομο, όταν αξιολογεί ένα γεγονός με συγκεκριμένο τρόπο και συνήθως οδηγεί σε αλλαγές στον ανθρώπινο οργανισμό ή την συμπεριφορά. Έτσι, όλα τα συναισθήματα είναι ουσιαστικά προτροπές για δράση. Άρα τα συναισθήματα οδηγούν σε πράξεις τις οποίες μπορούμε να αντιληφθούμε (Goleman, 2001).»

Ο ορισμός του συναισθήματος ωστόσο, είναι πολύ δύσκολος γιατί το συναίσθημα ως έννοια μπορεί να πάρει πολλές διαστάσεις. Ωστόσο θα λέγαμε πως ορίζεται ως μια έντονη ψυχοσωματική εμπειρία που αφήνει στο άτομο κάποια θετική ή αρνητική διάθεση. Αυτή η ψυχοσωματική εμπειρία μπορεί να προκληθεί τόσο από εξωτερικούς προς το άτομο παράγοντες όσο και από εσωτερικούς.

-Βίκιλεξικό:< Το συναίσθημα είναι μια σύνθετη υποκειμενική συνειδητή εμπειρία: ο συνδυασμός νοητικών καταστάσεων, ψυχοσωματικών εκφράσεων και βιολογικών αντιδράσεων του σώματος. Είναι αυτό που ένας άνθρωπος «αισθάνεται», όχι ως απλή αίσθηση αλλά ως κάτι βαθύ, εσωτερικό, που επιδρά στο σώμα (πχ καρδιακός ρυθμός) και την «ψυχή» του και σχεδόν πάντα εκφράζεται (στο πρόσωπο, στη φωνή, στη στάση του σώματος) και είναι παρατηρήσιμο από τους άλλους.

Το συναίσθημα συναντάται σε όλα τα θηλαστικά, όχι μόνο στον άνθρωπο. Είναι αποτέλεσμα περίπλοκων ορμονικών επιδράσεων και του ασυνείδητου νου. Τα συναισθήματα είναι πολύ δύσκολο να ελέγχονται, με συνειδητή προσπάθεια. Προκαλούν την αλλαγή συμπεριφοράς στα θηλαστικά ανάλογα με την κατάσταση στην οποία αυτά βρίσκονται>.9

Το σημαντικό συστατικό για την επιβίωση είναι η συμπεριφορά.

Οι χρήσιμες λειτουργίες που επιτελούν οι συναισθηματικές συμπεριφορές είναι το στοιχείο που καθοδήγησε την εξέλιξη του εγκεφάλου. Τα αισθήματα που συνοδεύουν αυτές τις συμπεριφορές είναι πολύ πιο πρόσφατα από εξελικτικής απόψεως.

Χρησιμότητα του συναισθήματος

H απλή διατήρηση στη ζωή είναι ζήτημα παρατήρησης του εσωτερικού περιβάλλοντος και πραγματοποίησης ομοιοστατικών αλλαγών, δηλ. είναι θέμα εσωτερικών αντιδράσεων σε εσωτερικά ερεθίσματα. Αλλά η επιβίωση γίνεται εξαιρετικά πιθανότερη άμα υπάρχει κάποιος μηχανισμός παρατήρησης του εξωτερικού περιβάλλοντος και αντίδρασης στα εξωτερικά ερεθίσματα. Η εξέλιξη του εγκεφάλου ακολούθησε αυτή ακριβώς την πορεία, εξασφαλίζοντας όλο και πιο λεπτομερή ανάλυση των εξωτερικών ερεθισμάτων και όλο και πιο σύνθετη επεξεργασία των προτύπων αντίδρασης στα ερεθίσματα αυτά.

Η εξέλιξη του εγκεφάλου κατά κύριο λόγο ακολούθησε προσθετική πορεία. Οι απλούστερες δομές δεν αντικαταστάθηκαν από τις εξελικτικά πιο πρόσφατες, αλλά συνέχισαν να επιτελούν τις λειτουργίες τους, ελεγχόμενες και συνεπικουρούμενες από τις ανώτερες. Σε τελική ανάλυση θα ήταν παράλογο να εξελιχθούν νέες δομές με πρόβλεψη για την ανάληψη των ίδιων λειτουργιών που επιτελούσαν πάρα πολύ αποτελεσματικά οι παλαιότερες δομές.

Το 1970 o MacLean πρότεινε τη θεωρία του τριπλού εγκεφάλου των ανώτερων θηλαστικών. Μπορεί να θεωρηθεί ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται από τρία στρώματα, κάθε ένα από τα οποία σηματοδοτεί ένα σημαντικό εξελικτικό στάδιο. Το παλαιότερο στρώμα, ο ερπετικός εγκέφαλος διεκπεραιώνει αυτοματικές λειτουργίες, όπως η αναπνοή. Το επόμενο στρώμα, ο παλαιοθηλαστικός εγκέφαλος επιτελεί λειτουργίες που αφορούν στην επιβίωση και περιλαμβάνει τις δομές που είναι υπεύθυνες για το συναίσθημα (αποφυγή πόνου, αναζήτηση ηδονής). Το τρίτο επίπεδο, ο νεοθηλαστικός εγκέφαλος είναι υπεύθυνος για τη λογική σκέψη.

Η ανάπτυξη του συναισθήματος αποτελεί μία ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ της άκαμπτης συμπεριφορικής στερεοτυπίας των κατώτερων οργανισμών, και της σχεδόν ανεξάντλητης πλαστικότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

…και γιατί αναπτύχθηκαν τα υποκειμενικά συναισθήματα;

⇒ Η βιολογική βάση του συναισθήματος στον άνθρωπο εντοπίζεται στο μεταιχμιακό σύστημα και στο διάμεσο εγκέφαλο, μία σειρά από υποφλοιώδεις δομές. Η μόνη διαφορά στις υποφλοιώδεις δομές των ανώτερων και των κατώτερων ζώων είναι ότι στα πρώτα οι δομές αυτές αναμένεται να λαμβάνουν περισσότερες πληροφορίες από τα υψηλότερα κέντρα (spinal shock).

Πράγματι, σε γενικές γραμμές το συναίσθημα επιτελεί την ίδια λειτουργία στον άνθρωπο και στα κατώτερα ζώα. Πρόκειται για βραχύχρονες καταστάσεις αξιολόγησης που εστιάζονται σε ένα ερέθισμα και χαρακτηρίζονται από τάση για ανάληψη δράσης, φυσιολογικές αλλαγές που προετοιμάζουν το σώμα για την δράση αυτή καθώς και εκφράσεις του προσώπου και στάσεις του σώματος που εξυπηρετούν την επικοινωνία της συναισθηματικής διέγερσης προς τα έξω. Ένα σύστημα «λήψης αποφάσεων».

Δοθέντος ότι οι άνθρωποι θέτουν πολλούς στόχους, το συναίσθημα φαίνεται να παίζει ένα ρόλο διαχείρισης προτεραιοτήτων. Λειτουργεί ως ένα σήμα συναγερμού (απόσπαση και διέγερση) που αποσύρει τα άτομα από την προσπάθεια επίτευξης ενός στόχου, κατευθύνοντάς τα παράλληλα προς κάποιον άλλο στόχο, η σημασία του οποίου έχει εν τω μεταξύ αυξηθεί.

Τα συνοδευτικά αισθήματα αναπτύχθηκαν ως μία μορφή εσωτερικής επικοινωνίας για τις αλλαγές στη σχετική προτεραιότητα μεταξύ των στόχων (έχουμε τα συνοδευτικά αισθήματα, επειδή έχουμε ανεπτυγμένο φλοιό). Η εξαιρετικά σημαντική λειτουργία που επιτελούν τα συναισθήματα στην ψυχική ζωή του ατόμου φαίνεται και από το γεγονός ότι εξαιρετικά έντονα συναισθήματα είναι σε θέσει να αναστείλουν οργανωμένες γνωστικές δραστηριότητες (επιβίωση).

Η συμβολή των συναισθημάτων στην επιβίωση είναι ιδιαίτερα σημαντική στη διαμόρφωση κατάλληλων αντιδράσεων σε επείγουσες περιβαλλοντικές καταστάσεις και στην επικοινωνία της πρόθεσης του ατόμου.

Μπορούμε να φαντασθούμε μια ζωή χωρίς συναισθήματα, χωρίς αυτά τα καθημερινά σκαμπανεβάσματα της συναισθηματικής μας κατάστασης;

Ο Αριστοτέλης στο βιβλίο του «Περί Ψυχής» γράφει: «Τα περισσότερα νοητικά φαινόμενα συνοδεύονται από σωματικό πάθος. Όταν υπάρχουν οι αναγκαίες σωματικές προϋποθέσεις, προκαλούνται συγκινήσεις όπως η οργή και ο φόβος, από ελάχιστη νοητική αιτία ή και χωρίς αιτία». Από ασυνείδητη αιτία όπως θα λέγαμε σήμερα. Τούτο το επιχείρημα το χρησιμοποιεί ο Αριστοτέλης προκειμένου να υποστηρίξει, σε αντίθεση με τον Πλάτωνα, ότι το σώμα και η ψυχή δεν αποτελούν δύο ουσίες αλλά αδιαχώριστα στοιχεία μίας και μοναδικής ουσίας.

Τα συναισθήματα λοιπόν αποτελούν ένα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης.

EXPANSION METHOD

Μια μεταμορφωτική μέθοδος που καταφέρνει να απελευθερώσει νοητικούς και συναισθηματικούς περιορισμούς

Μεθοδολογία απελευθέρωσης τοξικών συναισθημάτων μέσα σε 72 ημέρες

21 ημέρες courses

22η ημέρα ερωτηματολόγιο

Φαίνεται ότι θα μπορούσε να συμβάλει στην αλλαγή της συναισθηματικής κατάστασης του ατόμου, εάν λοιπόν μπορεί να εμπεδωθεί και να εδραιωθεί μπορεί να γίνει μέρος μίας ολιστικής προσέγγιση, της βελτίωσης της ψυχολογικής κατάστασης και της σωματικής υγείας

Μια μελέτη της Βένιας Αβορίτη

Βιβλιογραφια

  1. Larsen R. J (2007). Personality Processes. Στο Flink G (ed). Encyclopedia of Stress, 149-154. Elsevier Inc.2.Pervin Lawrence A. and John Oliver P (2001).

  2. Θεωρίες Προσωπικότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθήτω.

  3. Παύλος Σακκάς, “Η ψυχιατρική αλλιώς… μέσα από πραγματικές ιστορίες και κυκλώματα υπολογιστών”, Εκδόσεις Βήτα.

  4. Στέφανος Βασάκος, “Ψυχοθεραπείες και πλαστικότητα του εγκεφάλου”.

  5. el.wikipedia.org/wiki/Συναίσθημα

Διάβασέ το →
man hugging woman near trees

Η Expansion therapy είναι μια μέθοδος Συγχώρεσης

Written by: • 26/09/2016


ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Θέλω να ζω και να απολαμβάνω τη ζωή μου. Είμαι ο εαυτός μου και πορεύομαι με αγάπη προς την πραγμάτωση της αποστολής μου χωρίς περιορισμούς και εμπόδια.

Ο δρόμος μου είναι ανοιχτός και τα βήματα μου σταθερά, χωρίς τρικλοποδιές, παγίδες και παραπατήματα. Δεν κουβαλώ στους ώμους μου τραυματικές εμπειρίες και απαλλάσσομαι από τοξικά συναισθήματα, που προέρχονται από αυτές.

Με συγχωρώ και με αποδέχομαι. Έχω ένα σύμμαχο, ένα μοναδικό και αποτελεσματικό όπλο. Μπορώ και εφαρμόζω την Expansion Method.

Οι τραυματικές μου εμπειρίες αναβαπτίζονται και τα τοξικά μου συναισθήματα απελευθερώνονται στο πεδίο της συγχώρεσης και του φωτός.

Μπορώ και συγχωρώ. Αποδέχομαι τα γεγονότα, τις εμπειρίες, τα λάθη και τις αστοχίες μου, χωρίς να μένω σ’ αυτές.

Με την εφαρμογή της Expansion Method μπορώ να κοιτώ μπροστά χωρίς φόβο και τύψεις. Με συγχωρώ για την άγνοια και την άστοχη μετάφραση τραυματικών πρωταρχικών μου εμπειριών.

Έχω επιτρέψει την συγχώρεση. Τα ‘μοτίβα ζωής’ πάνω στα οποία μέχρι τώρα κεντούσα τον καμβά της ζωής μου, δεν με καθορίζουν, ούτε με εγκλωβίζουν.

Κάθε μέρα πιστοποιώ το δικαίωμα μου στον Παράδεισο του Τώρα και απελευθερώνομαι από την νοσταλγία μιας ζωής, που θα ήθελα να ήταν αλλιώς.

Ζω, διευρύνομαι, αφήνω πίσω ότι με περιορίζει και κατακτώ τους στόχους μου με όπλο μου την Expansion Method.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  • Εισαγωγή – Η έννοια της συγχώρεσης
  • Βήματα προς τη συγχώρεση
  • Πότε, πως και γιατί
  • Πως θα βρούμε τη δύναμη να συγχωρήσουμε
  • Τα στάδια της συγχώρεσης
  • Οι τέσσερις φάσεις της συγχώρεσης
  • Εμπόδια προς τη συγχώρεση
  • Αλήθειες που μας βοηθούν
  • Συγχώρεση και σχέσεις
  • Expansion Method
  • Επίλογος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Για την ψυχολογία μας η συγχώρεση είναι ένα απαραίτητο βήμα, προκειμένου να πάμε παρακάτω τη ζωή μας. Είναι απολύτως απαραίτητο, γιατί όσο συντηρούμε τη μνησικακία, τα νεύρα και το θυμό απέναντι σε πρόσωπα που μας έβλαψαν, θα τους αποκαλώ πλέον αυτουργούς, τόσο περισσότερο αυτά τα αρνητικά συναισθήματα γεμίζουν την ψυχή μας και δεν μας αφήνουν να συνεχίσουμε να ζούμε και να απολαμβάνουμε το παρόν μας. Αποτελούν βαρίδια, που μας κρατούν πίσω.

Είναι απλό. Όσο διατηρούμε έχθρες, κόντρες, μίση, νεύρα και θυμό για κάποιον άλλον ή ακόμα και για τον ίδιο μας τον εαυτό, τότε δεν είμαστε πραγματικά ελεύθεροι να συνεχίσουμε τη ζωή μας.

Μπορεί να νομίζουμε πως συνεχίζουμε, αλλά τελικά όλα αυτά τα αρνητικά συναισθήματα μας κρατάνε πίσω και μας δηλητηριάζουν μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο.

Μόνο απελευθερώνοντας τα τοξικά συναισθήματα μέσω της συγχώρεσης, θα μπορέσουμε να αφήσουμε χώρο για τη θετικότητα να εισβάλει και να καταλάβει το σώμα και το πνεύμα μας.

Πόσο όμως εύκολο είναι να καταλάβουμε αυτή την αναγκαιότητα της συγχώρεσης και μέσα μας; Σε πολλές περιπτώσεις είναι αρκετά δύσκολο και θέλει αρκετή δουλειά με τον εαυτό μας, προκειμένου να ξεπεράσουμε τις απογοητεύσεις, τις πληγές, τις κόντρες και απλά να συγχωρέσουμε.

Ξεκινάμε πρώτα από εμάς. Για να μάθουμε να συγχωρούμε τους άλλους, πρέπει πρώτα να μάθουμε να συγχωρούμε τον εαυτό μας. Πολλές φορές ρίχνουμε το φταίξιμο σε μας τους ίδιους για πολλά πράγματα που πήγαν στραβά ή δεν έγιναν έτσι όπως ακριβώς τα σχεδιάζαμε. Αναζητούμε την τελειότητα και αυτό και δεν είναι εφικτό, εκτός του ότι δεν είναι απαραίτητο, για να είμαστε ευτυχισμένοι και χαρούμενοι. Μόλις το συνειδητοποιήσουμε, θα αρχίσουμε να συγχωρούμε κάθε στιγμή, κάθε λεπτό τον εαυτό μας για τα μικρά ή τα μεγάλα «λάθη».

Για να γίνει αυτό θα πρέπει να αποδεχόμαστε τα πράγματα όπως έρχονται, και να μην προσπαθούμε να τα αλλάξουμε, κάνοντας ταυτόχρονα τις απαραίτητες κινήσεις για τη ζωή μας. Αν είναι να αλλάξουν τότε σίγουρα θα έρθει μια διαφορετική πορεία εκεί ακριβώς που δεν το περιμένουμε, χωρίς να επιμένουμε να κατακρίνουμε τον εαυτό μας ή να τον τιμωρούμε. Γιατί ακόμα και κάποια «λάθη» που γίνονται, δεν είναι ακριβώς λάθη. Είναι τα δομικά υλικά που με αυτά χτίζουμε το μοναδικό και ανεπανάληπτο οικοδόμημα της ζωής και πραγματώνουμε την αποστολή μας.

15 ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΓΧΩΡΕΣΟΥΜΕ

Ο μεγάλος Dr Wayne Dyer στο βιβλίο του ‘ How to forgive someone who has hurt you in 15 steps’ είναι εξαιρετικά σαφής :

Βήμα 1: Το παρελθόν όλα όσα σε πλήγωσαν δεν είναι πια εδώ. Μην τους επιτρέπεις να επανέρχονται και να αμαυρώνουν το παρόν σου. Οι άνθρωποι έρχονται , παρέρχονται, είναι καλοί , είναι λιγότερο καλοί αλλά όλοι απαραίτητοι στο παιχνίδι της ζωής μας. Αγκάλιασε τους και πάμε στην επόμενη βάση.

Βήμα 2: Επανασυνδέσου με το Πνεύμα σου. Κάνε μια νέα συμφωνία με τον Ανώτερο Εαυτό σου.

Βήμα 3: Μην πέφτεις για ύπνο θυμωμένος. “Είμαι ειρήνη, είμαι χαρούμενος , είμαι η Αγάπη και προσελκύω ανάλογους ανθρώπους στη ζωή μου”.

Βήμα 4: Μην κατηγορείς τους άλλους . Κατανόησε τον εαυτό σου.

Βήμα 5: Μην καθοδηγείς τους άλλους.

Βήμα 6: Είσαι ένα ποτάμι εμπειριών, άστο να κυλίσει.

Βήμα 7: Πάρε την ευθύνη του εαυτού σου.

Βήμα 8: Απαλλάξου από το αρνητικό συναίσθημα και τα αισθήματα οργής.

Βήμα 9: Καλύτερα καλός, παρά σωστός.

Βήμα 10: Μάθε να δίνεις-έτσι θα λάβεις.

Βήμα 11: Μην αρπάζεσαι με το παραμικρό και παντού.

Βήμα 12: Άσε το παρελθόν , ζήσε το παρόν.

Βήμα 13: Αγκάλιασε τα πέτρινα χρόνια σου και άλλαξε τα.

Βήμα 14: Μην επικρίνεις.

Βήμα 15: Στείλε αγάπη. Θα έλθει πίσω.

Πολλές φορές, ακόμα κι αν μάθουμε να συγχωρούμε τον εαυτό μας και να αποδεχόμαστε τα πράγματα όπως είναι κάθε στιγμή, είναι δύσκολο να συγχωρέσουμε κάποια άτομα τα οποία είναι συνδεδεμένα με έντονα συναισθήματα από μεριά μας. Είναι δύσκολο να ξεπεράσουμε αυτά τα δυνατά συναισθήματα, καθώς σκεφτόμαστε πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα, αν αυτά τα άτομα δεν είχαν κάνει αυτά τα πράγματα, για τα οποία δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε.

Ας σκεφτούμε όμως, αν αυτά τα άτομα δεν είχαν κάνει αυτά τα πράγματα, θα ήμασταν το ίδιο άτομο τώρα; Όχι. Οι καταστάσεις αυτές μας ωρίμασαν και έπαιξαν και αυτές το ρόλο τους για την διαμόρφωση του ποιοι είμαστε σήμερα – είτε το θέλουμε είτε όχι.

ΑΝ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΣΥΓΧΩΡΟΥΜΕ

Η Melanie Greenberg (Psychology Today , January 29 2015) μας προτρέπει πριν αποφασίσουμε για το αν , πότε και ποιόν θα συγχωρήσουμε να λάβουμε υπ’ όψιν μας τους κάτωθι βασισμένους σε έρευνα παράγοντες.

  1. Η συγχώρεση ενισχύει την ευτυχία και την καλή μας υγεία. Παραμένοντας μνησίκακοι βλάπτουμε την υγεία μας και μετατρέπουμε ένα τραυματικό γεγονός σε χρόνια στρεσογόνο πηγή, που αποδυναμώνει έως και εξαντλεί το ανοσοποιητικό μας σύστημα και μας αποσπά από το να απολαμβάνουμε το παρόν μας.
  2. Όχι όμως και χαλάκι να σε πατήσουν’ (Doormat effect). Το όφελος της συγχώρεσης σε μια στενή σχέση εξαρτάται κι από το πως ο αυτουργός ανταποκρίνεται στη συγχώρεση. Η συγχώρεση αυξάνει την αυτοεκτίμηση αυτού που συγχωρεί όταν συνδέεται και συνοδεύεται από την αλλαγή στη συμπεριφορά του συντρόφου και την από κοινού ανάληψη ευθύνης για τη σχέση.
  3. Η έλλειψη συγχώρεσης διαβρώνει την αίσθηση της συντροφικότητας σε μια σχέση και εισάγει το ζευγάρι σε ένα “κύκλο” ανταγωνισμού και εκδίκησης.
  4. Η πρόθεση και η ευθύνη κάνει τη διαφορά. Είναι πιο εύκολο να συγχωρήσεις κάποιον που άθελα του σε έβλαψε και αναγνώρισε την ευθύνη του παρά κάποιον που το έπραξε εσκεμμένα.
  5. Τα αισθήματα μας επηρεάζουν την πρόθεση μα να συγχωρήσουμε. Είναι απαραίτητο για τους περισσότερους από μας να εξετάσουμε και να εκφράσουμε τα περιοριστικά και τοξικά συναισθήματα που νιώθουμε, να κατανοήσουμε την επίπτωση που έχουν στη ζωή μας και να τα απελευθερώσουμε (Expansion Method, 1η ημέρα).
  6. Η επιλογή της Συγχώρεσης είναι μια πράξη Αυτό-ενδυνάμωσης. Η συγχώρεση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ξεχνάμε ή ότι μια πράξη μένει ατιμώρητη. Μπορούμε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και να βγάλουμε από τη ζωή μας ανθρώπους αλλά αυτό μπορούμε να το κάνουμε ‘εν ειρήνη’ και χωρίς θυμό και πίκρα. Ο θυμός και η πίκρα δίνουν τη δύναμη στον αυτουργό να εξακολουθεί να μας επηρεάζει ενώ αν το σταματήσουμε, απελευθερωνόμαστε ψυχολογικά και ενδυναμώνουμε τον εαυτό μας καθιστώντας τον ικανό να δημιουργεί και να απολαμβάνει το παρόν του (Expansion Method, 2η ημέρα).

Ήρθε η ώρα να συγχωρήσετε και να πάτε παρακάτω. Ότι έγινε, έγινε. Θα πρέπει να αποδεχτείτε αυτά που έγιναν στο παρελθόν και να μην αφήνετε πλέον αυτό το παρελθόν να σας καθορίζει.

Τώρα έχετε την ευκαιρία, να γράψετε από την αρχή την ιστορία σας από δω και στο εξής, απελευθερωμένοι πλέον από όλο αυτόν τον αρνητισμό . Συγχωρήστε! Προχωρήστε παρακάτω!!!

ΠΩΣ ΘΑ ΒΡΟΥΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΣΥΓΧΩΡΕΣΟΥΜΕ;

Πρέπει να καταλάβουμε, πως ο εαυτός μας και η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται δυσμενώς, όσο δεν συγχωρούμε. Πρέπει να αντιληφθούμε πως όλη αυτή η αρνητικότητα καθορίζει κάθε μας απόφαση, κάθε μας βήμα, κάθε μας επιλογή. Θέλετε να παίρνετε αποφάσεις και να κάνετε βήματα μέσα από μια αρνητική στάση ζωής; Θέλετε να συνεχίσετε να είστε αρνητικοί μέσα σας και να μην μπορείτε να ξεφύγετε από τα αρνητικά πρότυπα που υιοθετείτε καθημερινά, είτε το αντιλαμβάνεστε είτε όχι;

Βρείτε τη δύναμη που κρύβεται μέσα σας και κάντε το πρώτο βήμα για να συγχωρήσετε τους άλλους. Αντιληφθείτε πως εσείς είστε οι δυνατοί και πως όλο αυτό θα σας δυναμώσει ακόμα περισσότερο. Τότε θα καταλάβετε, πως η απελευθέρωσή σας είναι μόνο ένα βήμα μακριά.

Αμέσως μόλις συγχωρήσουμε, αντιλαμβανόμαστε πως μόλις έφυγε ένα μεγάλο βάρος από πάνω μας, αρχίζουμε να νιώθουμε αυτό το ξαλάφρωμα βαθειά μέσα μας. Επιτέλους έχουμε αφήσει χώρο στη θετικότητα να εισβάλει στη ζωή μας, στην ψυχή μας, στις σκέψεις, στις αποφάσεις, στις πράξεις και τις επιλογές μας. Δεν μας καθορίζει πλέον ένα άτομο, μια αρνητική κατάσταση του παρελθόντος, αλλά η τωρινή μας δύναμη.

Τολμήστε τη συγχώρεση και δεν θα χάσετε! Το αντίθετο μάλιστα… δεν θα πιστεύετε την μεταμόρφωση που σας επιφυλάσσει!

Τον 18ο αιώνα ο άγγλος ποιητής Alexander Pope έλεγε ότι «το να κάνεις λάθος είναι ανθρώπινο, το να συγχωρείς θεϊκό». Τρεις αιώνες μετά, ο Elton John τραγουδάει «η συγγνώμη είναι η πιο δύσκολη λέξη» (sorry seems to be the hardest word). Μπορεί οι δεκαετίες να περνούν, ωστόσο, όπως φαίνεται, η συγχώρεση και η συγγνώμη παραμένουν ακόμα κάτι δύσκολο. Τόσο μικρές λέξεις που μπορούμε με ευκολία να προφέρουμε όταν σκουντάμε κατά λάθος κάποιον στο δρόμο, αλλά την κρίσιμη ώρα «βγαίνουν» με δυσκολία. Τι σημαίνει, λοιπόν, η συγχώρεση και τι η συγγνώμη; Γιατί και στις δύο περιπτώσεις κάτι μας κρατάει πίσω;

Συγχωρώ σημαίνει ξεχνώ;

Κι όμως, «συγχωρώ» δεν σημαίνει «ξεχνώ». Αντίθετα, για να συγχωρέσουμε κάποιον πρέπει να θυμηθούμε ότι μας έκανε και να ασχοληθούμε με αυτό. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να το αφήσουμε πίσω. Γι’ αυτό και η διαδικασία της συγχώρεσης χρειάζεται χρόνο και τρόπο.

Γιατί δεν συγχωρούμε;

Η άρνηση να συγχωρέσουμε τον «αυτουργό», είναι ένας τρόπος να του θυμίσουμε πόσο μας πλήγωσε, να του δείξουμε τι νιώθουμε, όταν δεν μπορούμε να εκφραστούμε ανοιχτά. Όσο διατηρούμε, όμως, αυτά τα αρνητικά συναισθήματα, στερούμε από τον εαυτό μας τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την ενέργειά του με πιο εποικοδομητικό τρόπο για εμάς και τη σχέση μας αυτή. Μένουμε κολλημένοι στο παρελθόν, δεν εξελισσόμαστε και τελικά φθειρόμαστε. Φυσικά, το πόσο σημαντική είναι η σχέση με αυτόν που μας πλήγωσε καθορίζει και το πόσο μας επηρεάζουν τα συναισθήματά μας.

Αν η άρνησή μας να συγχωρέσουμε αφορά μόνο μία συγκεκριμένη σχέση, τότε ίσως έχουν προηγηθεί και άλλα γεγονότα που μας έχουν πληγώσει. Αν, πάλι, είμαστε άνθρωποι που δεν συγχωρούμε, τότε συσσωρεύουμε αρνητική ενέργεια, που μακροπρόθεσμα θα επηρεάσει τη ζωή μας και τις σχέσεις μας. Επίσης, στην τελευταία περίπτωση, δεν συγχωρούμε ούτε τον εαυτό μας και είμαστε ιδιαίτερα απαιτητικοί από αυτόν, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να χαρούμε τη ζωή μας.

Μήπως ζητάμε εκδίκηση;

Αν αυτό που αναζητάμε είναι η εκδίκηση, τότε πάλι αρνούμαστε να αποδεσμευτούμε από ένα παρελθόν που μας βαραίνει και επιλέγουμε να το διατηρούμε ζωντανό μέσα από σκέψεις εκδίκησης. Έτσι, ξαναζούμε τον πόνο, αλλά αυτή τη φορά υπεύθυνοι για την πρόκλησή του είμαστε εμείς και η εμμονή μας. Αντί να εστιάζουμε σε πράγματα που θα βελτιώσουν τη ζωή μας, επιδιώκουμε μια ανακούφιση που δεν είναι ποτέ αρκετή και δεν μας αφήνει να βγούμε από τη θέση του «θύματος». Δίνουμε τη δύναμή μας στον άλλον, αφού με τις πράξεις του καθορίζει τη ζωή μας, χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι και εμείς έχουμε ευθύνη.

Μπορεί να διδαχτεί η συγχώρεση;

Ένα παιδί που μεγαλώνει με γονείς που ξέρουν να συγχωρούν, θα μάθει και εκείνο ευκολότερα να συγχωρεί. Ωστόσο, αυτό που έχει αξία, δεν είναι τόσο οι γονείς να μιλήσουν στο παιδί για την αξία της συγχώρεσης, όσο το να την υποστηρίζουν με τις πράξεις τους. Οι πράξεις είναι αυτές που δίνουν ισχύ στο μήνυμά τους.

Ένας άλλος τρόπος για να μάθει κάποιος να συγχωρεί είναι να αναγνωρίσει, με ποιον τρόπο επηρεάζουν τη ζωή του τα αρνητικά συναισθήματα που κρατάει μέσα του. Αυτό σημαίνει ότι, αν δεν θέλει να φθαρεί από αυτά, τότε θα επιλέξει να τα απελευθερώσει και να προχωρήσει με τη ζωή του.

Τι είναι η συγγνώμη;

Πέρα από τη συγχώρεση, υπάρχει και η «συγγνώμη», μια λέξη που φαίνεται εξίσου δύσκολο να την προφέρουμε, ενώ είναι ακόμα πιο δύσκολο το να την εννοούμε. Όταν ζητάμε συγγνώμη, στην ουσία αναλαμβάνουμε την ευθύνη για ότι κάναμε ή είπαμε σε βάρος κάποιου άλλου. Η ανάληψη της ευθύνης αυτής συνδέεται με το αίσθημα της δύναμης και όχι της αδυναμίας, αφού προϋποθέτει να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας, να μπούμε στη θέση του άλλου και να κατανοήσουμε και να μοιραστούμε το συναίσθημα του. Η ενσυναίσθηση αποτελεί θεμελιώδη ανθρώπινη δεξιότητα και όσοι τη διαθέτουν δημιουργούν πιο αρμονικές σχέσεις. Όταν ζητάμε συγγνώμη από κάποιον, σημαίνει ότι μας ενδιαφέρει πραγματικά η σχέση που έχουμε μαζί του. Όμως, και η ειλικρίνεια είναι βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει η συγγνώμη θετικά, γι’ αυτό και αν ζητήσουμε συγγνώμη, αλλά εξακολουθήσουμε να λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο, αυτό δείχνει ότι δεν αναγνωρίζουμε πραγματικά τις συνέπειες των πράξεων μας και δεν νοιαζόμαστε ουσιαστικά για τα συναισθήματα των άλλων. Οι πράξεις μας είναι εκείνες που ενδυναμώνουν τον λόγο μας.

Γιατί είναι δύσκολο να τη ζητήσουμε;

Η καθημερινή εμπειρία δείχνει ότι το να ζητάμε ειλικρινά συγγνώμη είναι αρκετά δύσκολο. Γιατί; Κάποιοι θεωρούν ότι κάτι τέτοιο είναι ένδειξη αδυναμίας, ότι παραχωρούν στον άλλον την ισχύ. Όταν κάποιος λειτουργεί ανταγωνιστικά σε μια σχέση, θεωρεί σημαντικό να αισθάνεται ότι διατηρεί εκείνος τον έλεγχο. Ωστόσο, λόγος μπορεί να είναι και η απουσία επαφής με τα δικά μας συναισθήματα, καθώς αν δεν τα αναγνωρίζουμε, δεν μπορούμε να μπούμε στη θέση του άλλου. Αποτρεπτικά λειτουργούν και τα έντονα συναισθήματα ενοχής, τα οποία δεν μας αφήνουν να αναλάβουμε την ευθύνη των πράξεών μας και να επανορθώσουμε. Τέλος, υπάρχει και το ενδεχόμενο να μη ζητάμε συγγνώμη επειδή δεν έχουμε αντιληφθεί τις συνέπειες των πράξεών μας. Είναι, επομένως, σημαντικό σε μια σχέση το άτομο που έχει θιγεί, να εκφράζει ανοιχτά τα συναισθήματά του.

Όταν δεν ζητάμε συγγνώμη, το μήνυμα που λαμβάνει κάποιος είναι ότι η σχέση μας μαζί του δεν είναι σημαντική. Η στάση αυτή μπορεί να του προκαλέσει θυμό, λύπη, πόνο, τα οποία επηρεάζουν τη σχέση μας και μπορεί να το απομακρύνουν από κοντά μας.

Τρεις μορφές συγγνώμης

Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Maryland έδειξε πως υπάρχουν 3 μορφές συγγνώμης, που η καθεμία είναι αποτελεσματική, ανάλογα με το άτομο στο οποίο απευθύνεται.

Η πρώτη περιέχει την έννοια της επανόρθωσης, η δεύτερη της κατανόησης και του συμμερισμού και η τρίτη της αναγνώρισης παραβίασης κανόνων. Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως η πρώτη είναι πιο αποτελεσματική με όσους είναι ατομιστές και υλιστές, η δεύτερη με ανθρώπους που ορίζουν τον εαυτό τους κυρίως μέσα από τις σχέσεις τους και η τρίτη με όσους ορίζουν τον εαυτό τους ως μέλη μιας ομάδας.

ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΩΡΕΣΗΣ :

  1. Το πρώτο βήμα είναι να συνειδητοποιήσουμε τον πόνο που μας προκάλεσαν. Δεν είναι εύκολο να παραδεχτούμε ότι πληγωθήκαμε, γιατί συχνά πείθουμε τον εαυτό μας ότι όλα είναι καλά, ώστε να προστατευτούμε από δυσάρεστα συναισθήματα.
  2. Πολλές φορές, όταν μας πληγώνουν, έχουμε την αίσθηση ότι κάπου φταίξαμε κι εμείς. Είμαστε ένοχοι για την συμπεριφορά και έτσι αισθανόμαστε ότι έχουμε τον έλεγχο της κατάστασης. Οι ενοχές, όμως, δεν οδηγούν πουθενά.
  3. Το στάδιο της θυματοποίησης είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, γιατί ο ρόλος του θύματος είναι πολύ «βολικός» και αποτελεί μια καλή δικαιολογία για να μην αναλάβουμε ευθύνες.
  4. Εξίσου σημαντικό είναι και το να εκφράσουμε την οργή μας. Ωστόσο, για να γίνει αυτό δεν χρειάζεται να βρεθούμε πρόσωπο με πρόσωπο με αυτόν που μας πλήγωσε, αρκεί να παραδεχτούμε και να αποδεχτούμε τον θυμό μας.
  5. Έπειτα ακολουθεί το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών. Ούτε εδώ χρειάζεται να αναζητήσουμε τον αυτουργό και να του μιλήσουμε, εκτός και αν πρόκειται για κάποιο κοντινό σε εμάς πρόσωπο. Η συγχώρεση μπορεί να δοθεί ακόμη κι αν δεν ξαναδούμε αυτόν που μας έβλαψε.
  6. Το τελευταίο στάδιο είναι αυτό της συγχώρεσης, το οποίο οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται ως μια εσωτερική λύτρωση.

Η συγχώρεση έρχεται μόνο όταν καταφέρνουμε να ταυτιστούμε με τους άλλους και να παραδεχτούμε ότι έχουμε κι εμείς αδυναμίες και την ίδια δυνατότητα να κάνουμε λάθη.

Όλοι κατηγορούν τη μνήμη τους, κανείς δεν κατηγορεί την κρίση του.

– Leo Buscaglia

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΩΡΕΣΗΣ

H συγχώρεση, όμως, δεν πρέπει να είναι επιφανειακή, ούτε βεβιασμένη. Η πορεία της αληθινής συγχώρεσης περνάει από τέσσερις φάσεις.

Ο Robert D. Enright, PhD , ιδρυτής του Διεθνούς Ινστιτούτου Συγχώρεσης, στο βιβλίο του” Η συγχώρεση είναι επιλογή” περιγράφει τις τέσσερις φάσεις της Συγχώρεσης:

1. Η φάση της Αποκάλυψης

Χρειάζεται πρώτα να συνειδητοποιήσουμε και να δεχτούμε την ύπαρξη των συναισθημάτων του πόνου, της πίκρας, της αδικίας, του θυμού, της ενοχής ή της ντροπής, που έχουν προκληθεί από μια βαθειά τραυματική εμπειρία , υπάρχουν ακόμη στο υποσυνείδητο ή σε αυτό που ονομάζουμε ‘εσωτερικό παιδί’ (το παιδί που κρύβουμε μέσα μας) και την ανάγκη μας να διαχειριστούμε αυτά τα περιοριστικά συναισθήματα παραμένοντας λειτουργικοί στο παρόν μας.

2. Η φάση της Απόφασης

Στη φάση αυτή το άτομο συνειδητοποιεί ότι το να εξακολουθεί να εστιάζει πάνω στο τραύμα και τον αυτουργό του, μόνο περισσότερο πόνο του προκαλεί και ως εκ τούτου αντιλαμβάνεται ότι κάτι πρέπει να αλλάξει και να προχωρήσει σε μια διαδικασία επούλωσης. Πρέπει να αλλάξει τη ζωή του προς μια θετικότερη κατεύθυνση. Το άτομο “διασκεδάζει” με την ιδέα της συγχώρεσης και δεσμεύεται να συγχωρήσει τον αυτουργό. Συναισθήματα, σκέψεις και προθέσεις εκδίκησης παύουν να υπάρχουν.

3. Φάση Εργασίας

Η ενεργός δράση ξεκινά. Το άτομο υιοθετεί νέους τρόπους σκέψης. Προσπαθεί να καταλάβει τον αυτουργό και να τον αποδεχθεί με συμπόνια και ενσυναίσθηση. Αποδέχεται τον πόνο που άδικα του έχει δοθεί, χωρίς να αισθάνεται την ανάγκη να τον μεταδώσει με την σειρά του σε κάποιον άλλον, ακόμα κι αν αυτός είναι ο αυτουργός της τραυματικής του εμπειρίας.

Αποδέχεται, εκτονώνει, απελευθερώνει και κυρίως μετουσιώνει όλα τα περιοριστικά συναισθήματα. Συναισθήματα γενναιοδωρίας , αγάπης και ευσπλαχνίας εμφανίζονται χωρίς υποχρεωτικά να μιλάμε και για συμφιλίωση. Η καλή πρόθεση και πίστη προσφέρονται και ταυτόχρονα θέτονται τρέχοντα θέματα εμπιστοσύνης , αξίας και ασφάλειας στη σχέση.

Μέσα σε ένα σύμπαν με τάξη και αρμονία – ακόμα αν δεν μπορούμε να τις διακρίνουμε – πρέπει να υπάρχει κάποιος λόγος που το κάθε τι συμβαίνει. Αξιοποιούμε κάθε γεγονός σαν ευκαιρία να ενδυναμώσουμε τον εαυτό μας . Ο σεβασμός του εαυτού μας στο παρόν απαιτείται και το ηθικό δικαίωμα να μην κάνουμε στον άλλο αυτό που απευχόμαστε για μας ισχύει. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η συνειδητοποίηση, ότι είναι λογικό και έξυπνο να συγχωρέσουμε τους άλλους και τον εαυτό μας για το παρελθόν.

4. Αποτελέσματα – Φάση Εμβάθυνσης

Συγχωρώ σημαίνει: «χωράω μαζί» ή «έχω ένα χώρο μέσα μου για τους άλλους». Και αυτό σημαίνει ότι είμαι ανοιχτός προς αυτούς.

Περνώντας στην τελευταία φάση αυτός που συγχωρεί αντιλαμβάνεται την ανακούφιση που του προσφέρει η διαδικασία της συγχώρεσης. Οι φαύλοι κύκλοι της αυτοτιμωρίας και του αυτοσαμποτάζ δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.

Βρίσκει νόημα για τον πόνο που έχει περάσει και μέσα από αυτόν αποκτά συναισθήματα συμπόνιας και αγάπης απέναντι στον εαυτό του και τους άλλους και θεραπεύεται.

TA EMΠOΔIA ΠPOΣ TH ΣYΓXΩPEΣH

Τα κύρια εμπόδια για τη συγχώρεση είναι:

  1. Νιώθουμε ακόμη ευάλωτοι προς αυτό το πρόσωπο, φοβόμαστε ότι θα πληγωθούμε ξανά και γι’ αυτό θέλουμε να κρατήσουμε μια απόσταση. Το να μη συγχωρέσουμε, μας επιτρέπει να κάνουμε ακριβώς αυτό και μας δίνει τη δικαιολογία να αφήνουμε τον άνθρωπο αυτόν «έξω από την καρδιά μας». Συνήθως υποσυνείδητα χρειαζόμαστε μια τέτοια δικαιολογία, για να διατηρήσουμε μια αρνητική εικόνα του ανθρώπου αυτού, συνεχίζοντας να θυμόμαστε μόνο τα αρνητικά του γνωρίσματα και να αγνοούμε τα θετικά του. M’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε να είμαστε «δικαιολογημένοι», κρατώντας γερά τα αρνητικά μας συναισθήματα και αρνούμενοι να συγχωρήσουμε. Αυτό, όμως, είναι κάτι αφύσικο για τον εσώτερο εαυτό μας.
  2. Άλλο εμπόδιο είναι ότι συγχέουμε, το να συγχωρήσουμε κάποιον με το να παραδεχτούμε ότι έχει ή είχε δίκιο και εμείς άδικο. Πιστεύουμε, ότι σε μια διαμάχη μόνο ένα πρόσωπο μπορεί να έχει δίκιο. Πιστεύουμε ότι, όταν τον συγχωρέσουμε, είναι σαν να λέμε «έχεις δίκιο και εγώ άδικο». Πρέπει να καλλιεργήσουμε την αλήθεια, ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι αντίληψης οποιασδήποτε κατάστασης και μπορούμε να συγχωρέσουμε κάποιον, ακόμη κι όταν είναι φανερά φταίχτης. Αυτή είναι η ουσία της συγχώρεσης. Αλλά εμείς θέλουμε από τον άλλο, να παραδεχτεί ότι είχε άδικο. H αληθινή συγχώρεση δεν το θέτει αυτό σαν προϋπόθεση. Συγχωρεί ακόμη και όταν ο άλλος δεν παραδέχεται το σφάλμα του.
  3. Σε μερικές περιπτώσεις το να μη συγχωρούμε κάποιον, αποτελεί έναν αμυντικό μηχανισμό, τον οποίο χρησιμοποιούμε για να καλυφθούμε. Για παράδειγμα, το να μη συγχωρούμε κάποιον, μπορεί να εξυπηρετεί την ανάγκη μας να τον ελέγχουμε. Όσο δεν τον συγχωρούμε και αυτός «φταίει», μπορεί να καταφέρουμε να τον αναγκάσουμε να κάνει αυτά που θέλουμε, καθώς αυτός προσπαθεί να ‘κερδίσει’ τη συγγνώμη μας.
  4. Yποσυνείδητα μπορεί να έχουμε κάτι να κερδίσουμε, διατηρώντας τον άλλο στον ρόλο του ένοχου. Έτσι, ρίχνουμε πάνω σε κάποιον άλλον το φταίξιμο για τη ζωή μας και για το ότι δεν μπορούμε να είμαστε δημιουργικοί ή παραγωγικοί ή να πάρουμε τη ευθύνη για τη ζωή μας, λέγοντας ότι «οι άλλοι φταίνε».

AΛHΘEIEΣ ΠOY MAΣ BOHΘOYN NA ΣYΓXΩPΗΣOYME

Μερικές αλήθειες που θα μας βοηθήσουν να συγχωρήσουμε τους άλλους είναι:

  • Υπάρχει μια τάξη στο σύμπαν και όλα συμβαίνουν για κάποιο λόγο.
  • Mε συμφέρει να συγχωρώ, επειδή θα νιώθω και εγώ καλύτερα.
  • Oι άλλοι συμπεριφέρονται αρνητικά από άγνοια και φόβο.
  • Συγχώρεση δεν σημαίνει ότι αυτό που έκανε ο άλλος ήταν σωστό, απλώς σημαίνει ότι συγχωρώ την άγνοιά του και την αδυναμία του.
  • H συγχώρεση δεν με καθιστά ευάλωτο. Είμαι ευάλωτος, μόνο όταν χρειάζομαι κάτι από τον άλλον. Το να συγχωρώ και να αγαπώ τον άλλο, δίχως να χρειάζομαι κάτι από αυτόν, είναι η αληθινή μου προστασία.
  • Είμαι ο αποκλειστικός δημιουργός της πραγματικότητας μου. Αδικώ τους άλλους, όταν τους καθιστώ υπεύθυνους γι’ αυτό που δημιουργώ.
  • Έχω τη δύναμη να δημιουργήσω τη ζωή μου και δεν χρειάζεται να κρύβομαι πίσω από δικαιολογίες ότι δεν μπορώ, εξαιτίας αυτών που έκαναν ή κάνουν οι άλλοι.
  • Ως άνθρωποι με αδυναμίες όλοι κάνουμε λάθη. Είναι φυσικό. Εκείνο που δεν είναι φυσικό είναι να μη συγχωρούμε τους άλλους (ή τον εαυτό μας) γι’ αυτά τα λάθη.

Πολλοί πιστεύουν, πως η συγχώρεση είναι μια πράξη δική μας, που όμως αφορά τους άλλους. Και όμως, το όφελος της συγχώρεσης αφορά πρώτα απ’ όλα εμάς. Πώς όμως καταφέρνουμε να συγχωρούμε; Πώς καταφέρνουμε να συγχωρούμε τον ίδιο μας τον εαυτό; Και ποια διαδικασία απαιτείται;

Απαντά ο ψυχοθεραπευτής- παιδοψυχίατρος Δημήτρης Καραγιάννης.

–Γιατί πρέπει να μάθουμε να συγχωρούμε; Συγχωρώ σημαίνει ξεχνάω;

Η συγχώρηση είναι μια απαιτητική διεργασία αυτογνωσίας, που ζητά την υπέρβαση του ίδιου του εαυτού. Οδηγεί στην απελευθέρωση από τις εμπλοκές του παρελθόντος και επιτρέπει να ελευθερωθούν δυνάμεις για την κατάκτηση της ωριμότητας. Δεν σχετίζεται με την λήθη, μια κατάσταση παραγραφής του επώδυνου γεγονότος με την πάροδο του χρόνου.

Η πίκρα από την αδικία διαβρώνει την ύπαρξη και ακυρώνει την δυνατότητα ικανοποίησης και χαράς από την προσωπική ζωή και από τις σχέσεις με τους άλλους. Η συγχώρηση αποτελεί την προϋπόθεση για το ευχαριστιακό βίωμα. Δεν είναι δυνατόν να ασχολείσαι διαρκώς με αυτόν που σε έβλαψε, δίχως να ξεχνάς αυτούς που σε αγαπούν. Δεν είναι δυνατόν να έχεις βαλτώσει στην αδικία του παρελθόντος και να κάνεις σχέδια για το μέλλον. Δεν είναι δυνατόν η συκοφαντία που έχεις δεχθεί να σε αναστατώνει και εσύ να ασχολείσαι με κάτι δημιουργικό.

Η συγχώρηση είναι σεμνή και αφανής, αλλά περικλείει δύναμη, σιγουριά, ευθύνη και αυτοεκτίμηση. Ένας δειλός ποτέ δεν συγχωρεί. Υποχωρεί, αποσύρεται, φυγομαχεί, αλλά η μνησικακία παραμένει.

Αυτός που συγχωρεί, είναι στραμμένος προς το μέλλον. Πονά για τις αδικίες που έχει δεχθεί, αλλά η στάση του δεν είναι παθητική. Γνωρίζει ότι αν παραμείνει στην αδικία που του έγινε, τελικά δεν θα ζήσει άλλα σημαντικά βιώματα και θα απολέσει και άλλους σημαντικούς τομείς της ζωής του.

Γιατί πολλές φορές είναι δύσκολο να συγχωρήσουμε τον εαυτό μας; Τι σημαίνει συγχωρώ τον εαυτό μου;

Συγχωρώ τον εαυτό μου. Κάποιες φορές η συγχώρηση προς τον εαυτό είναι πιο δύσκολη από ότι προς τους άλλους. Είναι τότε που οι ενοχές πνίγουν την ύπαρξη και απαγορεύουν την απελευθερωτική μετάνοια. Η συγχώρηση προς τον εαυτό δεν αφορά στην επιφανειακή δικαιολόγηση των λανθασμένων επιλογών, στα πλαίσια μιας χαλαρής συνείδησης.

Η συγχώρηση προς τον εαυτό προϋποθέτει την τίμια ανάληψη της προσωπικής ευθύνης. Απαιτεί την επεξεργασία και κατανόηση των όρων που οδήγησαν στην όποια αστοχία. Επιβεβαιώνει την απόφαση για λειτουργικές λύσεις, για συνεργατικές σχέσεις, για διαφοροποιημένη πορεία. Και είναι πολύ σημαντικό για τον εαυτό μας να καταφέρουμε και τη συγχώρεση προς το γονιό.

Μπορεί να φαίνεται ως αυτονόητη και εύκολη πράξη, αλλά η ουσιαστική επεξεργασμένη συγχώρηση του παιδιού προς τον γονιό είναι μια μακρά απαιτητική διεργασία. Είναι σημαντικό η διεργασία αυτή να ξεκινήσει όσον το δυνατόν πιο νωρίς, όταν ο γονιός ευρίσκεται στη ζωή. Η αυθεντική συγχώρηση προς τον γονιό προϋποθέτει την αυτονόμηση του παιδιού. Το παιδί που δεν έχει ουσιαστικά αυτονομηθεί, δεν μπορεί να επιτύχει να συγχωρήσει τον γονιό του.

Η συγχώρεση είναι μια διαδικασία πολύ βαθύτερη και δυσκολότερη από τη συγκατάβαση μια απλής συγγνώμης. Απαιτεί στις περισσότερες περιπτώσεις να ξεπεράσουμε το αίσθημα της αδικίας, τον ανθρώπινο εγωισμό μας, τον ίδιο μας τον εαυτό…

Οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος να μας πληγώσει είναι αναρίθμητοι. Οι καταστάσεις που μπορεί να μας ζορίσουν ή να μας θυμώσουν είναι επίσης αμέτρητες. Και όταν κάτι τέτοιο συμβεί, πιο έντονα από όλες τις άλλες φορές, μπαίνουμε να αναζητήσουμε νόημα. Τι έχει συμβεί και γιατί;

Η απάντηση που θα δώσουμε κρίνεται από τους παράγοντες που θα επιλέξουμε να συνυπολογίσουμε: θα αντιδράσουμε στα γεγονότα ή στις καταστάσεις που τα δημιούργησαν; Θα αναρωτηθούμε για την πρόθεση πίσω από την πράξη ή όχι; Θα αποφασίσουμε με βάση το μεμονωμένο περιστατικό ή θα συνυπολογίσουμε παλιότερες εμπειρίες;

Ανάλογα με το τι θα λάβουμε υπόψη μας θα καταλήξουμε σε πολύ διαφορετικές σκέψεις και ερμηνείες. Η αντίληψη, αλλά και η ερμηνεία έχουν έναν πολύ προσωπικό παράγοντα που επηρεάζεται από τους στόχους που έχουμε σε μία δεδομένη στιγμή, τα συναισθήματά μας, τις ανάλογες εμπειρίες μας, καθώς και από την καλλιεργημένη σε εμάς νοοτροπία σε σχέση με το τι πρέπει να σκεφτόμαστε όταν κάποιος ή κάτι μας προσβάλει με οποιονδήποτε τρόπο.

Γιατί όμως είναι τόσο σημαντικό να δώσουμε νόημα στα άσχημα που συμβαίνουν;

Είναι σημαντικό, γιατί η απάντηση που θα δώσουμε θα προσδιορίσει τη συναισθηματική στάση που θα κρατήσουμε απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις. Θα μείνουμε πληγωμένοι ή θυμωμένοι ή θα συγχωρέσουμε επαναφέροντας μέσα μας, αλλά και γύρω μας θετικές σκέψεις και συναισθήματα;

Η συγχώρεση δεν είναι πάντοτε ούτε εύκολη, ούτε απλή υπόθεση. Ο κίνδυνος ότι θα εκληφθεί ως αδυναμία ή συναίνεση στην κακή συμπεριφορά του άλλου και η πιθανότητα ότι αυτός που μας έχει βλάψει δεν αξίζει τη συγχώρεσή μας μπορεί να κάνει τη διαδικασία μία πραγματική πρόκληση. Αν και πολλοί θεωρούν τη συγχώρεση πράξη αδυναμίας και προτιμούν την εκδίκηση, εντέλει όλοι όσοι κατάφεραν να συγχωρήσουν ακόμη και βαριές αδικίες που υπέστησαν, συμφωνούν στο ότι: πάνω απ’ όλα ένιωσαν απελευθέρωση από ένα μεγάλο βάρος, που τους βοήθησε να προχωρήσουν στη ζωή τους με θετική ενέργεια.

«H ικανότητα να συγχωρούμε τους άλλους, εξαρτάται από το πόσο ειλικρινείς είμαστε με τον εαυτό μας. Έχουμε αλήθεια ταξιδέψει σ’ αυτή τη ζωή, χωρίς ποτέ να έχουμε κάνει μια λανθασμένη σκέψη, λέξη ή πράξη; Βλέποντας τον εαυτό σας με ειλικρίνεια πως μπορείτε να μη συγχωρείτε τους άλλους;»

– Anthony Strano

ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ

Η προδοσία, η κακοποίηση, το αίσθημα του ανικανοποίητου και της άνισης μοιρασιάς των συναισθημάτων, το δίνω αλλά δεν παίρνω (τόσο στις ερωτικές όσο και σε κάθε είδους σχέση), προκαλούν αισθήματα οργής, θυμού και εσωτερικής σύγχυσης. Πολλές φορές μέσα σε μία σχέση η εκτίμηση για το άλλο άτομο χάνεται λόγω κακής συμπεριφοράς ή έλλειψης επικοινωνίας. Στην περίπτωση που ένας άνθρωπος νιώθει αδικημένος, πληγωμένος και πικραμένος αλλά για λόγους όπως η αγάπη, η συνήθεια ακόμα και η σκέψη για εκδίκηση τον κρατούν μέσα στη σχέση, η συγχώρεση ίσως αποτελεί τη μόνη διέξοδο προς την κάθαρση και τη λύτρωση από τα αρνητικά συναισθήματα και την διαιώνιση τους.

Η σημασία της συγχώρεσης στις σχέσεις έχει παραγκωνιστεί παρόλο που τις περισσότερες φορές δρα καθαρτικά και απελευθερωτικά για το απατημένο ή το κακοποιημένο άτομο μέσα στην σχέση. Το να συγχωρώ δεν σημαίνει απαραίτητα να δίνω άφεση αμαρτιών στον άνθρωπο που με κακομεταχειρίστηκε, αλλά κυρίως να μπορέσω μέσα μου να δικαιολογήσω ή να απαλλάξω τον εαυτό μου από το βάρος των σκέψεων και συναισθημάτων που με βάζουν στο ρόλο του θύματος. Αυτός ο μηχανισμός βοηθά κυρίως τον άνθρωπο να προχωρήσει και να απαλλαχτεί από τα μόνιμα «γιατί» που τον βασανίζουν.

Με την προϋπόθεση ότι θέλω να παραμείνω μέσα σε μια σχέση και να μην απομακρυνθώ ή να μην χωρίσω θέλοντας να δώσω και άλλες ευκαιρίες στο άλλο άτομο, στον γονιό ή τον σύντροφο που κάνει λάθη, πρέπει πρώτα να τον συγχωρήσω μέσα μου. Η άρνηση της συγχώρεσης και η απονομή των ευθυνών και των λαθών στον άλλο άνθρωπο δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο σε στασιμότητα και φαυλότητα. Πριν την απονομή δικαιοσύνης και την προσπάθεια για καλυτέρευση της επικοινωνίας και της ποιότητας της σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων, το μέλος που νιώθει πικραμένο και σε μόνιμη κατάσταση θυμού θα πρέπει να συγχωρέσει. Η μόνη πιθανότητα κάθαρσης από την κατάσταση της μη αντιστρεψιμότητας των πράξεων του παρελθόντος ”έρχεται με τη δύναμη της συγχώρεσης”.

Η συγχώρεση απελευθερώνει γιατί, όταν κρατάμε κάποιους εξόριστους από την καρδιά μας, τελικά εμείς νιώθουμε αποκομμένοι και θλιβεροί. Συγχωρώντας, ελευθερώνουμε και εμάς και τους άλλους, αποδεσμευόμαστε από το παρελθόν και έτσι δημιουργούμε ένα καλύτερο μέλλον. Προχωράμε μπροστά αντί να γυρνάμε συνέχεια πίσω.

Σκεφτείτε λοιπόν για ποια πράγματα θα θέλατε να συγχωρέσετε καταρχήν τον εαυτό σας! Κανείς δεν είναι τέλειος και απολύτως ευχαριστημένος από τον εαυτό του. Ξεκινήστε από τη δική σας απελευθέρωση, γιατί τη δικαιούστε! Ό,τι και να έχετε κάνει ή πει, δεν παύεται να είστε σημαντικοί. Εάν δεν σας είναι εύκολο να διατυπώσετε σε λόγια τη συγχώρεση σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα λόγια που ακολουθούν.

«Εαυτέ μου σε συγχωρώ, για όλα όσα δεν έκανες ενώ έπρεπε, για όλες τις φορές που με απογοήτευσες, για όλες τις φορές που με πίκρανες, για όλες τις φορές που πρόδωσες τις προσδοκίες μου, για όλες τις φορές που με εξέθεσες, για όλες τις φορές που μίλησες ενώ δεν έπρεπε, και όλες τις φορές που δεν μίλησες ενώ έπρεπε».

Τώρα σκεφτείτε ποιους άλλους θα θέλατε να συγχωρέσετε. Εκφραστείτε απλά, εκφράστε με τον δικό σας τρόπο αυτά που νιώθετε για κάποιον άλλο. Μη λογοκρίνετε τον εαυτό σας. Μην ανησυχείτε ότι πρέπει να ειπωθούν τέλεια. Να ξέρετε πως δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος, γιατί η ουσία είναι να εκφραστείτε από καρδιάς. Συγχωρώντας εμάς και τους άλλους, έχουμε την ευκαιρία να νιώσουμε γαλήνη, ώστε να έλθουμε πιο κοντά στον αληθινό εαυτό μας.

Συχνά στο άκουσμα της λέξης συγχώρεση υπάρχει μια σύσπαση και ένα κράτημα. Ίσως, γιατί η έννοια και το πραγματικό νόημα της συγχώρεσης έχουν αλλοιωθεί. Η αληθινή έννοια της συγχώρεσης δηλώνεται από την ίδια την λέξη: συν + χωρώ. Αυτό σημαίνει συνυπάρχω αρμονικά, χωράω κάπου μαζί με κάποιον. Η συγχώρεση στρέφεται προς εκείνους που μας πλήγωσαν, μας πίκραναν ή μας απογοήτευσαν, γιατί αυτούς τους διώχνουμε από την καρδιά μας. Το αντίθετο της έννοιας της συγχώρεσης είναι η «μνησικακία». Και αυτή σύνθετη λέξη – μνήμη του κακού. Επομένως, η διαδικασία του «συγχωρώ» είναι απαλλαγμένη από κάθε είδους τέτοιες μνήμες. Η ανάμνηση του κακού διαταράσσει την ψυχική υγεία και γαλήνη του προσώπου, ενδυναμώνει το μίσος, καλλιεργεί σκέψεις εκδίκησης, συντηρεί το φόβο, τροφοδοτεί το άγχος, πλάθει παρανοϊκά σενάρια, προκαλεί κατάθλιψη, κάνει δισδιόρατη και απόμακρη την αγάπη, ανυπόφορη τη συνύπαρξη. Όταν αλλάζει η οπτική και το νόημα της συγχώρεσης, τότε φαίνεται πιο εύκολο να βρεθεί λίγος χώρος μέσα μας για να χωρέσουν και εκείνοι που μας απογοήτευσαν!

Σοφά είχε γράψει ο Σαίξπηρ «to forgive and forget», συγχωρώ και ξεχνώ. Αυτά τα δύο συνυπάρχουν και είναι απαραίτητα. «Ξεχνώ» δεν σημαίνει εδώ ότι υπάρχει απώλεια μνήμης των καταστάσεων που προξενούσαν τα αρνητικά συναισθήματα, αλλά ότι υπερβαίνω αυτά τα συναισθήματα (στεναχώρια, μίσος, αποστροφή, εκδίκηση) που κάποτε ήταν συνυφασμένα με κάποιο πρόσωπο, και δεν τα αφήνω να δηλητηριάζουν τον ψυχισμό και τις σχέσεις μου. Το «ξεχνώ» είναι συνειδητή υπέρβαση γεγονότων, σεναρίων σκέψης και συναισθημάτων. Ο αντίλογος σε αυτή την υπέρβαση θα μπορούσε να είναι ότι «ο άλλος θα με εκμεταλλευτεί» ή «θα με περάσει για βλάκα» και πολλά άλλα παρόμοια. Ας μην ξεχνάμε πως αυτή η υπέρβαση που κάνουμε δεν περνά απαρατήρητη και δεν αφήνει τον άλλο ανέγγιχτο, έστω ακόμη και στο υποσυνείδητο.

Για να συμβεί αυτή η υπέρβαση πρέπει να έχει καλλιεργηθεί μια άλλη προϋπόθεση της αγάπης – η αποφυγή κάθε διάθεσης για επικριτικότητα. Δηλαδή, να μην επιτρέπεται στην σκέψη να βρίσκει αρνητικά στοιχεία στον άλλο – ψεγάδια που κάνουν την σκέψη του να μπει σε διεργασίες μείωσης του προσώπου που δηλητηριάζουν τον ψυχισμό και κάνουν πρόσφορο το έδαφος για την ανάβλυση αρνητικών συναισθημάτων. Κάποιοι από εμάς, για να δώσουμε θετική χροιά στην κριτική μας διάθεση, εύκολα μπαίνουμε στην παγίδα και προσπαθούμε να ωραιοποιήσουμε τη συμπεριφορά μας αποκαλώντας την «εποικοδομητική κριτική». Αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία παραλλαγή της διάθεσης να βρίσκει σφάλματα και μειονεκτήματα, πιστεύοντας πως αν τα επισημάνουμε ο άλλος θα λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις μας και θα διορθωθεί. Σπάνια, όμως, είναι αυτή η βαθύτερη και πραγματική μας διάθεση.

Η πραγματικά εποικοδομητική κριτική είναι εκείνη που ωθείται από τα κίνητρα της αγάπης και επικεντρώνεται στις δυνατότητες του προσώπου και όχι στις αδυναμίες του. Με τον καιρό το ίδιο το άτομο θα κάνει την αυτοκριτική του. Για να επιτευχθεί αυτού του είδους η εποικοδομητική κριτική απαιτείται εγρήγορση και εξάσκηση στο να επικεντρωνόμαστε στις θετικές δυνατότητες και χαρακτηριστικά ενός ατόμου. Μπορεί να μην τα καταφέρνουμε, αρχικά, αλλά, η εξοικείωση έρχεται με την επανάληψη. Βάλτε την συγχώρεση στη ζωή σας και αυτή θα σας ανταμείψει πλουσιοπάροχα μόνο με θετικά συναισθήματα.

ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ

«Γιατί η συγχώρεση είναι ανώτερη από την τιμωρία». Ηράκλειτος

Ο ψυχολόγος – ψυχοθεραπευτής Γρηγόρης Βασιλειάδης μας τονίζει :

Οι άνθρωποι αναρωτιούνται πως πρέπει να είναι, τι πρέπει να κάνουν για να γεμίσουν από αγάπη. Η απάντηση βρίσκεται μόνο σε μια λέξη: τίποτα. Η σωστή διαδικασία είναι να ξεχάσεις ότι νομίζεις ότι πρέπει να είσαι, και να επιτρέψεις στην αληθινή σου φύση να ανέβει με ηρεμία στη επιφάνεια.

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει καμία διαφορά ανάμεσα σε σένα και τον Θεό. Όπως ακριβώς και σε μια λίμνη, που μετά από την ανατάραξη του λασπώδους βυθού της, τα νερά γίνονται πάλι διάφανα.

Δεν υπάρχει τίποτα που χρειάζεται να κάνεις. Μόνο να είσαι. Για να θρέψεις την ψυχή σου πρέπει να αφεθείς, να εμπιστευτείς την ύπαρξή σου. Όταν όμως αναφέρομαι στην τροφή της ψυχής, οι άνθρωποί ρωτούν: «πως γίνεται αυτό; Με διαλογισμό; Με τον χορό, με την προσφορά στους άλλους ανθρώπους;».

Η απάντηση είναι ναι, αν όλα αυτά και ακόμη περισσότερα τρέφουν το πνεύμα σας και σας επιτρέπουν να ξεπεράσετε την αγωνία σας για την εξωτερική σας εικόνα. Όμως, η πραγματική ευτυχία έρχεται μόνο όταν η καρδιά μας είναι ανοιχτή. Όπως ισχύει και το ανάποδο: Η μεγαλύτερη δυστυχία προέρχεται από την συνεχή κι ατέρμονη επιθυμία. Και η πιο πραγματική αίσθηση ειρήνης πηγάζει μόνο μέσα από την ύπαρξή μας.

Το πιο σοβαρό εμπόδιο για την καλλιέργεια της ψυχής είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης. Επειδή δεν εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας, μένουμε αγκιστρωμένοι και εγκλωβισμένοι στην παγίδα της άνεσης και της ευκολίας. Εξαλείφουμε όσο περισσότερο πόνο μπορούμε από τη ζωή μας, και καταλήγουμε στριμωγμένοι σε μια γωνιά που την ονομάζουμε: ασφάλεια. Η αλήθεια είναι ότι η «ασφάλεια» είναι το λιγότερο ασφαλές πνευματικό μονοπάτι που μπορεί κανείς να ακολουθήσει στην πορεία της αυτοπραγμάτωσης. Οδηγεί αποδεδειγμένα στην πνευματική νάρκωση και στον θάνατο. Συνήθως είμαστε απροετοίμαστοι όταν έρχεται η ώρα του θανάτου μας. Έχουμε αφήσει τον εαυτό μας να ζήσει πολύ λίγο…

Προκειμένου να προσφέρουμε στον εαυτό μας ότι αυτός χρειάζεται, πρέπει να είμαστε σε θέση να τον φροντίζουμε. Εκείνο που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι, ότι δεν μπορούμε να δώσουμε αγάπη παρά μόνο αν είμαστε έτοιμοι να τη αποδεχτούμε. Και η ικανότητα μας να δεχτούμε την αγάπη στηρίζεται στην ικανότητα μας να αισθανθούμε, αφού μόνο μέσα από τα συναισθήματα μας μπορούμε να δεχτούμε την στήριξη των άλλων, κι έτσι να την προσφέρουμε κι εμείς στους άλλους.

Το μυαλό μας κάνει όπως ακριβώς ένα χάμστερ στον τροχό: τρέχει όλο και γρηγορότερα, χωρίς στην πραγματικότητα να καταλήγει πουθενά.

Μόλις κανείς συνειδητοποιήσει ότι το μυαλό του τού στέλνει κάθε τόσο αναμενόμενα και συνήθη μηνύματα, που δεν χρειάζεται να τα παίρνει και τόσο στα σοβαρά, τότε μόνο είναι ελεύθερος να επιστρέψει στον τρόπο λειτουργίας της ψυχής.

Στα εργαστήρια αυτογνωσίας συχνά κάνω την εξής ερώτηση: «Αν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία σας μέρα πάνω στη γη, πως θα επιλέγατε να την περάσετε;». Στη συντριπτική πλειοψηφία η απάντηση είναι: «έκανα ότι μπορούσα για να αγαπήσω τους άλλους και να προσφέρω κάτι στον κόσμο με την φροντίδα και τη συμπόνια μου». Παρόλα αυτά όμως η αλήθεια είναι, ότι οι περισσότεροι από μας δεν αντιμετωπίζουμε έτσι την καθημερινή μας ζωή. Πιστεύουμε λανθασμένα ότι με το να κάνουμε χρήματα, ή να αποκτήσουμε ένα ακριβό αυτοκίνητο θα μας κάνει ευτυχισμένους. Έτσι, αντί να ζούμε στο παρόν, σκεφτόμαστε συνεχώς την επόμενη στιγμή.

Αν τελικά επιλέξουμε να θρέψουμε την ψυχή μας, αυτό θα σημαίνει ότι αναγνωρίσαμε ποιος είναι προορισμός μας: να συγχωρούμε και να αγαπάμε. Αν και φαίνεται απλό, σίγουρα δεν είναι εύκολο. Μέχρι τη στιγμή που θα μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε ότι το παρόν είναι ο μόνος χρόνος που υπάρχει, και μέχρι να συγκινηθούμε με την ακινησία της στιγμής, η απλότητα θα μοιάζει μια δύσκολη ιδέα.

Όταν μάθουμε να κάνουμε επιλογές που θρέφουν την ύπαρξή μας, τότε θα είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε ότι η ουσία της ζωής μας είναι η αγάπη, και η συγχώρεση είναι το κλειδί της ευτυχίας μας.

EXPANSION METHOD

Expansion Method – Ο πιο γρήγορος, ανώδυνος και αποτελεσματικός τρόπος προς τη συγχώρεση :

Η Expansion είναι μια επαναστατική μεταμορφωτική μέθοδος, που καταφέρνει να απελευθερώσει νοητικούς και συναισθηματικούς περιορισμούς μέσα σε τρεις ημέρες. 

Το θεωρητικό αξίωμα της Expansion Method βασίζεται στο πεντάπτυχο : Σκέπτομαι Νιώθω Εκπέμπω Δημιουργώ Ερμηνεύω.

Αποδεχόμενοι ότι υπάρχει μόνο μία ενέργεια και ότι οι αισθήσεις μας μεταφράζουν αυτή την ενέργεια στον υλικό μας κόσμο, κάθε δράση μας δημιουργεί την αυτόματη αντίδραση της ενέργειας πάνω μας.

Τα συναισθήματα μας είναι αυτά που συντονίζουν την ύλη, ορίζουν τη δόνηση που εκπέμπουμε και δημιουργούν το σύμπαν μας.

Οι σκέψεις μας δημιουργούν τα συναισθήματα μας, που με τη σειρά τους εκπέμπονται στην ενέργεια του Σύμπαντος και μέσα από τις συναισθηματικές μας δημιουργίες , δημιουργούμε τον τρισδιάστατο κόσμο μας.

Κάθε τι που συμβαίνει στον τρισδιάστατο κόσμο, όποιο ερέθισμα εξωτερικό ή εσωτερικό, το οποίο δημιουργεί ή συνοδεύεται από συναισθήματα καταγράφεται σαν εμπειρία την οποία και ερμηνεύουμε ο καθένας μας με ένα δικό του μοναδικό τρόπο και πατώντας πάνω στη νοητική γραμμή του παρελθόντος μας.

Αλιεύοντας λοιπόν τις πρώτες εμπειρίες που έχουμε ζήσει, εντοπίζοντας τις τραυματικές εμπειρίες και συνειδητοποιώντας τα αρνητικά και περιοριστικά συναισθήματα που τις συνοδεύουν, αποκτούμε τη δύναμη να τα εκφράσουμε, να τα κατανοήσουμε και να τα απελευθερώσουμε.

Κατανοώντας τα αρνητικά πρωταρχικά μας συναισθήματα, διαπιστώνουμε την επίδραση που έχουν στη ζωή μας, γιατί ουσιαστικά αυτά είναι που δημιουργούν τα μοτίβα που επαναλαμβάνουμε πάνω στον καμβά της ζωής μας και ορίζουν το παρόν και το μέλλον μας, εάν δεν τα μετουσιώσουμε.

Η Expansion Method είναι ο τρόπος που μπορούμε να επηρεάσουμε τα συναισθήματα μας και να προχωρήσουμε προς τη συγχώρεση. Παρεμβαίνουμε και αλλάζουμε την ποιότητα της σκέψης μας, απελευθερωμένοι από τα περιοριστικά συναισθήματα της πίκρας, του θυμού, της προδοσίας, της απόρριψης, της ενοχής και της τιμωρίας και ενδυναμωμένοι πια και ικανοί να απολαμβάνουμε το παρόν μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Εν κατακλείδι, η συγχώρεση είναι το κλειδί προς την ελευθερία μας. Ποιο είναι πραγματικά το νόημα της συγχώρεσης; Η λέξη συγχώρεση σημαίνει συν+χωρώ, δηλαδή δίνω χώρο, αφήνω λίγο χώρο στην καρδιά μου για αυτόν που με πείραξε, ενώ το αντίθετο είναι η ‘μνησικακία’ (κρατώ στην μνήμη μου με κακία κάτι).

Σκεφτείτε, πως οτιδήποτε κρατάτε μέσα σας για ανθρώπους και καταστάσεις που σας πλήγωσαν, ότι σας αποτρέπει να ζείτε σε κατάσταση αγάπης.

Το να συγχωρούμε είναι μια πράξη που κάνουμε πρώτα για εμάς και μετά για τον οποιονδήποτε. Πολλές φορές πιστεύουμε ότι με το να μην συγχωρούμε κάποιον , συνειδητά ή ασυνείδητα ,τον εκδικούμαστε και έτσι πιστεύουμε ότι νιώθουμε καλύτερα ή ότι δρούμε δίκαια και σωστά. Στην πραγματικότητα όμως αυτό που συμβαίνει, είναι σαν να κρατάτε ένα πυρωμένο κάρβουνο, με πρόθεση να το πετάξετε σε αυτόν ή αυτήν που σας πείραξε , όμως τελικά καίγεστε μόνο εσείς (Βούδας)

Αν δυσκολεύεστε να συγχωρέσετε κάποιον, αναλογιστείτε για λίγο…μήπως στην πραγματικότητα δυσκολεύεστε να συγχωρέσετε τον εαυτό σας; Μήπως πληγωθήκατε, γιατί αισθανθήκατε ότι προδοθήκατε ή ότι σας εκμεταλλεύτηκαν;

H αγάπη δεν έχει καμία σχέση με την εκμετάλλευση, ούτε την προδοσία. Δίνετε αγάπη, επειδή θέλετε και μόνο για αυτό. Απλά χαίρεστε, να είναι ο άλλος καλά. Αν δίνετε αγάπη, επειδή θέλετε να πάρετε κάτι πίσω, αν δίνετε αγάπη από φόβο και με κίνητρο να γεμίσετε την ανασφάλεια σας / το κενό σας, την μοναξιά σας, τότε εκεί είναι που ξεκινούν τα προβλήματα… γιατί όλα αυτά δεν έχουν να κάνουν με την αγάπη, αλλά με την ανάγκη!

Σκεφτείτε ότι υπάρχει μια οικουμενική «τράπεζα αγάπης». Πηγαίνετε και καταθέτετε σε πολλά διαφορετικά καταστήματα και μπορείτε εξίσου να παίρνετε αγάπη από πολλά διαφορετικά καταστήματα. Δεν χρειάζεται να έχετε προσκόλληση και να κάνετε την ανάληψη σας από ένα συγκεκριμένο… αν νιώθετε αυτό, αν νιώσετε ότι η αγάπη ποτέ δεν χάνεται, αλλά συσσωρεύεται σε μια οικουμενική τράπεζα αγάπης, τότε δεν θα ξαναδυσκολευτείτε ποτέ να συγχωρέσετε, δεν θα δυσκολευτείτε ποτέ να ξαναγαπήσετε, δεν θα δυσκολευτείτε ποτέ να γνωρίσετε και να εφαρμόσετε την ανιδιοτέλεια.

Άρα σκεφτείτε ότι χρειάζεται πρώτα να συγχωρέσετε την ανασφάλεια σας, τον φόβο σας… όλα τα συναισθήματα που δεν έχουν να κάνουν με την αγάπη. Μετά πείτε ένα μεγάλο ‘ευχαριστώ’ σε όλα αυτά τα άτομα που σας πείραξαν, γιατί απλά σας έδειξαν ποια ήταν ακριβώς αυτά τα θέματα που είχατε να δουλέψετε με τον εαυτό σας… ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλους αυτούς τους ανθρώπους που ήταν για εσάς μεγάλοι δάσκαλοι.

Τότε θα έχετε αφήσει σίγουρα χώρο στην καρδιά σας για αυτούς, θα τους έχετε συγχωρέσει και θα έχετε αποτινάξει από πάνω σας όλα αυτά τα κάρβουνα, που νομίζατε ότι προορίζονταν για άλλους, αλλά έκαιγαν εσάς. Τότε θα είστε ανακουφισμένοι, τότε θα νιώσετε πραγματικά ελεύθεροι!

Μελέτη της ψυχολόγου Αργυρώ Κλαδιά, πιστοποιημένη Θεραπεύτρια Expansion Method: ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ ΚΑΙ EXPANSION METHOD

  • ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Στον Αργύρη Στραβελάκη Μάρδα: Αργύρη , είσαι ένας χαρισματικός και εμπνευσμένος άνθρωπος! Ευχαριστώ που μου επέτρεψες να γίνω κοινωνός αυτού του θαυμαστού εργαλείου που λέγεται Expansion Method! Θα είναι χαρά μου να συνεχίσω να γνωρίζω κάθε τι καινούργιο που σχετίζεται με αυτήν. Πέραν αυτού σε ευχαριστώ για όλα όσα θυμήθηκα, για τους ανθρώπους που συνάντησα , για τις εμπειρίες που απέκτησα και κυρίως για το ψάξιμο που έκανα με μένα. Δεν είναι τυχαίο που σας συνάντησα και καθρεφτίσατε δικά μου κομμάτια. Στην Άννα Φιλίππου : Άννα μου, ευχαριστώ για τη φροντίδα, τη γενναιοδωρία και το μοίρασμα! Μαζί σου γνώρισα καινούργιους δρόμους και θαύμασα τον ενθουσιασμό σου για τη ζωή και το καλό! Η συνέπεια σου και η ανταπόκριση σου σε κάθε απορία μου, με έκαναν να περηφανεύομαι για το ότι αξίζω να συναντώ τέτοιας ποιότητας ανθρώπους . Στην Βένια Αβορίτη : Βένια , πόσα μου θύμισες; Έχεις φως και δύναμη! Μην σταματήσεις ποτέ να στηρίζεις τις επιλογές σου και να έχεις εμπιστοσύνη σ’ αυτό που είσαι. Δεν έχεις κάνει τίποτα λάθος και δεν χρωστάς σε κανέναν. Υπερβαίνεις εαυτόν με τέτοια ευκολία, που έχω έννοια ότι δεν τον απολαμβάνεις! Στους Θάνο Λυμπεριάδη και Ελένη Σκρέκου : Σας ευχαριστώ για την σύμπραξη και την συμπόρευση.
  • ΠΗΓΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
    1. www.antikleidi.com
    2. www.katerinanousi.gr
    3. www.anastasiakladeftira.gr
    4. www.i-psyxologos.gr/author
    5. www.doc.gr
    6. www.psychografimata.com
    7. www.HolisticHarmony.com
    8. www.aftognosia.gr
    9. www.aspasiatsiota.gr
    10. www.newsitamea.gr
    11. www.psychologikosfaros.gr
    12. www.anew.gr/psychology
    13. www.psychologized.eu
    14. www.thessalonikiartsandculture.gr
    15. www.naturanrg.gr/
    16. www.psychologynow.gr
    17. www.sciencearchives.wordpress.com
    18. www.iatronet.gr
    19. Θρησκεία και Ψυχιατρική, Irvin D. Yalom, Εκδόσεις Άγρα, 2003
    20. The Healing Power of Forgiveness, A Definition of Forgiveness That We Can All Live With, by Nancy Schimelpfening
    21. Ανατοµία του Πνεύµατος, CarolineMyss, PhD.,Εκδόσεις Διόπτρα
    22. Νους, σώµα, πνεύµα, Dr. ChristinePageKeithHagenbach, Εκδόσεις Ελφίλ
    23. Μαθήµατα Αυτοπεποίθησης,WalterAntersa, Εκδόσεις Διόπτρα
    24. Η ζωή µετά την απώλεια, Jr. Moody, Εκδόσεις Διόπτρα)
    25. Ενεργειακή Ψυχολογία, Ρόµπερτ Νατζέµυ, Εκδόσεις Ολιστική Αρµονία
    26. Η τέχνη της αγάπης, Φροµ Έριχ,Εκδόσεις Μπυκουµάχης
    27. Θύµατα και θύτες. Πότε και γιατί αλλάζουν οι ρόλοι, Dr. Βερέχα Καστ, Εκδόσεις Θυµάρι
    28. Μα γιατί νιώθω έτσι; , Γ. Πιντέρη, Εκδόσεις Θυµάρι
    29. Η Αγάπη, Λεό Μπουσκάλια, Εκδόσεις Γλάρος
    30. Η γνώση της ζωής, ‘Αλφρεν Αντλερ,Εκδόσεις Επίκουρος
    31. ‘Psychology Today’ , January 29 2015, Melanie Greenberg
    32. Καταστροφικά συναισθήµατα, Daniel Goleman, Εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα
    33. Πίστεψε το και θα το δεις, Γουέιν Ντύερ,Εκδόσεις Γλάρος
    34. Θύµα των άλλων, Δήµιος του εαυτού σου, Guy Corneau,Εκδόσεις Κριτική
    35. Η Νοηµοσύνη της καρδιάς, Isabelle Filliorat,Εκδόσεις Εχάλιος
    36. ‘ How to forgive someone who has hurt you in 15 steps’, Dr Wayne Dyer
    37. ” Η συγχώρεση είναι επιλογή”, Robert D. Enright
Διάβασέ το →
woman spreading arms near body of water

Ο Ρόλος των Θετικών Δηλώσεων της Expansion Method

Written by: • 20/09/2016

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

  • Εισαγωγή
  • Ρlacebo & nocebo – πως λειτουργούν οι δηλώσεις
  • Αρχή είναι η πίστη σου
  • Γιατί το νερό – ο λόγος – η ακοή – η δόνηση
  • Η ψυχή της λέξης και τα μορφογενετικά πεδία
  • Η δύναμη της ψυχής της λέξης
  • Υποσυνείδητα μηνύματα
  • Συμπεράσματα
  • Βιβλιογραφία – Δικτυογραφία – Αναφορές

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.ΘΕΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ

Πρόκειται για σύντομες φράσεις, οι οποίες είναι ‘θετικά φορτισμένες’. Αν τις επαναλαμβάνουμε συχνά, έχουν τη δύναμη, να σταματήσουν τις περιοριστικές αρνητικές σκέψεις που κάνουμε (αρνητικά φορτισμένες σκέψεις) για εμάς τους ίδιους και τη ζωή γενικότερα, π.χ. “δεν μπορώ να ζω με χαρά’’, “η ζωή είναι δύσκολη’’, “δεν αντέχω άλλο” κ.α. Τις αντικαθιστούμε με άλλες ‘θετικά φορτισμένες’, π.χ.”βιώνω χαρά στη ζωή μου”, “αξίζω να είμαι ευτυχισμένος”, “αγαπώ και αποδέχομαι τον εαυτό μου”, “είμαι πλήρης και σε αρμονία” κ.α.

Συνεπώς, μπορούμε να χρησιμοποιούμε και να εκμεταλλευτούμε τις θετικές εκφράσεις στην καθημερινότητα μας, ώστε να επαναπρογραμματίσουμε τον συνειδητό και υποσυνείδητο νου μας, προς την κατεύθυνση που θέλουμε (αγάπη, υγεία, χαρά κλπ), αντικαθιστώντας την δόνηση παλαιότερων αρνητικά φορτισμένων σκέψεων και εκφράσεων.

2.PLACEBO-NOCEBO

Πώς λειτουργούν οι θετικές δηλώσεις

To φαινόμενο placebo (λατινική έννοια του ‘θα ευχαριστήσω’) όπως έχει αποδειχθεί από πειράματα, δείχνει ότι, αν πάρετε ένα “θαυματουργό χάπι”, που στην πραγματικότητα δεν περιέχει καμία δραστική ουσία, έχοντας και μόνο την πεποίθηση ότι θα γίνετε καλά, δηλαδή μόνο με την πίστη σας, αυτό είναι πιθανό να συμβεί και να βελτιώσει την κατάσταση του συναισθήματος – αλλά και της υγείας σας.

Ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα έχει το φαινόμενο nocebo (λατινικά σημαίνει ‘βλάπτω’), που αποδεικνύει ότι ο αρνητικός τρόπος που σκεπτόμαστε (πεποιθήσεις, σκεπτομορφές), αλλά και οι αρνητικές εκφράσεις που χρησιμοποιούμε, δεν επηρεάζουν δυσμενώς μόνο την διάθεση μας, αλλά και το σθένος (τη δύναμη) μας , και έτσι λοιπόν εύκολα καταλήγουμε α-σθενείς.

Όπως εξηγεί ο Δρ Τζόζεφ Ντισπένζα, νευροεπιστήμονας και συγγραφέας: «Οι σκέψεις μας παράγουν χημικές ουσίες. Αν οι σκέψεις μας είναι θετικές, τότε παράγουν χημικές ουσίες που μας κάνουν να αισθανόμαστε καλά. Οι αρνητικές σκέψεις – όπως αυτές που απορρέουν από φόβο – παράγουν κι αυτές χημικές ουσίες, οι οποίες μας κάνουν να νιώθουμε ανάλογα με το πώς σκεφτόμαστε».

Με τις θετικές δηλώσεις μπορούμε να δημιουργήσουμε αλλαγές στις περιοριστικές πεποιθήσεις, οι οποίες περιορίζουν την ίδια μας την ευτυχία, κάνοντάς μας να σκεφτόμαστε και να νιώθουμε αρνητικά για εμάς και όσα συμβαίνουν γύρω μας. Όπως επιβεβαιώνουν και οι νευροεπιστήμονες, οι επιστήμονες δηλαδή που μελετούν το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος, χάρη στη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα που έχει ο εγκέφαλός μας να δημιουργεί νέες συνάψεις μεταξύ των νευρώνων και καινούρια νευρωνικά δίκτυα, μπορούμε να διακόψουμε την τροφοδοσία στα δίκτυα που αντιστοιχούν στις αρνητικές σκέψεις, να τα ενδυναμώσουμε και στη θέση τους να χτίσουμε καινούρια.

Πώς θα το καταφέρουμε αυτό; Σύμφωνα με το βασικό αξίωμα της expansion method που ονομάζεται ‘πεντάπτυχο’ και εξηγεί πως δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι την πραγματικότητα μας και τις συνθήκες που μας περιβάλλουν, αν κάνουμε μια βαθιά και έντονη σκέψη, αυτή μας αγγίζει συναισθηματικά και μας δημιουργεί κάποιες αισθήσεις / συναισθήματα. Το τι νιώθουμε με αφορμή μια συγκεκριμένη σκέψη ή ένα ερέθισμα, συνδέεται αυτόματα και ασυνείδητα με παρελθοντικές περιοριστικές ή μη εμπειρίες μας και ενισχύει την στάση μας στο παρόν. Αυτό το πάντρεμα σκέψης και συναισθήματος είναι που εκπέμπεται, συντονίζει την ύλη γύρω μας και δημιουργεί / υλοποιεί την πραγματικότητα μας. Τι σπουδαίο εργαλείο λοιπόν αποτελεί, το κάνουμε σκέψεις θετικές και να χρησιμοποιούμε θετικές δηλώσεις, ώστε να τις γειώνουμε στο κέντρο της καρδίας μας, να δονούμαστε και να εκπέμπουμε, οπότε και να δημιουργούμε θετικές καταστάσεις στη ζωή μας.

3. Αρχή είναι η Πίστη σου

Οι ίδιες μας οι λέξεις έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τον νου μας. Επαναλαμβάνοντας συγκεκριμένες θετικές εκφράσεις / δηλώσεις, μπορούμε να δημιουργήσουμε στον εγκέφαλό μας ένα ισχυρό δίκτυο από νευρώνες, οι οποίοι (όπως εξήγησε παραπάνω ο Δρ Ντισπένζα) απελευθερώνουν στον οργανισμό μας ένα κοκτέιλ feel-good ορμονών. Δεν είναι τυχαίο, ότι ο αγγλικός όρος για τις θετικές δηλώσεις προέρχεται από το λατινικό affirmare, το οποίο σημαίνει «ισχυροποιώ, σταθεροποιώ».

Κάνοντας μία δήλωση, στην πραγματικότητα μιλάς στον υποσυνείδητο νου σου και του λες “αναλαμβάνω τώρα την ευθύνη μου, για κάτι που μπορώ ν’ αλλάξω”.

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες που έχουν γίνει, επιβεβαιώνεται ότι μια συνήθεια μπορεί να εγκατασταθεί μέσα μας και να ενσωματωθεί ως τρόπος λειτουργίας μας μέσα σε 21 ημέρες. Επαναλαμβάνοντας λοιπόν για 21 συνεχόμενες ημέρες την θετική δήλωση που μας ταιριάζει, επαναπρογραμματίζουμε τον νου μας σε αυτήν. Στον πρόλογο του βιβλίου παρουσίασε τη θεωρία των 21 ημερών, δηλώνοντας ότι χρειάζονται 21 ημέρες για να εκτελεστεί μια κακή συνήθεια και η ίδια διάρκεια για να ξεκινήσει μια θετική. “Psycho-cybernetics” που εκδόθηκε το 1960, ο Δρ. Maxwell Maltz.

4. Γιατί το Νερό – Ο Λόγος – Η Ακοή

Η ΔΟΝΗΣΗ 

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται περίπου κατά 70% από νερό. Αυτό το νερό φροντίζει, ώστε να εκτελούνται πολλές από τις λειτουργίες, που μας διατηρούν στη ζωή. Για παράδειγμα, συμμετέχει σε σύνθετες βιοχημικές αντιδράσεις, παρέχει δομική στήριξη στα κύτταρα και αποτελεί το σημαντικότερο συστατικό του αίματος και των υπολοίπων σωματικών υγρών.

Απο τις εργασίες τους πάνω στο στοιχείο του νερού και στους κρυστάλλους νερού, ο MASARU EMOTO και διάφοροι άλλοι επιστήμονες αναφέρουν στο βιβλίο <Η Θεραπευτική Δύναμη του Νερού> : ’’Είμαι πεπεισμένος για την ισχυρή αλληλεπίδραση μεταξύ των σκέψεων (και ιίως και των σκέψεων των ανθρώπων γύρω μας) και του νερού του σώματος μας. Οι καλές σκέψεις επηρεεάζουν θετικά την μοριακή δομή των σωματικών υγρών και κατ’ επέκταση την υγεία, όσο και την καλή φυσική κατάσταση όλου του οργανισμού’’.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΑΚΟΥΕΙ ΜΟΥΣΙΚΗ

Μια μέρα ο χημικός Δρ. Ishibashi, αφού πρώτα έβαλε σταγόνες νερού σε θερμοκρασία -25 C, κατόπιν φωτογράφισε από το μικροσκόπιο του, τους κρυστάλλους που είχαν σχηματιστεί. Η θερμοκρασία μέσα στο εργαστήριο που έβγαλε τις φωτογραφίες, ήταν σταθερά στους -5 C. Η μεθοδολογία που ακολούθησε στην συνέχεια ήταν αρκετά απλή : ένα μικρό μπουκάλι με απεσταγμένο νερό τοποθετήθηκε ανάμεσα σε δύο μεγάφωνα, από τα οποία αργότερα ακούστηκε μουσική. Με αυτό τον τρόπο οιι φωτογραφίες έβγαιναν πιο καθαρές. Το φάσμα των μουσικών επιλογών που χρησιμοποίησε ήταν ευρύ. Πειραματίστηκε επίσης και με θεραπευτικές μελωδίες. Έτσι, για παράδειγμα, ανακάλυψαν, ότι κάποια μουσικά κομμάτια συντελούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ο ήχος είναι δόνηση και τώρα πιά γνωρίζουμε, ότι το νερό μπορεί να αντιδράσει σε δονήσεις και να τις αποθηκεύσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο. Τη στιγμή που ξεκίνησε να παίζει η μουσική, το νερό αυτό πήρε διαφορετική μορφή. Το ίδιο συνέβει όταν πρόβαλαν στον χώρο μια σειρά ιαπωνικών ιδεογραμμάτων.

Επίσης, όταν προφέρουμε μια λέξη, δεν την εκφωνούμε απλά, αλλά εκφράζουμε μια έννοια, ένα συναίσθημα. Γενικά πιστεύουμε, ότι μια λέξη εμπεριέχει αυτή την δύναμη της μετάδοσης, καθώς όχι μόνο φέρει μέρος της ψυχής της λέξης, αλλά καθιστάται αγγελιοφόρος του μηνύματος ή καλύτερα εκπρόσωπος του. Λέγοντας π.χ. “σ’ ευχαριστώ”, συντονιζόμαστε με την ψυχή της λέξης και δονούμαστε σ’ αυτήν.

Έχει αποδειχθεί, ότι η προφορά και η εκφώνηση των θετικών δηλώσεων (το να τις επαναλαμβάνουμε δηλαδή δυνατά και να τις ακούμε), τις ισχυροποιεί. Αν λάβουμε υπόψη μας δε και τις έρευνες που έχουν γίνει πάνω στη δύναμη και την δόνηση που εμπεριέχεται στο ελληνικό αλφάβητο, αντιλαμβανόμαστε πως κάθε λέξη που εκφέρουμε με το θαυμάσιο ελληνικό αλφάβητο μας, δημιουργεί μια δίοδο προς τον συντονισμό των κυττάρων μας (θετικά ή αρνητικά).

Σύμφωνα με την θεωρία του καθηγητού της Φιλολογίας Eric Havelock, η οποία στηρίζεται στον Πλάτων, το αρχαίο Ελληνικό αλφάβητο προκάλεσε πακτωλό αφηρημένων εννοιών στον Αρχαίο Ελληνικό κόσμο, λόγω ενεργοποίησης του εγκεφάλου των χρηστών του.

Στον συνεδριακό τόμο των τετρακοσίων σελίδων «Alphabet and the Brain, έκδοση Springer του 1988» παρουσιάζονται τα συμπεράσματα πλήθους κορυφαίων επιστημόνων φιλολόγων, γλωσσολόγων και άλλων ειδικοτήτων.

Tα επιστημονικά αποτελέσματα τα οποία υποστηρίζουν την θεωρία του Havelock είναι τα εξής:

1. Η περιοχή Broca, που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου, ενεργοποιήθηκε λίγο περισσότερο, λόγω του Ελληνικού αλφαβήτου διότι χρησιμοποιήθηκαν επιτυχώς φωνήεντα σε γραφή για πρώτη φορά.

2. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος επαναπρογραμματίστηκε ριζικώς.

3. Η πιο πάνω αναφερθείσα συγκλονιστική μεταβολή στην λειτουργία του εγκεφάλου προκάλεσε μία ουσιώδη αλλαγή στην ψυχολογία των χρηστών του αλφαβήτου από την οποία προέκυψε η ανάγκη επικοινωνίας των πολιτών δια της λειτουργίας του θεάτρου.

5. Η ΨΥΧΗ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ

Ο βιολόγος Rupert Sheldrake μιλάει για ένα μορφογενετικό πεδίο, όπου όλη η πληροφορία αποθηκεύεται με την μορφή δονήσεων. ¨Οταν κάποιος προφέρει τις λέξεις “σ’ ευχαριστώ” ή απλά και μόνο τις σκέπτεται, το μορφογενετικό του πεδίο μεγαλώνει. Όσο πιο δυνατό είναι ένα μορφογενετικό πεδίο, τόσο πιο εύκολο και πιθανό γίνεται για τον κάθε άνθρωπο, να πει τις συγκεκριμένες λέξεις.[1]

[1]Στο μορφογενετικό πεδίο, η μορφική αντήχηση, είναι ένα όνομα που έδωσε ο Rupert Sheldrake σε μια μορφή δράσης εξ’ αποστάσεως. Ωστόσο, η ιδέα ότι η όραση είναι μια διπλή διαδικασία έχει υποστηριχθεί από πολλούς στο παρελθόν. Σύμφωνα με την παραπάνω θεωρία, πράγματα της ίδιας ‘μορφής’ τείνουν να συντονίζονται μεταξύ τους.

“Όταν κρύσταλλοι μιας νέας συνθετικής ουσίας (λ.χ. ενός νέου φαρμάκου) προκύπτουν για πρώτη φορά, δεν υπάρχει ακριβές προηγούμενο. Αλλά όταν η ίδια χημική ένωση παράγεται ξανά και ξανά, τότε οι κρύσταλλοι τείνουν να σχηματίζονται πιο γρήγορα σε όλο τον κόσμο, επειδή έχουν ‘ήδη σχηματιστεί κάπου αλλού”, διαβάζουμε στο “The Presence of the Past’, Harper Collins,1988.

Αυτή η έννοια αψηφά, μεταξύ άλλων, τη θεωρία της ειδικής σχετικότητας, αφού όλοι οι κρύσταλλοι θα επηρεαστούν σε ολόκληρο τον κόσμο , ανεξαρτήτως απόστασης στον χωροχρόνο. Όταν οι αναπτυξιακοί βιολόγοι συνέλαβαν (από τα μέσα της δεκαετίας του ’80) την θεωρία του μορφογενετικού πεδίου και την πρωτοδιατύπωσαν, αυτή αποτέλεσε απόδειξη, του ότι το μορφογενετικό πεδίο συνδέεται στενά με το κβαντικό βαρυτικό πεδίο, πράγμα που σημαίνει ότι :

Α. Το πεδίο διαπερνά όλο τον χώρο.

Β. Το πεδίο αλληπιδρά με την ύλη και την ενέργεια, ανεξάρτητα από το αν αυτή η ύλη / ενέργεια είναι μαγνητικά φοτισμένη.

Γ. Το πεδίο είναι αυτό που είναι γνωστό με τον μαθηματικό όρο ‘’συμμετρικός τανυστής δεύτερης τάξης’’.

Και οι τρεις αυτές ιδιότητες αποτελούν χαρακτηριστικά της βαρύτητας και αποδείχθηκε πριν κάποια χρόνια, ότι η μοναδική συνεπής μη γραμμική θεωρία του συμμετρικού τανυστή δεύτερης τάξης είναι, τουλάχιστον για τις χαμηλές ενέργειες, ακριβώς η γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν.

Επομένως, αν τα παραπανω Α, Β και Γ αποδειχθούν, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το μορφογενετικό πεδίο είναι κβαντικό έτερο στοιχείο του βαρυτικού πεδίου του Αϊνστάιν.

6. Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ

Την στιγμή που κάνουμε μία σκέψη ή την φανταζόμαστε , το μοτίβο της συγκεκριμένης δόνησης αποθηκεύεται στο σώμα μας μέσω του νερού, που έχουμε στα κύτταρα μας. Η δόνηση αυτή γίνεται η αντιπροσωπευτική μας δόνηση, που εκπέμπουμε στον περίγυρο μας και η αντίδραση των άλλων στην δόνηση μας αυτή, μας δίνει την ανατροφοδότηση που αναδιαμορφώνει τόσο τιις δονήσεις μας, όσο και το μορφογενετικό πεδίο. Η αλληλουχία αυτή φανερώνει πόσο σημαντικό είναι να σκεπτόμαστε και να μιλάμε με αγνή πρόθεση.

Κάθε στοιχείο, κύτταρο, όργανο και κάθε σύστημα του ανθρώπινου σώματος αποτελείται από νερό. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν, ότι τα συναισθήματα επηρεάζουν την υγεία του σώματος, με τον ίδιο τρόπο που επηρεάστηκε το νερό κατά την διάρκεια της έρευνας των κρυστάλλων νερού.

Επαναλαμβάνοντας μια συγκεκριμένη θετική δήλωση, διαμορφώνουμε το μοφογενετικό μας πεδίο ανάλογα… και τα καλά νέα είναι, ότι συντονίζεται και διαχέεται η νέα θετική πληροφορία σε όλους τους τομείς της ζωής μας, επηρεάζοντας μας γενικότερα. Αυτό, σύμφωνα με την παραπάνω μελέτη, δείχνει ότι αν το διευρύνουμε σε οικουμενικό επίπεδο, θα επηρεάσει τη δόνηση όλης της ανθρωπότητας.

7. Υποσυνείδητα Μηνύματα: Πως Λειτουργούν και πως μας επηρεάζουν

Ο ανθρώπινος νους χωρίζεται σε δύο μέρη, στον συνειδητό και στον υποσυνείδητο νου. Ο συνειδητός νους λειτουργεί όταν είμαστε ξύπνιοι και συνειδητοί. Το υποσυνείδητο από την άλλη μεριά, είναι πάντα ενεργοποιημένο, ρυθμίζοντας τα πάντα στο σώμα μας, τον χαρακτήρα μας, την ομιλία μας και λαμβάνοντας πληροφορίες, άσχετα με το τι κάνουμε.

Σκεφτείτε τον νου σας σαν ένα παγόβουνο. Το συνειδητό μέρος είναι η κορυφή του παγόβουνου, που βλέπετε στην επιφάνεια της θάλασσας, ας πούμε το 5% του συνολικού μέρους του παγόβουνου, ενώ το υπόλοιπο μέρος που βρίσκεται κάτω από τη θάλασσα, είναι το υποσυνείδητο. Σκεφτείτε λοιπόν πόσο ισχυρό είναι.

Ένας άλλος απλός τρόπος περιγραφής είναι να το δείτε ως κασετόφωνο, το οποίο παίζει διαρκώς τις «κασέτες» που εγκαταστήσαμε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας –συναισθήματα, σκέψεις, πρότυπα. Το υποσυνείδητο λαμβάνει πληροφορίες, για τις οποίες δεν έχουμε επίγνωση και τις αποθηκεύει. Εάν λάβει πληροφορίες με τον κατάλληλο τρόπο και σε μεγάλη ένταση και συχνότητα, τότε οι πληροφορίες εγκαθίστανται στον νου και γίνονται ένα σημαντικό μέρος αυτού που είμαστε. Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί «γκουρού» και λάτρεις της αυτοβοήθειας και της προσωπικής ανάπτυξης, επισημαίνουν και επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στη δύναμη του υποσυνείδητου. Διότι, εάν τοποθετήσουμε σ’ αυτό άλλη «κασέτα», τότε το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό. Ο ειρμός των σκέψεων αλλάζει, κάνοντάς μας να λειτουργούμε διαφορετικά, και έτσι, αναπόφευκτα τα αποτελέσματα είναι διαφορετικά.

Όπως γράφει ο Dr. Joseph Murphy στο βιβλίο του, ‘Η Δύναμη Του Υποσυνείδητου’ : “Άλλαξε τις σκέψεις σου, και θα αλλάξεις το πεπρωμένο σου»”.

8. Πως Λειτουργούν Τα Υποσυνείδητα Μηνύματα;

Τα υποσυνείδητα μηνύματα είναι μηνύματα (φράσεις και εικόνες), τα οποία λειτουργούν κάτω από το επίπεδο της συνειδητής επίγνωσης και παραδίδονται με τρόπο, ώστε να γίνονται αντιληπτά απ’ τον υποσυνείδητο νου. Μπορεί να είναι ακουστικά μηνύματα και, φυσικά, οπτικά.

Για παράδειγμα, μπορούμε να πάρουμε τη φράση «έχω αυτοπεποίθηση» και να την ενσωματώσουμε σε ένα μουσικό κομμάτι, όπου ο συνειδητός νους δεν θα την ακούει ξεκάθαρα ή σε ένα βίντεο όπου θα εμφανίζεται για κλάσματα του δευτερολέπτου, με αποτέλεσμα ο συνειδητός νους δε θα προλαβαίνει να την επεξεργαστεί λογικά. Και στις δύο περιπτώσεις, η φράση γίνεται ξεκάθαρα αντιληπτή απ’ τον υποσυνείδητο νου.

Η συνεχής επανάληψη αυτής της φράσης ή άλλων παρόμοιων βοηθάει στην επανακαλωδίωση (δημιουργία νέων νευρικών οδών) μακροχρόνιων μοτίβων σκέψης στον εγκέφαλο και στο να σκεφτεί κάποιος πιο θετικά, να χάσει βάρος, να έχει περισσότερη αυτοπεποίθηση κλπ.

Τα υποσυνείδητα μηνύματα υπάρχουν ως τεχνολογία εδώ και αρκετές δεκαετίες. Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως μπορούν να παράγουν ικανοποιητικά και διαρκή αποτελέσματα, από το σταμάτημα ανεπιθύμητων συνηθειών έως τη βελτίωση της απόδοσης. Αυτή η τεχνολογία είναι επιτυχημένη, διότι προσφέρει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει τον «φύλακα» του υποσυνείδητου, δηλαδή την ανάλυση και επεξεργασία του λογικού, συνειδητού νου.

Έτσι λοιπόν, με το που ξυπνάμε, επαναλαμβάνοντας θετικές δηλώσεις, προγραμματίζουμε τον συνειδητό μας νου, καθώς και πριν κοιμηθούμε, συντονίζουμε τον υποσυνείδητο νου μας, ώστε να δεχθεί και να εγγράψει ευκολότερα τις νέες κατ’ επιλογήν θετικές δηλώσεις που κάνουμε.

9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Μία λύση για όλους

Παρατηρήσαμε, ότι συνδυάζοντας τις θετικές δηλώσεις της Expansion Method στη διάρκεια των συνεδριών, αυτές βοηθούν στη συνειδητότητα – κατανόηση, αλλά και αλλαγή της δόνησης του παρελθόντος ,σε μια νέα που συντονίζεται στο παρόν, τόσο κατά την διάρκεια όσο και μετά το πέρας της συνεδρίας.

Ο ήχος λοιπόν και η μουσική, ανάλογα με την χρήση που γίνεται από τους δημιουργούς και τους χρήστες τους, έχουν τη δυνατότητα:

α) Να θεραπεύσουν την ψυχή,

β) Να “μετακινήσουν” την ύλη,

γ) Να “διαμορφώσουν” θετικά ή αρνητικά την ανθρώπινη συμπεριφορά,

δ) Να μεταμορφώσουν σε ορατή ύλη την ενέργεια,

ε) Να καθοδηγήσουν τη συναισθηματική κατάσταση του ανθρώπου,

στ) Να ελέγξουν την ανθρώπινη συνείδηση.

Επίσης γνωρίζουμε ότι το δεξί ημισφαίριο ελέγχει το αριστερό ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά και είναι υπεύθυνο για την οπτική αντίληψη του χώρου, την κατανόηση των μεταφορικών εννοιών και του χιούμορ, τη συσχέτιση, τη σύνθεση λεγομένων, τη συναισθηματική φόρτιση και τη μελωδία λόγου, την οπτική μνήμη, την επικοινωνία τόσο με τόνο φωνής όσο και με εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος. Είναι υπεύθυνο για την προσοχή, την διάκριση πολύπλοκων ακουστικών τόνων, την πρόκληση παρορμητικής συμπεριφοράς, τα αισθήματα, τις συγκινήσεις, την δημιουργικότητα, την φαντασία και την καλλιτεχνική έκφραση.

Το σώμα μας είναι φτιαγμένο για να εκπέμπει και να λαμβάνει ήχους και δονήσεις, με αυτό τον τρόπο αλληλεπιδρούμε ως ανθρώπινα όντα στην εξέλιξη μας. Όσο ασχολούμαστε συνειδητά με τον εαυτό μας και τον επαναπρογραμματίζουμε, αντικαθιστώντας παλαιές περιοριστικές πεποιθήσεις και αρνητικά συμπεράσματα με νέες θετικές δηλώσεις και επιβεβαιώσεις, οι οποίες μας θυμίζουν το ποιοί πραγματικά είμαστε, όχι απλώς βελτιώνουμε την ποιότητα της δικής μας προσωπικής ζωής, αλλά μέσω του μορφογενετικού πεδίου που διέπει τα πάντα, ενισχύουμε την δόνηση ολόκληρης της ανθρωπότητας – πλανήτη, ανυψώνοντας τον κραδασμό τους.

Αθανάσιος ΛυμπεριάδηςΙδρυτικό μέλος ICEM

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ – ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Διάβασέ το →
brown pillars photography

Αρχαία Ελληνικά Αρχέτυπα στην Expansion Method

Written by: • 20/09/2016

All you have to do to see Medusa is to look her in the face: and she isn’t deadly. She is beautiful and she laughs.

(Cixous & Clement, σελ. 6)

Πρόλογος κι εισαγωγή: Το ημερολόγιο μιας παγωμένης καρδούλας

Εδώ και μέρες συγκεντρώνω βιβλιογραφικό υλικό για να υποστηρίξω το περιεχόμενο αυτής της εργασίας. Στο μυαλό μου μια εργασία οφείλει να έχει πολλές παραπομπές κι αυτό είναι δείγμα της εγκυρότητας των επιχειρημάτων της. Ψάχνοντας στο διαδίκτυο κυρίως, βρήκα εξαιρετικό υλικό, πολύ περισσότερο από αυτό που μπορεί να απορροφηθεί νοητικά αλλά και στα πλαίσια της εργασίας. Η αλήθεια είναι ότι η δυτική επιστήμη συσσωρεύει καθημερινά τεράστιο αριθμό πληροφοριών για οποιοδήποτε θέμα προσεγγίζει ο ανθρώπινος νους. Το αποτέλεσμα είναι σαν ένα παζλ με αμέτρητα κομμάτια και αταίριαστες μεταξύ τους ψηφίδες. Όσο κι αν διάβασα στη ζωή μου, όσες εργασίες κι αν έγραψα, όσα κι αν κατάλαβα με το νου, ελάχιστα μπόρεσα να εφαρμόσω πρακτικά. Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε ένα άλλο όργανο στο σώμα μου που αποζητά φωνή. Χρειάστηκε να βιώσω την απόλυτη σιωπή του για να νιώσω την απουσία του. Αυτό συνέβη τέλη 2013 με αρχές 2014. Έχεις ζήσει την εμπειρία να βάζεις το χέρι σου στην καρδιά και να μην την ακούς να χτυπάει για μήνες; Ανησυχητικό, το λιγότερο!Αυτή η σιωπή που σήμαινε και απουσία συναισθημάτων ήταν η αφορμή να αρχίσω να ερευνώ τρόπους γνωριμίας με την καρδιά με την ελπίδα ότι κάποτε θα συνεργαστούμε συνειδητά. Ακόμα εργαζόμαστε πάνω σε αυτό. Και τώρα που γράφω αυτές τις λέξεις εκείνη χτυπά λίγο διαφορετικά και αναδύονται συναισθήματα βαριά κι ελαφριά ταυτόχρονα, σαν ένα ιπτάμενο ελεφαντάκι καθισμένο στην καρδιά μου κι έτοιμο να πετάξει.Δοκίμασα πολλά για να ηρεμήσω το σώμα μου ώστε να μπορώ να ακούσω τι συμβαίνει εντός μου. Το πρώτο βήμα και καθοριστικό ήταν τον Μάρτιο 2014 να συγκατοικίσω με τον Αιθέρα, ένα κουτάβι τόσο ταλαιπωρημένο που τα μάτια του ήταν κενά, ήταν ζωντανό, αλλά δεν ζούσε. Περάσαμε δύσκολα, γιατί δεν ήξερα τι χρειάζεται να κάνω για να επικοινωνήσουμε, για καιρό ήμουν πολύ απασχολημένη με το να ικανοποιώ τις φυσικές του ανάγκες. Κάποτε συνειδητοποίησα ότι αυτό που πραγματικά με ενοχλεί είναι ότι δεν έχω πρόσβαση στο πώς νιώθει. Τον Δεκέμβριο του 2014 βάλαμε στη ζωή μας την Ελένη, ολιστική θεραπεύτρια για ζώα, η οποία μας έμαθε τα ανθοϊάματα, την ομοιοπαθητική, τη σημασία της διατροφής για την σωματική και συναισθηματική υγεία. Μήνα με το μήνα μεταμορφωθήκαμε, τα ανθοϊάματα βοήθησαν να ηρεμήσει ο νους, οι εσωτερικές φωνές που συνεχώς προφήτευαν καταστροφικά σενάρια, “ όσο είσαι ζωντανή η καταστροφή ελοχεύει, πρόσεχε!” ήταν ο τίτλος της ταινίας που ζούσα για χρόνια. Ο Αιθέρας επίσης άρχισε να ηρεμεί. Σε συνδιασμό με την ομοιοπαθητική θεραπεία, ο φόβος που είχε- συχνά όταν ήμασταν εκτός σπιτιού γινόταν πανικός- υποχώρησε σε βαθμό θαύματος! Το ίδιο, αλλά πιο ήπια, και τα σωματικά του συμπτώματα. Ο χώρος που δημιουργήθηκε στο κεφάλι μου από την μείωση της έντασης της αρνητικής εσωτερικής μου φωνής, μου έδωσε τη δυνατότητα να παρατηρώ και να διακρίνω πως οι σκέψεις μου επηρεάζουν το πως νιώθω, το πως συμπεριφέρομαι, το τι συμβαίνει γύρω μου, ακόμα και το πως συμπεριφέρεται ο σκύλος μου. Στις αρχές του 2015 έπεσε στην αντιληψή μου η ύπαρξη ενός ερευνητικού κέντρου στην Αμερική, του Heart&Math Institute. Ω! Τι αποκαλύψεις ήταν κι εκείνες. Η καρδιά λέει έχει πολύ πιο δυνατό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο από αυτό του εγκεφάλου, φτάνει μέχρι και δύο μέτρα γύρω μας και μέσω αυτού ανταλλάσουμε πληροφορίες με τους γύρω μας. Επίσης η καρδιά έχει τη δυνατότητα της πρόβλεψης του μέλλοντος πριν τον εγκέφαλο. Κι επίσης η καρδιά είναι η πηγή της διαίσθησης στο σώμα. Πληροφορίες που αποκαθηλώνουν τον εγκέφαλο από τον μοναρχικό του θρόνο, ή τουλάχιστον δικαιωματικά καθίζουν δίπλα του και την ξεχασμένη πριγκίπισσα, την καρδιά. Το συγκεκριμένο ινστιτούτο προτείνει απλούς τρόπους ενεργοποίησης της καρδιάς μέσω καρδιακών αναπνοών. Εφάρμοσα την τεχνική για μήνες μέχρι που ενσωματώθηκε στο σύστημά μου. Τι πρωτόγνωρη αίσθηση γαλήνης και ενσωμάτωσης με την έννοια της πλήρους παρουσίας στο τώρα, άρχισα να νιώθω το σώμα μου σαν ένα θρόνο όπου κάθεται η ψυχή μου κι απολαμβάνει τη ζωή σε βαθμό να νιώθω τον πλανήτη μας και παραπέρα, το αχανές σύμπαν. Για δευτερόλεπτα γίνομαι όλα, η αίσθηση είναι απερίγραπτη, η καρδιά ανοίγει τόσο που χωρά όλη τη δημιουργία. Σοκ και δέος!Καθώς προχωρούσα στο δρόμο της αυτοπαρατήρησης, άρχισα να διακρίνω κάποια μοτίβα συμπεριφοράς και συναισθημάτων που εμφανίζονταν ξανά και ξανά, χωρίς να μπορώ να κάνω τίποτα να προβλέψω και να τα περιορίσω. Για παράδειγμα, κάθε φορά που χρειαζόταν να παρουσιάσω τον εαυτό μου σε τρίτους ένιωθα ανεπαρκής και μη αποδεκτή κοινωνικά, γιατί δεν είχα μια εργασία με αναγνωρίσιμο τίτλο. Άρχισα να αγανακτώ με τον εαυτό μου που δεν μπορούσα να φερθώ σαν ανήλικας, παρά γινόμουν “ανασφαλές κοριτσάκι”, όπως έλεγα. Γενικά, είχα εντοπίσει ότι φερόμουν σαν μικρό παιδί με συγκεκριμένα ερεθίσματα και ένιωθα ότι είχε φτάσει η στιγμή να ενηλικιωθώ. Ή έτσι νόμιζα.Και το Μάϊο 2015 γνωριστήκαμε με την Expansion Method και την ερευνητική της ομάδα. Έκανα τον πρώτο κύκλο συνεδριών και πράγματι, όπως υπόσχεται η μέθοδος, είδα πλήρη και μόνιμη απελευθέρωση των τοξικών συναισθημάτων και πεποιθήσεών μου που σχετίζονταν με την αδυναμία μου να παρουσιάσω τον εαυτό μου δημόσια. Συνέχισα και με ένα δεύτερο κύκλο κι εκεί περί τον Σεπτέμβρη 2015 αποφάσισα να γίνω πιστοποιημένη σύμβουλος της μεθόδου. Το τι συνέβη από τότε είναι απερίγραπτο, άλλαξα τοποθεσία διαμονής, είμαι σε σχέση μετά από καιρό με έναν άνθρωπο που εκτιμώ και δεν ήμουν σίγουρη ότι υπήρχε ώστε να τον συναντήσω, και το πιο θεμελιώδες ξεκίνησα να διακρίνω πως ο τρόπος που σκέφτομαι και νιώθω επηρεάζει αυτό που ζω σε όλα τα επίπεδα- από το σωματικό μέχρι τη συμπεριφορά των γύρω μου. Κι επίσης ξεκίνησα να διακρίνω τις παραπλανήσεις μου σε σχέση με το πως ερμηνεύω αυτά που ζω.Και φτάνουμε μέχρι το σήμερα λίγες ημέρες πριν την παράδοση της απαιτούμενης για την πιστοποίηση πτυχιακής. Όπως ανέφερα στην αρχή, ξεκίνησα να γράφω με ακαδημαϊκό στυλ, και σήμερα αποφάσισα να γράψω απευθυνόμενη σε συνανθρώπους με τους οποίους πασχίζουμε να κατανοήσουμε και να νιώσουμε τι είναι η ζωή κι ο καθένας με τις εμπειρίες του κι όλοι μαζί μέσα σε αυτή.Όλη αυτή η διαδρομή είναι γεμάτη έντονες στιγμές, τόσο από συναισθήματα όσο και από επιφοιτήσεις, αλλά και ανακάλυψης επιστημονικών ή άλλων στοιχείων που υποστηρίζουν τις επιφοιτήσεις. Πρόκειται για μια μαγική συνολικά εμπειρία. Παρατήρησα όλο αυτό το διάστημα ότι η συνείδησή μου δεν είναι σταθερή, μπορεί τη μια στιγμή να αισθάνομαι χαρούμενη και συνδεδεμένη με το περιβάλλον μου και μετά από λίγο να ξεχνώ αυτή τη σύνδεση και να στεναχωριέμαι από ένα σχετικά ασήμαντο εξωτερικό γεγονός. Κι αυτή η μεταβλητότητα να είναι μία μόνινη κατάσταση, ευτυχώς όχι πάντα με την ίδια απόσταση μεταξύ των άκρων.Τι συμβαίνει; Που οφείλονται όλα αυτά; Πως ερμηνεύονται και που οδηγούν; Και σε ποιά πλαίσια μπορούν να προσεγγιστούν;Ορίζω ως μέγιστο πλαίσιο την ίδια τη ζωή. Συνειδητοποίησα ότι η ζωή μέσα στο σώμα είναι το πλαίσιο. Κι εφόσον είμαι ακόμα ζωντανή, παρ’ όλες τις προειδοποιήσεις της αρνητικής φωνής μέσα μου και του περίγυρου έξω από εμένα, σημαίνει ότι οι δυνάμεις του σύμπαντος συνομωτούν για να είμαι εδώ και να ζω όλα αυτά. Εγώ όμως τι συμμετοχή έχω στη δημιουργία τους;

Μια πρόταση ερμηνείας όπως παρουσιάστηκε βιωματικά

Σε αυτό το τμήμα της εργασίας θα παρουσιάσω μερικά στοιχεία προερχόμενα από το χώρο της επιστήμης και της ελληνικής μυθολογίας που φαίνεται να υποστηρίζουν τα βιωματικά μου συμπεράσματα. Να σας προειδοποιήσω ότι θα επιτρέψω στον εαυτό μου μερικές νοηματικές υπερβάσεις οι οποίες θα εκφραστούν με ίσως ανορθόδοξες συνδέσεις. Ας μην το αναλύω άλλο όμως, ξεκινάμε.

Η εποχή της αθωότητας;

(νοσταλγικός αναστεναγμός) …η παιδική μας ηλικία. Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε αυτά τα χρόνια με νοσταλγία, τότε όλα ήταν πιο εύκολα, ήμαστα αθώοι, ζούσαμε στο τώρα, παιχνίδια, χαρά, ξεγνοιασιά.. Ήταν πράγματι έτσι όμως; Ε ναι, με τα κριτήρια του ενήλικα που είμαστε τώρα. Πως όμως βιώναμε τον εαυτό μας σαν παιδιά; Πως ερμηνεύαμε τα βιώματά μας; Η σύγχρονη ψυχολογία έχει αποδώσει κρίσιμη σημασία στα παιδικά μας χρόνια ως καθοριστικά για την ανάπτυξη της προσωπικότητάς μας. Μια καλή μου φίλη ψυχολόγος μου πρότεινε να διαβάσω το κλασσικό για αυτή τη θεματολογία, και ιδιαίτερα διαφωτιστικό όπως αποδείχθηκε, βιβλίο της Alice Μiller “Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας”1. Η Αlice υποστηρίζει ότι η βασική συναισθηματική ανάγκη των παιδιών είναι να λαμβάνουν την αγάπη των γονιών τους. Σε αυτό κάθε νους και καρδιά μπορούν να συμφωνήσουν. Η πραγματικότητα είναι λιγότερο ρομαντική. Οποιαδήποτε συμπεριφορά κάνει τα παιδιά να αισθανθούν απόρριψη, τα αναγκάζει να διακρίνουν μεταξύ του καλού παιδιού που το αγαπούν και του κακού που το απορρίπτουν/τιμωρούν. Έτσι ξεκινούν να απασχολούνται με το πως θα ξανακερδίσουν την αποδοχή και την αγάπη των γονιών, καταπιέζοντας ταυτόχρονα τα αρνητικά τους συναισθήματα ώστε να είναι αγαπητά. Ήδη από αυτό το στάδιο της ζωής τους μαθαίνουν να κρύβουν τα αληθινά τους συναισθήματα “κάτω από το χαλάκι” (οι ειδικοί ονομάζουν αυτή την τοποθεσία υποσυνείδητο) και για να μην τα πολυλογώ το μοτίβο “είμαι καλός- με αγαπούν/ δεν είμαι καλός – δεν με αγαπούν” συνεχίζεται μια ζωή. Η Αlice δεν μας αφήνει στην απελπισία, όχι. Ναι μεν μας προσκαλεί να καταρρίψουμε το μύθο και τη βεβαιότητα για τους καλούς γονείς μας οι οποίοι έκαναν τα πάντα «για το καλό μας», και την ίδια στιγμή μας παροτρύνει να τους συγχωρήσουμε μια και πολλά από όσα έπραξαν υποσυνείδητα γιατί και οι ίδιοι έκρυβαν μέσα τους ένα πληγωμένο παιδί.Συνοπτικά, οι εμπειρίες από τη μήτρα μέχρι και τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής μας καθορίζουν το πως θα σκεφτόμαστε, νιώθουμε και συμπεριφερόμαστε σε όλη μας τη ζωή. Ενθαρρυντικό όταν λέγεσαι ενήλικας!Επομένως -συνειδητοποίση πρώτη: τα πρώτα χρόνια της ζωής μας μάλλον είναι η πηγή όλων των δεινών μας. Χμ, αυτό σηκώνει κι άλλη κουβέντα…

Συγγνώμη που είναι παρακαλώ η έξοδος;

Ωραία όλα αυτά, αλλά φως στο τούνελ υπάρχει; Όταν η Alice έκανε τις έρευνές της κι έγραφε τα βιβλία της (τη δεκαετία του ’80 κυριώς), ο μόνος τρόπος πρόσβασης στο υποσυνείδητο, και τις συσσωρευμένες παιδικές πληγές που βρίσκονται εκεί, ήταν μέσω καθοδήγησης από έναν ικανό και εκπαιδευμένο ειδικό. Το να επιδιώξει κάποιος να έχει επισκεφθεί μόνος το “σκοτάδι του υποσυνειδήτου” θεωρούταν επικίνδυνο, άγγιζε ή ακόμα και ξεπερνούσε τα όρια της τρέλας. Αλλά ακόμα κι αν έβλεπε “τους σκελετούς στην ντουλάπα”, δεν θα μπορούσε να τους βγάλει από εκεί παρά να μάθει να ζει με αυτούς…Τι άλλο λέει η επιστήμη για αυτό το θέμα; Απεριόριστη πληροφορία, από που να το πιάσει κανείς…

Πρόσκληση σε τρελό πάρτι featuring τον αρνητικά προδιαθετιμένο νου, τον εσωτερικό κριτή και τις αρνητικές υποσυνείδητες σκέψεις!

Όλοι έχουμε εμπειρία από αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν εσωτερικό διάλογο. Η εσωτερική μας φωνή μπορεί να μας “ανεβάζει”2 (βλ. Hatzigeorgiadis et al. 2009) ή να μας “ρίχνει” με επικριτικές, απορριπτικές σκέψεις, ακόμα και σενάρια επικείμενης ή μελλοντικής κατάστροφης (βλ. Paloș, R. and Vîșcu,L. 2014). Οι αρνητικές σκέψεις μπορεί να γίνουν τόσο συχνές και επίμονες ώστε να ακούγονται μόνιμα στο πίσω μέρος του μυαλού μας. Αυτοματοποιούνται σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην γίνονται εύκολα αντιληπτές, εφόσον συμβαίνουν στο σύνορο συνειδητού και υποσυνειδήτου. Η νέα αναβαθμισμένη μορφή αρνητικών σκέψεων ονομάζεται …Αυτόματες Αρνητικές Σκέψεις (automatic negative thoughts- ΑΝΤs). Οι αγαπημένοι μας επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι πηγή των ΑΝΤs είναι εμπειρίες του παρελθόντος οι οποίες επηρεάζουν την επεξεργασία και την οργάνωση των τωρινών πληροφοριών 3. Αποτέλεσμα; Να μην είμαστε σε θέση να συμπεριφερθούμε με νηφαλιότητα παρά να προβάλουμε στο τώρα το παρελθόν .Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά έχουμε λέει και “αρνητικά προδιατεθειμένο εγκέφαλο”, δηλαδή δίνουμε βάρος πολύ περισσότερο σε μια αρνητική πληροφορία από μία θετική 4 (βλ. Wiki:negativity bias, Ito et al. 1998). Κι αυτό φαίνεται να ισχύει ήδη από την βρεφική ηλικία μετά το πρώτο έτος ζωής (βλ.Vaish et al. 2008). Τα βρέφη μέχρι το ένα έτος δείχνουν προτίμηση στα θετικές εκφράσεις προσώπου, φωνής, συναισθημάτων κ.α. (σελ. 12, Vaish et al. 2008). Λόγω της προστασίας που προσφέρει, είναι κατανοητό το γιατί αυτή η αυτοματοποιημένη, ίσως κι ενστικτώδης λειτουργία μπορεί να είναι χρήσιμη για τα βρέφη και τα παιδιά. Στους ενήλικες, όμως, δεν φαίνεται να χρησιμεύει ιδιαίτερα, εφόσον εκείνοι διαθέτουν ανεπτυγμένη συνείδηση με την οποία είναι σε θέση να κάνουν νηφάλιες και πληροφορημένες αξιολογήσεις, και επομένως συνειδητές, για την επικινδυνότητα ή μη ενός γεγονότος. Επιπλέον, οι Hartman και Zimberoff (2002) υποστηρίζουν ότι το έμβρυο αντιδρά στο περιβάλλον του ήδη από τη στιγμή της σύλληψής του κι ότι παρόλο που τα όργανά του ολοκληρώνονται σε αργότερο στάδιο, ξεκινούν να λειτουργούν από τον πρώτο κιόλας μήνα ζωής του. Για παράδειγμα ο πρώτος χτύπος της καρδιάς παρατηρείται γύρω στην 23η ημέρα ζωής του εμβρύου, αν και το όργανο ολοκληρώνεται πολύ αργότερα! 5,6

Απωθημένες αναμνήσεις

Ακριβώς επειδή οι τραυματικές εμπειρίες μας πληγώνουν, προκειμένου να μας προστατεύσει, ο εγκέφαλος τις απωθεί στο υποσυνείδητο. Έτσι δεν έχουμε άμεση πρόσβαση σε αυτές και μεγαλώνοντας το μόνο που μένει από το παιδικό παρελθόν είναι μερικές ευχάριστες αναμνήσεις. Ο μέσος ενήλικας δεν μπορεί να θυμηθεί γεγονότα της ζωής του μέχρι την ηλικία των τεσσάρων περίπου ετών, μια κατάσταση που ονομάζεται “παιδική αμνησία” (infantile amnesia) (reference!!)Οι τραυματικές εμπειρίες προστατεύονται καλά από το υποσυνείδητο νου εφόσον κρίνει ότι δεν είναι ασφαλές να απελευθερωθούν μια και χρησιμοποιούνται για να προστατεύουν τον άνθρωπο από οποιοδήποτε κίνδυνο. Όσο πιο τραυματική είναι η αρχική ανάμνηση, τόσο διευρύνεται το φάσμα των τωρινών καταστάσεων που μπορούν να αναγνωρισθούν ως “παρόμοιες” (σελ. 183, Loyd & Johnson).Το 90% των πεποιθήσεών μας είναι ασυνείδητες. Το σύστημα των συνειδητών πεποιθήσεών μας, που καθορίζονται από την κρίση και τη λογική μας, επηρεάζεται από το σύστημα των ασυνείδητων πεποιθήσεων, το οποίο λειτουργεί ως ένα σύστημα προστασίας που βασίζεται στο σχήμα “ερέθισμα- αντίδραση” (σελ. 183, Loyd & Johnson 2013).

Όμορφες αναμνήσεις…

Εδώ και κάποια χρόνια μπορέσαμε να αποδείξουμε, βασιζόμενοι στις νέες θεραπευτικές μεθόδους, ότι οι απωθημένες τραυματικές εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας αποθηκεύονται στο σώμα μας και, παρ’ όλο που παραμένουν ασυνείδητες, εξακολουθούν να επιδρούν επάνω μας ακόμα κι όταν είμαστε ενήλικες. Επιπλέον, ο έλεγχος των εμβρύων με ηλεκτρονικά μέσα έχει αποκαλύψει κάτι που προηγουμένως ήταν άγνωστο στους περισσότερους ενήλικες: το παιδί ανταποκρίνεται και μαθαίνει την τρυφερότητα, από τις πρώτες κιόλας ώρες της δημιουργίας του (σελ. 213, Miller 2003) Περίπου το 10% των αναμνήσεών μας είναι συνειδητές, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούμε να τις ανακαλέσουμε (147, Loyd & Johnson 2013). Το 90% των αναμνήσεων στις οποίες δεν έχουμε άμεση πρόσβαση καλούνται “ασυνείδητες ή υποσυνείδητες αναμνήσεις” και είναι κωδικοποιημένες με τη μορφή εικόνων. Αυτές οι εικόνες που συνοδεύονται από κάποια εσφαλμένη πεποίθηση, όταν ανακαλούνται με αφορμή κάποιο ερέθισμα, ενεργοποιούν την στρεσογόνα αντίδραση. Μια εσφαλμένη πεποίθηση μας προκαλεί αισθήματα φόβου σε καταστάσεις κατά τις οποίες δεν θα έπρεπε να φοβόμαστε. 153

Μνήμες, μνήμες, δώσε μου μνήμες…

Κάθε εμπειρία που έχουμε αποθηκεύεται στη μνήμη μας φιλτραρισμένη μέσω του επιπέδου της λογικής που είχαμε κατά την περίοδο που μας συνέβη. Κατά τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής μας, οι εμπειρίες μας καταγράφονται χωρίς να φιλτράρονται μέσα από τη λογική, συνειδητή κρίση που αναπτύσσουμε αργότερα. Οι εμπειρίες σύγχυσης των πρώτων έξι ετών, αποθηκευμένες στο υποσυνείδητο φαίνεται να παραμένουν αναλλοίωτες κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής. Όταν κάποια ή κάποιες από αυτές ενεργοποιούνται, το άτομο επιστρέφει στο επίπεδο της συνείδησης και της κρίσης της ηλικίας πχ των πέντε μηνών ή πέντε ετών, και παύει να είναι ένας ενήλικας που σκέφτεται λογικά. Επιπλέον, έχει την τάση να αποδίδει τις υπερβολικές αντιδράσεις του στις τρέχουσες συνθήκες της ζωής του μην μπορώντας να διακρίνει τη διαφορά του παρελθοντικού γεγονότος από το παροντικό. Από την οπτική του εγκεφάλου, παρακάμπτεται το τμήμα του που δρα με βάση τη λογική (ο συνειδητός, λογικός νους) και τον έλεγχο αναλαμβάνει το τμήμα που δρα αυθόρμητα (ο ασυνείδητος νους). Μία από τις λειτουργίες του είναι η ενεργοποίηση της αντίδρασης στο στρες. Αυτές οι μνήμες – κληρονομημένες και τραυματικές προ-γλωσσικής και προ-λογικής περιόδου- εξελίσσονται σε ένα σύστημα πεποιθήσεων το οποίο λειτουργεί ως ένα πρόγραμμα προστασίας που μας ακολουθεί σε όλη μας τη ζωή και βασίζεται στο σχήμα ερέθισμα – αντίδραση. Ο νους αποθηκεύει τις τραυματικές εμπειρίες υπό την κατηγορία “κίνδυνος” για να προστατεύει το βρέφος κι αργότερα το παιδί ώστε να εξασφαλίσει την ενηλικίωσή του. Εφόσον πρόκειται για σύστημα προστασίας, τα συστήματα ελέγχου του σώματος δίνουν προτεραιότητα στις οδυνηρές αναμνήσεις. Κατά την ενήλικη ζωή μας, όποτε το μυαλό μας συσχετίσει μια πραγματική ή φανταστική αφορμή με κάποιο τραύμα, ενεργοποιείται ξανά η τραυματική ανάμνηση, βιώνουμε τα συναισθήματα που είχαμε βιώσει στο παρελθόν τώρα. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται αντίδραση στο στρες;;;!!!

Στρες – άγχος, όχι πάλι!

Τι να πρωτοπεί κανείς για το φίλο μας το στρες! Είναι πανταχού παρόν και τα πάντα πληρών, κυριολεκτικά.. Σίγουρα; Ας δούμε τι λέει η επιστήμη, άλλη καλή φίλη. Η αντίδραση στο στρες (αυτό που στα αγγλικά αποκαλείται stress response) είναι μια αυτοματοποιημένη φυσική αντίδραση σε οποιαδήποτε πραγματική ή φανταστική απειλή, ή σε οποιαδήποτε κατάσταση που απαιτεί προσαρμογή στην αλλαγή (σελ. 2, Harvard Stress Management Report). Χμ, πραγματική ή φανταστική ε; Μάλιστα.. Η αντίδραση στο στρες (stress response) Το αυτόνομο νευρικό σύστημα διακρίνεται σε δύο τμήματα με αντίθετη επιρροή. Το συμπαθητικό σύστημα τονώνει το σώμα ως αντίδραση σε αυτό που ο νους ερμηνεύει ως κίνδυνο. Το άλλο του μισό, το παρασυμπαθητικό σύστημα, ηρεμεί το σώμα όταν ο κίνδυνος περάσει(σελ. 3, Harvard Stress Management Report)Συχνά, η επιρροή του στρες παραμένει ενεργοποιημένη για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο, ή μπορεί ακόμα και να κομπάουντ, έτσι ώστε το σώμα να μην επανέλθει ποτέ πλήρως. Στις σημερινές κοινωνίες, τουλάχιστον τις δυτικές, οι στρεσογόνοι παράγοντες στοιβάζονται ο ένας πάνω στον άλλο σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ με λίγο μποτιλιάρισμα, προθεσμίες παντός τύπου- στην εργασία, στο σπίτι, οικονομικές υποχρεώσεις και ένα πλήθος άλλων προκλήσεων που υπερχειλίζουν τις ημέρες μας, αντί να μας προσπερνούν γρήγορα, σαν ένα άγριο ζώο που τελικά μας αφήνει ήσυχους. Σαν αποτέλεσμα το συμπαθητικό σύστημα συχνά παραμένει σε λειτουργία πολύ μετά αφού θα έπρεπε να έχει παραδώσει τα ηνία στο παρασυμπαθητικό σύστημα (σελ. 3-4, Harvard Stress Management Report). Τι προκαλεί αυτό το χρόνιο, όπως ονομάζεται, στρες στο σώμα και την ψυχολογία μας; Σοκ και δέος! Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες εδώ. Απλά θα πω ότι δρα στον οργανισμό όπως ένα ύπουλο εθιστικό δηλητηριάκι, το οποίο σε μικρές δόσεις δεν έχει αντιληπτές επιπτώσεις. Μακροχρόνια, όμως, έχει τόσες αρνητικές συνέπειες που κανείς δεν θα σκεφτεί ότι εκείνο το “καθημερινό τρεξιματάκι να τα προλάβω όλα” οφείλεται για τις πολλές και διαφορετικές ασθένειες, πολλές από αυτές αυτοάνοσες (σίγουρα;) και, ουφ, απειλητικές για την ίδια τη ζωή 8… Οι αυτόματες αρνητικές σκέψεις (automatic negative thoughts- ΑΝΤs) κι εμφανίζονται ακάλεστες, και φαίνεται συντηρούν τη χρόνια αντίδραση στο στρες9. (βλ. Stress and Internal Self Talk). Κεφάλι – σώμα / νους – καρδιά / αρσενικό – θηλυκό Το στρες επηρεάζει το σώμα τουλάχιστον μέχρι το επίπεδο του DNA, ενεργοποιώντας ή απενεργοποιώντας γονίδια (βλ. Gaynor 2015), ενώ η επιρροή του μπορεί να αποτυπωθεί στο DNA μόνιμα και έτσι να κληρονομηθεί στις επόμενες γενιές (βλ. Coghlan 2013). Αντίστοιχα, έρευνες δείχνουν ότι η μείωση του στρες είναι δυνατόν να αποκαθιστά τμήματα του DNA που έχουν υποστεί βλάβες (heartmath reference???)

ΤΙ; Υπάρχει και υποσυνείδητο στρες?!

Σύμφωνα με τον Dr Loyd υπάρχει ένας ακόμα τύπος στρες το οποίο δεν σχετίζεται με την αυτοματοποιημένη φυσική αντίδραση σε πραγματικές ή φανταστικές απειλές: “είναι ένα στρες βαθιά ριζωμένο μέσα μας, το οποίο δεν συνδέεται με τις συνθήκες της ζωής μας. Αυτού το είδους στρες είναι σχεδόν αδύνατον να εντοπιστεί, αλλά ακόμη κι αν εντοπιστεί είναι δύσκολο να το θεραπεύσουμε” (σελ. 44, Loyd & Johnson 2013)

“Τα συναισθήματα μου, αυτά τα άγνωστα” ή αλλιώς “όλα καλά, λέμε”

Από την οπτική της ψυχοφυσιολογίας (γουάου!), τα συναισθήματα είναι κεντρικά στην εμπειρία του στρες. Αυτό που αισθανόμαστε στην πραγματικότητα όταν λέμε ότι είμαστε αγχωμένοι είναι αγωνία, ερεθισμό, frustration, έλλειψη ελέγχου, έλλειψη ελπίδας. Στην ουσία του το στρες είναι συναισθηματική unease, η εμπειρία της οποίας κυμαίνεται από χαμηλής έντασης συναισθήματα unresτ μέχρι έντονο εσωτερικό turmoil. Τα συναισθήματα υπό την επίρροια του στρες μπορούν να εμφανιστούν ως αντίδραση σε εξωτερικές προκλήσεις ή γεγονότα, κι επίσης από το συνεχόμενο εσωτερικό διάλογο και στάσεις του νου. Επαναλαμβανόμενα αισθήματα ανησυχίας, αγωνίας, θυμού, κριτικής, απέχθιας, ανυπομονησίας, overwhelm και αυτο-αμφισβήτισης, συχνά καταναλώνουν ένα μεγάλο τμήμα της ενέργειάς μας και θολώνουν την καθημερινή εμπειρία της ζωής. Επιπλέον, συναισθήματα, που είναι πολύ περισσότερα από απλές σκέψεις, ενεργοποιούν τις φυσιολογικές αλλαγές που περιλαμβάνει η αντίδραση στο στρες. Οι μελέτες του Ινστιτούτου HeartMath δείχνουν ότι μια αμιγώς νοητική δραστηριότητα όπως το να ανακαλεί κανείς γνωστικά μια παρελθούσα κατάσταση δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα στις φυσιολογικές διαδικασίες όσο το να εμπλέκει στην ανάκληση και τα συναισθήματα που σχετίζονται με την ανάμνηση. Με άλλα λόγια, το να ξανανιώθω το αίσθημα θυμού που προκλήθηκε από την ανάμνηση έχει μεγαλύτερη επίδραση από το απλά να σκεφτώ για αυτό. Our research shows a purely mental activity such as cognitively recalling a past situation that provoked anger does not produce nearly as profound an effect on physiological processes as actually engaging the emotion associated with that memory. In other words, reexperiencing the feeling of anger provoked by the memory has a greater effect than thinking about it.[51, 52]

Κύτταρα- η αποθήκη των αναμνήσεων

Ένα μεγάλο και σημαντικό ερώτημα που δεν έχει λάβει ομόφωνη απάντηση από την επιστημονική κοινότητα είναι το που αποθηκεύονται οι μνήμες στο σώμα. Έχοντας δώσει το σκήπτρο του βασιλείου του σώματος στον εγκέφαλο θεωρούμε ότι εκεί τοποθετείται ο σκληρός δίσκος του σώματος. Από την άλλη, χρησιμοποιώντας κοινή λογική, εφόσον όλα τα προγράμματα που τρέχει ο οργανισμός είναι γραμμένα στο DNA στον πυρήνα του κάθε κυττάρου, δεν είναι παράλογο να σκεφτούμε ότι οι μνήμες καταγράφονται εκεί. Goetinck, Ambrose Sue. 2004. A cell forgets. 20/10/2004, The Dallas Morning News Σε όλο το φυσικό κόσμο, οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι δεν χρειάζεται να έχεις εγκέφαλο για να έχεις μνήμη. Οι οργανισμοί, ήδη από τους πιο απλούς, πχ μονοκύτταροι, καταγράφουν τις εμπειρίες τους στο DNA τους. Ίσως εκεί να βρίσκεται το κλειδί και η διαφορά της ζωής και του θανάτου (Goetinck 2004). Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αποθήκευσης των εμπειριών στα κύτταρα. Κάθε κύτταρο στο σώμα βασίζεται σε ένα σετ οδηγιών για τις λειτουργίες που χρειάζεται να κάνει κάθε στιγμή. Υπάρχουν χημικά markers, κάτι σαν post-it κολλημένα κατευθείαν πάνω στα γονίδια ή στις πρωτεΐνες που καλύπτουν τα γονίδια, τα οποία σηματοδοτούν στα κύτταρα να χρησιμοποιήσουν συγκεκριμένα γονίδια. Επομένως αυτά τα χημικά μάρκερς βοηθούν το κύτταρο να θυμηθεί ποια γονίδια χρειάζεται να χρησιμοποιήσει. (Goetinck 2004)Ποιος όμως λέει στα χημικά μάρκερς ποια γονίδια να ενεργοποιήσουν και ποια να απενεργοποιήσουν και πότε; (Goetinck 2004)Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι ο τρόπος που φέρεται η μητέρα στα παιδιά της καταγράφεται στα γονίδιά τους και επηρεάζει το ψυχολογικό τους προφίλ για όσο ζουν. Για παράδειγμα, όσο λιγότερο γλύφει η μητέρα τα νεογέννητα, τόσο πιο φοβισμένα γίνονται ως ενήλικες. Οι επιστήμονες εντόπισαν το γονίδιο που βοηθά τον εγκέφαλο να εντοπίζει τις ορμόνες του στρες ρυθμίζει τα επίπεδα του φόβου. Φαίνεται ότι το γλείψιμο αλλάζει τους χημικούς markers που σχετίζονται με το συγκεκριμένο γονίδιο κι ότι αποτελούν ένα χρόνιο αρχείο του πως η μητέρα φέρθηκε στα νεογέννητα. (Goetinck 2004)Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι κάποια χημικά markers εμφανίζονται και ξεκινούν να χρησιμοποιούν ακριβώς μετά τη σύλληψη. Καθώς το έμβρυο αναπτύσσεται, τα κύτταρα αναλαμβάνουν διαφοροποιημένους εξειδικευμένους ρόλους- κάποια γίνονται δέρμα, άλλα μυς ή κόκκαλα. Οι χημικοί μάρκερς διαβεβαιώνουν ότι, για παράδειγμα, τα νέα κύτταρα της καρδιάς θα θυμούνται να παίζουν τον ίδιο ρόλο όσο ζουν. (Goetinck 2004)Αλλά μερικές συμβαίνει τα κύτταρα να παραπληροφορούνται. Εξωτερικές επιρροές- ίσως μια διατροφή χαμηλής αξίας, οι τοξίνες του περιβάλλοντος, η ψυχολογική μας κατάσταση κα- μπορούν να μετατρέψουν ένα υγιές και φιλήσυχο κύτταρο σε ένα εξαγριωμένο εισβολέα, ένα καρκινικό κύτταρο. Το ειρηνικό κύτταρο επαναπρογραμματίζεται με στρατηγικά τοποθετημένους χημικούς markers που το κάνουν να πολλαπλασιάζεται εκτός ελέγχου. (Goetinck 2004)“Καθώς μεγαλώνουμε σε ηλικία, οι μάρκερς ποικίλουν και διαβρώνουν και αυτό μπορεί να οδηγεί στην εμφάνιση ασθενειών όπως καρδιακή νόσος, υψηλή πίεση και διαβήτης. Θα μπορούσε οι ασθένειες του γήρατος να είναι το αποτέλεσμα παραπλανημένων κυττάρων που ξέχασαν πως να είναι ζωτικά και υγιή.” Andrew Feinberg, cancer biologist στο John Hopkins University School of Medicine στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ.(Goetinck 2004)

Επιγενετική επιρροή

Η επιστήμη της επιγενετικής έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ναι μεν κληρονομούμε γενετικό υλικό από τους προγόνους, αλλά οι συνθήκες της ζωής μας μπορούν να το επηρεάσουν, δημιουργώντας νέες καταγραφές σε αυτό, οι οποίες μπορεί να κληρονομηθούν στις επόμενες γενεές. Για παράδειγμα, ο αλκοολικός παππούς καταστρέφοντας το συκώτι του, δημιουργεί καταγραφή στο DNA του για ευαισθησία και δυσλειτουργία του οργάνου, η οποία κληρονομείται στα παιδιά του, τα εγγόνια του κ.ο.κ. παρόλο που οι απόγονοι μπορεί να μην έχουν πιει σταγόνα αλκοόλ. Από την άλλη η ίδια η συμπεριφορά του αλκοολισμού είναι δυνατόν να κληρονομηθεί καθώς στα γονίδια δεν περιλαμβάνονται μονάχα πληροφορίες για τη λειτουργία των οργάνων, αλλά και για τις συναισθηματικές και συμπεριφορικές καταστάσεις του ανθρώπου. “Σόι παέι το βασίλειο”, λοιπόν, και, βέβαια, “αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα”! (Για μια πιο λογοτεχνική και δραματική περιγραφή αυτής της διαδικασίας, διάβασε την Ασκητική του Καζαντζάκη…)Οι κυτταρικές μνήμες είναι κωδικοποιημένες μέσα στο DNA κάθε κυττάρου. Το κληρονομημένο γενετικό υλικό δεν αφορά μονάχα σε χαρακτηριστικά του φυσικού σώματος αλλά και στις κυτταρικές μνήμες των γονιών και των προγόνων. (σελ.159-160, Loyd & Johnson 2013).Crystalemail, Jonathan D., Glanzmanemail, L. 2013. A biological perspective on memory. Current Biology, Volume 23, Issue 17Stuart Wolpert. 2011. Can traumatic memories be erased? 27/4//2011 UCLA Newsroom http://newsroom.ucla.edu/releases/can-traumatic-memories-be-erased-202146 Πόλεμος και ειρήνη, ή, αλλιώς, ασθένεια και υγεία. H επίδραση του στρες σε κυτταρικό επίπεδο (σελ. 69 Loyd & Johnson)Ο μηχανισμός ελέγχου της ίασης στο σώμα μας είναι πιθανότατα η κυτταρική μνήμη. Η υγεία ενός οργανισμού εξαρτάται από το είδος των κυτταρικών του αναμνήσεων. Ένας άνθρωπος, ένα ζώο ή ένα φυτό με καταστροφικές κυτταρικές μνήμες αναγκάζεται να αγωνίζεται ακόμη κι όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές. “Οι κυτταρικές μνήμες είναι σαν αυτοκόλλητα χαρτάκια σημειώσεων που υπαγορεύουν στο κύτταρο τι να κάνει. Όμως, όταν υπάρχουν επιβλαβείς κυτταρικές μνήμες, τα αυτοκόλλητα χαρτάκια δίνουν στο κύτταρο λανθασμένες οδηγίες.” (132, Loyd & Johnson)Σύμφωνα με τον Δρ Bruce Lipton αυτές οι λανθασμένες οδηγίες είναι οι εντολές που θέτουν τα κύτταρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης χωρίς να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Κι αυτό που πυροδοτεί την στρεσογόνα αντίδραση είναι οι εσφαλμένες πεποιθήσεις οι οποίες αποτελούν ένα τμήμα των κυτταρικών μνήμων. 132 Όταν είμαστε υπό την επίδραση του στρες, τα κύτταρα κυριολεκτικά κλείνουν, σταματούν όλες τις λειτουργίες εκτός από αυτές που είναι απαραίτητες για την επιβίωσή μας. Δημιουργείται μέσα στα κύτταρα ένα τοξικό περιβάλλον το οποίο εμποδίζει την ανάπτυξη και την ανανέωσή τους. Τα κύτταρα που παραμένουν ανοιχτά, μπορούν να αναπτύσσονται και να θεραπεύονται και είναι κυριολεκτικά απρόσβλητα από τη νόσηση.’ Οταν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση στρες, αναστέλλει όλες τις λειτουργίες οι οποίες δεν είναι απολύτως απαραίτητες για την άμεση επιβίωσή μας, όπως η λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Υπό συνθήκες χρόνιου στρες, το ανοσοποιητικό σύστημα υπολειτουργεί μόνιμα με αποτέλεσμα τη νόσηση (σελ. 138, Loyd & Johnson 2013).

Το ανοσοποιητικό σύστημα φαίνεται να οργανώνει τη θεραπευτική διαδικασία που επιτελείται στον οργανισμό κάθε ανθρώπου για την αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας (σελ. 40, Loyd & Johnson 2013). Το αίτιο που απενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και οφείλεται για το 95% τουλάχιστον των ασθενειών και των παθήσεων είναι το στρες. Παρόλ’ αυτά, η νόσηση είναι μόνο μία από τις εκδηλώσεις του στρες. Το στρες επηρεάζει τον άνθρωπο και συναισθηματικά, αφαιρώντας του τη δυνατότητα να νιώσει τη χαρά που προσφέρουν το γεγονός ότι είναι ζωντανός και ότι περιβάλλεται από αγαπημένα πρόσωπα.

Nerurkar, A. 2015. What a happy cell looks like. The Atlantic 10 Feb 2015 accessed on 5/3/2016 Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει δύο βασικές λειτουργίες:μία που καταπολεμά τις μολύνσεις από ιούς, και μία που καταπολεμά τις βακτηριακές μολύνσεις και προκαλεί φλεγμονές. Η ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο λειτουργιών είναι δυνατόν να επηρεαστεί από αυτά που μας συμβαίνουν. Αρνητικές εμπειρίες, όπως μια κακή διάγνωση υγείας, κατάθλιψη, PTSD, χαμηλή κοινωνικο-οικονομική θέση, σχετίζονται με αυξημένη δραστηριότητα των φλεγμονωδών γονιδίων στα ανοσοποιητικά κύτταρα. Έρευνες έδειξαν ότι διαφορετικές κοινωνικές και ψυχολογικές εμπειρίες οι οποίες δημιουργούν αίσθημα απειλής ή αβεβαιότητας μπορούν να προκαλέσουν αντίστοιχη αντίδραση στα ανοσοποιητικά μας κύτταρα. Δηλαδή όταν στρεσαριζόμαστε εμείς, στρεσάρονται και τα κύτταρά μας και δρων αναλόγως.

Αμέσως γεννιέται η ερώτηση: τι μπορούμε να κάνουμε για να προωθήσουμε ενεργά την έκφραση πιο ωφέλιμων γονιδίων στο ανοσοποιητικό μας σύστημα, δηλαδή εκείνων που αυξάνουν τα επίπεδα της αντι-ιικής δρασης έναντι εκείνων που προκαλούν φλεγμονές; Φαίνεται ότι τα θετικά συναισθήματα που προκύπτουν κάνοντας δραστηριότητες που μας ευχαριστούν δεν είναι αρκετά προς αυτή την κατεύθυνση, αν στη ζωή μας δεν έχουμε αίσθημα σκοπού και κατεύθυνσης, αν δεν νιώθουμε μέρος σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας που να έχει νόημα για εμάς.

Στον νέο τομέα του γονιδιώματος νου-σώματος υπάρχουν ευρήματα ότι τα τελομερή, που είναι προστατευτικά καπελάκια στο τελείωμα του DNA τα οποία σχετίζονται με τη βιωσιμότητα των κυττάρων κι επομένως του οργανισμού, επηρεάζονται από τη συναισθηματική μας κατάσταση.Το χρόνιο άγχος μπορεί να μειώσει το μήκος των τελομερών, ενώ ηρεμιστικές δραστηριότητες να υποστηρίζουν τη διατήρηση του μήκους τους.

Η εμπειρία που έχεις σήμερα θα επηρεάσει τη μοριακή σύνθεση του σώματός σου για τις επόμενες 80 ημέρες, εφόσον τόσο χρόνο παραμένει στο σώμα η μέση πρωτεΐνη που συντίθεται από το σώμα σου σήμερα. Επομένως ας σχεδιάσουμε την ημέρα μας ανάλογα με τη επιδίωξή μας.

Νευρικό σύστημα, δείκτης του πως ζούμε τη ζωή μας. Παρασυμπαθητικό δίνει δυνατότητα για θεραπεία κι αειζωία, συμπαθητικό για ασθένεια και θνητότητα. Αλλά δεν μπορούμε να φτάσουμε τη θεραπεία αν πρώτα δεν σταυρωθούμε και αναγεννηθούμε ανανεωμένοι.

Νευρικό σύστημα που χρειάζεται “επειγόντως” αλλαγή;

Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το νευρικό μας σύστημα είναι απαρχαιωμένο και δεν εξυπηρετεί πλέον τον σύγχρονο άνθρωπο, αντίθετα του δημιουργεί προβλήματα εφόσον όντας σε διαρκή κατάσταση στρες δεν του επιτρέπει να έχει νηφάλια αντιμετώπιση των εξωτερικών ερεθισμάτων. Επιπλέον, το σώμα δεν έχει χρόνο να αυτοθεραπευτεί αποκαθιστώντας εσωτερικά προβλήματα.(βλ. O’ Connor, R. 2006).

Ενσωμάτωση

https://psychology.clas.asu.edu/sites/default/files/Unifying.pdfpsychological processes are influenced by thε body, including body morphology, sensory systems, and motor systems. Βrains are for guiding interaction with the world, and that interaction is mediated by the body. Philosophy of embodimentIn essence embodiment as an idea binds two worlds of substance and spirit (or culuture, thought of as intentional objects and phenomena), contrary to a duality long posited by notables like Descartes. The core idea looks to find the biological substrate not as a vessel, but as the being itself. The mind and spirit are not a sublimation of the biology, but are a method of its workings. Thus body and mind are fused into a single being – the only distinction between matter and person being the way of observing the being.http://psychology.wikia.com/wiki/EmbodimentAcross the modalities, whatever the psychological problem, the answer is sought in mental understanding, left-brain strategies and verbally communicated content. The implicit assumption is that the avenue towards psychological health leads via the consciousness of the reflective mind, and pathology resides in the irrationality of physical and emotional impulses. Soth., Michael. 2010. The return of the repressed body – not a smooth affair. The Psychotherapist. Winter 2010-11. pp. 19-21 http://www.body-psychotherapy.org.uk/documents/the_psychotherapist_winter_2010_11_extract.pdfhttp://www.nova.edu/ssss/QR/QR15-1/lussier-ley.pdfhttp://www.yale.edu/acmelab/articles/MeierSchnallSchwarzBargh2012TOPICS.pdf

Αυτοθεραπεία

Ο ρόλος του εγκεφάλου

Ο εγκέφαλος θεωρείται ο ρυθμιστής του ανθρώπινου σώματος. Πρόκειται για ένα εκπληκτικά θαυμάσιο όργανο με αντίστοιχες ιδιότητες. Βασικό δομικό στοιχείο του είναι οι νευρώνες, έχει περισσότερους νευρώνες από τα άστρα του σύμπαντος! Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι χρησιμοποιούμε μονάχα το 3% των δυνατοτήτων του εγκεφάλου μας. Ο ρόλος του μυαλού είναι να δημιουργεί συνοχή μεταξύ των πεποιθήσεών μας και της πραγματικότητας που εμπορευόμαστε (Forester 2013).Ο εγκέφαλος αποτελείται από δύο μισά, το αριστερό και το δεξί ημισφαίριο. Το αριστερό είναι περισσότερο γνωστικό, ευθύ, συγκεκριμένο, επιστημονικό, μαθηματικό, διαχωριστικό. Το δεξί είναι περισσότερο δημιουργικό, associative, κοσμικό, πνευματικό, ευαίσθητο, διαισθητικό, συνθετικό. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι το αριστερό ημισφαίριο παρουσιάζει αρσενικές ποιότητες και το δεξί θηλυκές. Tα δύο ημισφαίρια είναι σχεδόν εντελώς διαχωρισμένα. Επειδή επεξεργάζονται πληροφορίες διαφορετικά, τα ημισφαίρια σκέφτονται διαφορετικά πράγματα, νοιάζονται για διαφορετικά πράγματα, και τολμώ να πω ότι έχουν πολύ διαφορετικές προσωπικότητες. Το δεξί ημισφαίριο έχει να κάνει με την τωρινή στιγμή. Είναι για το «εδώ και τώρα». Το δεξί μας ημισφαίριο σκέφτεται με εικόνες και μαθαίνει κιναισθητικά, μέσω της κίνησης του σώματός μας. Πληροφορίες, με τη μορφή ενέργειας, ρέουν ταυτόχρονα μέσω όλων των αισθητηρίων συστημάτων μας και μετά εκρήγνυνται σε αυτό το τεράστιο κολάζ του πώς η παρούσα στιγμή φαίνεται, πώς η παρούσα στιγμή μυρίζει και τι γεύση έχει, τι αίσθηση έχει και πώς ακούγεται. Είμαι ένα ενεργειακό ον, συνδεδεμένο με την ενέργεια γύρω μου μέσω της συνείδησης του δεξιού μου ημισφαιρίου. Είμαστε ενεργειακά όντα που συνδέονται το ένα με το άλλο μέσω της συνείδησης του δεξιού μας ημισφαιρίου, σαν μια ανθρώπινη οικογένεια. Και εδώ ακριβώς, αυτή τη στιγμή, είμαστε αδέρφια σε αυτό τον πλανήτη, εδώ, για να κάνουμε τον κόσμο καλύτερο. Και αυτή τη στιγμή είμαστε τέλειοι, είμαστε ακέραιοι και είμαστε όμορφοι. 04:55 Το αριστερό μου ημισφαίριο – το αριστερό μας ημισφαίριο – είναι ένα πολύ διαφορετικό μέρος. Το αριστερό μας ημισφαίριο σκέφτεται γραμμικά και μεθοδικά. Το αριστερό μας ημισφαίριο έχει να κάνει με το παρελθόν και με το μέλλον. Το αριστερό μας ημισφαίριο είναι σχεδιασμένο να παίρνει αυτό το τεράστιο κολάζ της τωρινής στιγμής και να διαλέγει λεπτομέρειες, λεπτομέρειες και περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές τις λεπτομέρειες. Μετά κατηγοριοποιεί και οργανώνει όλες αυτές τις πληροφορίες, τις συσχετίζει με όλα αυτά που έχουμε μάθει στο παρελθόν και προβάλλει στο μέλλον όλες τις δυνατότητές μας. Το αριστερό μας ημισφαίριο σκέφτεται λεκτικά. Είναι αυτός ο συνεχής εγκεφαλικός διάλογος που συνδέει εμένα και τον εσωτερικό μου κόσμο με τον εξωτερικό κόσμο. Είναι αυτή η φωνούλα που μου λέει, “Ει, πρέπει να θυμηθείς να πάρεις μπανάνες γυρίζοντας σπίτι. Τις χρειάζομαι το πρωί.”05:52 Είναι αυτή η υπολογιστική νοημοσύνη που μου υπενθυμίζει πότε πρέπει να πλύνω τα ρούχα μου. Αλλά κυρίως, είναι εκείνη η φωνούλα που μου λέει, “Εγώ είμαι. Εγώ είμαι”. Και μόλις το αριστερό μου ημισφαίριο μου πει “Εγώ είμαι”, γίνομαι ξεχωριστή. Γίνομαι ένα μοναδικό ον, ξεχωριστό από την ενεργειακή ροή γύρω μου και ξεχωριστό από εσάς. Άρα ποιοι είμαστε; Είμαστε η ζωτική δύναμη του σύμπαντος, με χειρωνακτική επιδεξιότητα και με δύο γνωστικά μυαλά. Έχουμε τη δύναμη να διαλέξουμε, στιγμή προς στιγμή, ποιοι και πώς θέλουμε να είμαστε στον κόσμο. Εδώ και τώρα μπορώ να μεταπηδήσω στη συνείδηση του δεξιού μου ημισφαιρίου, όπου είμαστε εμείς. Είμαι η ζωτική δύναμη του σύμπαντος. Είμαι η ζωτική δύναμη των 50 τρισεκατομμυρίων όμορφων μοριακών ιδιοφυών που σχηματίζουν τη μορφή μου, ένα με ό,τι υπάρχει. Ή, μπορώ να διαλέξω να μεταβώ στη συνείδηση του αριστερού μου ημισφαιρίου, όπου γίνομαι ένα ξεχωριστό άτομο. Χωριστό από τη ροή, χωριστό από εσάς. Είμαι η Δρ. Τζιλ Μπόλτι Τέηλορ:διανοούμενη, νευροανατόμος. Αυτοί είναι οι “εμείς” μέσα σε μένα. Εσείς ποιόν θα διαλέγατε; Ποιόν διαλέγετε; Και πότε; Πιστεύω ότι όσο περισσότερο χρόνο ξοδεύουμε στο να διαλέγουμε να λειτουργήσουμε το κύκλωμα της εσωτερικής ηρεμίας του δεξιού μας ημισφαιρίου, τόσο περισσότερη γαλήνη θα προβάλλουμε στον κόσμο και τόσο πιο ειρηνικός θα είναι ο πλανήτης μας. (Bolte Taylor 2008)The emotional life of your brain Davidson

Αρχετυπικό θηλυκό

Δεξί ημισφαίριο, δημιουργικό, θρεπτικό, ενσωματωμένο, καλλιτεχνικό, κυκλικό, συναισθηματικό, χαοτικό, μουσικό, λυρικό, απρόβλεπτο όπως ο ωκεανός, ρευστό, υγρό, χρωματιστό, συνδετικό, associative, μαλακό, φροντιστικό, διαισθητικό, επικοινωνιακό, χωρίς σύνορα, ανοιχτό, receptive, χωρικό, καμπυλωτό, αισθησιακό, σχετίζεται με την ευχαρίστηση, την παράδοση, το χορό, τη Βασίλισσα, την Πριγκίπισσα, τη μητέρα που τρώει τα παιδιά της, την αδελφή, τη θεά, το άγνωστο, το μυστήριο, το απρόβλεπτο. Σχετίζεται με αυτό καθ’αυτό το σώμα, εφόσον το σώμα προέρχεται ως ύλη σε αρχετυπικό επίπεδο από τη Μητέρα Γη και στο επίπεδο του κάθε ανθρώπου από τη φυσική του μητέρα. Το θηλυκό δεν χρειάζεται μετρήσεις, είναι ενσωματωμένο, νιώθει, πρόκειται για το τμήμα μας που συνδέεται, που αγαπά.“Δεν πρόκειται να αγαπήσω το σώμα μου, μέχρι να …” αρσενική οπτική προσανατολισμένη σε ένα στόχο του οποίου η πραγμάτωση ανήκει στο μέλλον“Χρειάζεται να αγαπάς το σώμα για να μπορείς να το γνωρίσεις. Αγάπησε το όπως ήδη είναι” θηλυκή προσέγγιση

Αρχετυπικό αρσενικό

Αριστερό ημισφαίριο, λογικό, γραμμικό, εστιασμένο, ευθύ, σαφές, στοχευμένο, διανοητικό, σκληρό, ηρωικό, έχει να κάνει με τον προορισμό, την καθαρότητα, το σύστημα, την ιεραρχία, την προστασία, τα σύνορα, την τάξη, τη δέσμευση, τη δύναμη της θέλησης, την πληροφορία, την επιστήμη, τους αριθμούς, την ποσοτικοποίηση, τον ανταγωνισμό, τη διείσδυση, την επίλυση προβλημάτων, τη στυτικότητα, τη μοναδικότητα, τον πόλεμο, τη μάχη, τους μυς, τα μέταλλα, την επιβίωση, τον Βασιλιά, τον Πρίγκιπα, τον Πατέρα, τον Πολεμιστή. Πατέρας Ουρανός

Ανακτώντας το Ιερό Αρσενικό

Το Ιερό Αρσενικό είναι το πνεύμα, είναι το αμετάβλητο κομμάτι μας, που υπάρχει για πάντα, που είναι εστιασμένο, unwavering. Δες Module 1- Section 7- Part 2 Psychobiology of Soul Lessons σελ. 7 σημειώσεων

Ανακτώντας το Ιερό Θηλυκό

Το Ιερό Θηλυκό είναι το σώμα και η ψυχή, το κομμάτι μας που είναι εσωτερικό, μεταβλητό, ρευστό. Η ψυχή εξελίσσεται και εν ελίσσεται, αλλάζει, κινείται. Στις δυτικές κοινωνίες υποβιβάζουμε και περιορίζουμε το θηλυκό σε “νεαρές, όμορφες, λεπτές γυναίκες”. Φοβόμαστε, επιτιθόμαστε, ασκούμε κριτική στις θηλυκές ποιότητες, προσπαθούμε να τις κάνουμε “πιο αρσενικές”. Ισότητα δεν σημαίνει ομοιότητα, όταν επιδιώκουμε την ομοιότητα εξουδετερώνουμε τις αρσενικές και τις θηλυκές ποιότητες. Το θηλυκό είναι πανέμορφα αισθηματικό, έχει βαθιά καρδιά, ρέει, είναι απίθανα απρόβλεπτο. Το θηλυκό απεχθάνεται την έντονη κριτική και ανθίζει όταν το τιμούν, το αναγνωρίζουν, praise. Στη Γη όλοι μας έχουμε ιδιαίτερη σχέση με το θηλυκό εφόσον όλοι είμαστε παιδιά της, μέσα από την φυσική μας μητέρα. Όταν το θηλυκό δεν λαμβάνει τα παραπάνω, συρρικνώνεται, γεμίζει φόβο και αποκτά αρσενικές ποιότητες για να προστατευτεί. Δεν μπορεί να νιώσει αγάπη, γιατί είναι αποκομμένο από τα συναισθήματά του, με εξαίρεση αυτά που σχετίζονται με την έλλειψη υποστήριξης από το αρσενικό. Η ανάκτηση του θηλυκού σημαίνει να σταματήσουμε να πιέζουμε το σώμα, να το πολεμούμε, να το αδυνατίζουμε, να το τιμωρούμε με εξαντλητικές ασκήσεις, να καταπιέζουμε τα συναισθήματά του. Σημαίνει να δημιουργήσουμε ένα κόσμο μέσω της στρατηγικής: “Χαλάρωσε, άνοιξε και παραδώσου! ”Το θηλυκό σχετίζεται πάντα με την ενσωμάτωση

Ο σύγχρονος άνθρωπος

Το δυτικό μοντέλο του τρόπου ζωής του ανθρώπου δίνει έμφαση και καλλιεργεί από μικρή ηλικία το αριστερό ημισφαίριο και τις αρσενικές ποιότητες. Από την οπτική της συμμετοχής του σώματος, η τυπική κρατική εκπαίδευση, που οι περισσότεροι από εμάς λάβαμε, περιλαμβάνει, ήδη από το πρωτοβάθμιο επίπεδο, πολλές ώρες σε μια καρέκλα με μικρά διαλείμματα για παιχνίδι και 2-3 ώρες αθλοπαιδιών την εβδομάδα. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δε, όλα συμβαίνουν μπροστά από ένα τετράδιο, έναν υπολογιστή και ένα θρανίο. Η καλλιέργεια των δεξιοτήτων που εμπίπτουν στο δεξί τμήμα του εγκεφάλου δεν αποτελεί προτεραιότητα, αντιθέτως καθώς μεγαλώνουμε θεωρείται αδυναμία να δρα κανείς με τις ποιότητες που περιλαμβάνει. Δεδομένου ότι το 50% του ανθρώπινου πληθυσμού στη Γη ζουν σε πόλεις και εργαζόμενοι σε γραφεία, μπορεί να κανείς να αισθανθεί την έκταση αυτού του μοντέλου ανθρώπου. Επίσης, παρόλη την ευρεία πολιτισμική ποικιλία, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη επιθυμούν να ζουν σύμφωνα με το δυτικό τρόπο ζωής.Νους- αρσενικός & Σώμα – θηλυκό;Ο διαχωρισμός αυτός είναι αποτέλεσμα της αρχετυπικής αποκοπής του σώματος από το κεφάλι. Ο εγκέφαλος είδαμε ότι έχει δύο αλληλοσυμπληρωματικά ημισφαίρια, ενώ έχει εκπαιδευτεί ώστε να εκφράζει τις αρσενικές ποιότητες κατά προτεραιότητα. Το σώμα παρουσιάζεται ως περισσότερο θηλυκό, εφόσον προέρχεται από τη Μητέρα Γη. Στη νέα ισορροπημένη κατάσταση που καθρεφτίζει η αναγέννηση των αρχετύπων, στο σώμα είναι επίσης ισορροπημένες οι θηλυκές κι αρσενικές ενέργειες κι αυτό θα εκφράζεται και στο επίπεδο του κάθε οργάνου, όχι μονάχα του εγκεφάλου. Ο Μarc David του Ινστιτούτου για την Ψυχολογία της Βρώσης Institute for Eating Psychology προτείνει ότι η θεραπεία συμβαίνει όταν υπάρχει σύγκλιση και ισορροπία μεταξύ του αριστερού και του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου. “Όταν το αρσενικό και το θηλυκό βρίσκεται σε ειρήνη, ο κόσμος βρίσκεται σε ειρήνη.” (Διαλέξεις, Μοdule 2)Hemispheric dominance in the human brain naturally alternates in circles that are approximately 2.5 hours in length. At two times, during each day, hemispheric dominance is balanced between left and right- sunrise and sunset. At these times learning is maximised, mood is more balanced, wisdom and creativity are emphasised and a sense of well-being is more naturally produced. (Marc David)

Λίγη γιουνγκιανή oρολογία κι όποιος αντέξει

Παρόλο που μπορεί αρχικώς να παρουσιάζεται κουραστικό, αυτό το τμήμα θέτει πολύ ενδιαφέρουσες εννοιολογικές βάσεις για να μπορέσουμε να συννενοηθούμε, καθώς αναφερόμαστε στις διάφορες έννοιες που θα μας είναι χρήσιμες στη συνέχεια, όπως ασυνείδητο, υποσυνείδητο, συνείδηση, αρχέτυπα10 κτλ. Αλήθεια, ποιος είναι ο ελάχιστος αριθμός γιουνγκιανών εννοιών που είναι απαραίτητος για να συν-εννοηθούμε σε αυτή την εργασία; Πάμε να δούμε…

Αχ, ψυχούλα μου

Ας ξεκινήσουμε με κάτι απλό, την έννοια της ψυχής για παράδειγμα… Σύμφωνα με τον Jung, η ψυχή είναι η ολότητα των ψυχολογικών διαδικασιών, τόσο του συνειδητού, όσο και του ασυνειδήτου, έννοιες που αναλύονται αμέσως παρακάτω. Από εδώ και πέρα αντί για ψυχή θα χρησιμοποιώ την έννοια άνθρωπος ή ανθρώπινη ύπαρξη. Κι αυτό γιατί η ψυχή είναι μια πολύπλοκη και πολυσυζητημένη έννοια η οποία κατά κάποιο τρόπο αγνοεί την έννοια του σώματος και της ενσωμάτωσης (θα αναφερθούμε σε αυτή την έννοια εκτενέστερα σε αρκετά σημεία παρακάτω, οπότε υπομονή). Ενώ ο άνθρωπος όπως τον βιώνουμε από πρώτο χέρι είναι και σώμα και ψυχή και πνεύμα και νους και καρδιά και και και… Συνεχίζουμε:

Τα βαθιά νερά του συλλογικού ασυνειδήτου…

Η έννοια του ασυνειδήτου περιλαμβάνει το συλλογικό ασυνείδητο και το ατομικό ασυνείδητο, ή εφεξής, υποσυνείδητο. Στο ασυνείδητο ανήκουν όλα τα ψυχικά φαινόμενα τα οποία στερούνται την ποιότητα της συνείδησης. Το συλλογικό ασυνείδητο ένα “δομικό στρώμα της ανθρώπινης ύπαρξης*11 που περιέχει ολόκληρη την πνευματική κληρονομιά της ανθρώπινης εξέλιξης” υπό τη μορφή των αρχετύπων και είναι κοινό σε όλους.

…και το υπερφύαλο(;) ατομικό ασυνείδητο.

Το συλλογικό ασυνείδητο εκφράζεται εκ νέου με κάθε μέλος της ανθρωπότητας ως ατομικό ασυνείδητο ή υποσυνείδητο 12. Όμως τι μπορεί να περιλαμβάνει το ατομικό ασυνείδητο; Ο Jung υποστηρίζει ότι αποτελείται από “χαμένες μνήμες, τραυματικές ιδέες που είναι καταπιεσμένες (ξεχασμένες σκοπίμως), υποσυνείδητες αντιλήψεις, δηλαδή αισθητηριακές αντιλήψεις που δεν είναι αρκετά δυνατές ώστε να γίνουν συνειδητές, και τέλος, περιεχόμενα που δεν είναι ακόμα ώριμα για συνειδητοποίηση”13. Ουφ…

Τα …αρχέγονα αρχέτυπα κι οι θεοί βοηθοί.

Τα αρχέτυπα είναι αρχέγονα, δομικά στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης*. Παρουσιάζονται σαν ιδέες και εικόνες, σαν οτιδήποτε που γίνεται περιεχόμενο της συνείδησης. Δεν πρόκειται για κληρονομημένες ιδέες, αλλά για κληρονομημένες πιθανότητες ιδεών! Επίσης δεν είναι κατακτήσεις ατομικές, αλλά σε όλους κοινές, όπως γίνεται φανερό από την πανταχού παρούσα εκδήλωσή τους στην ανθρώπινη εμπειρία.

Μα καλά δεν έχεις καμία συνείδηση;

Η ατομική συνείδηση (εφεξής απλά “συνείδηση”) είναι ένα επικοιδόμημα το οποίο βασίζεται κι απορρέει από το ασυνείδητο. Η συνείδηση δεν αυτοδημιουργείται- πηγάζει από άγνωστα βάθη. Στην παιδική ηλικία ξυπνά σταδιακά και καθόλη τη διάρκεια της ζωής εγείρεται κάθε πρωί εκ του ύπνου από μία ασυνείδητη κατάσταση. Είναι σαν ένα παιδί που γεννιέται καθημερινά από τη αρχέγονη μήτρα του ασυνειδήτου… Όχι μόνο επηρεάζεται από το ασυνείδητο, αλλά διαρκώς αναδύεται μέσα από αυτό με τη μορφή αμέτρητων αυθόρμητων ιδεών και ξαφνικών εκλάμψεων σκέψης.[“The Psychology of Eastern Meditation,” CW 11, par. 935.]14

Ακολουθεί το πασίγνωστο και καλόβολο “εγώ”

Το εγώ αποτελεί το κεντρικό οικοδόμημα στο πεδίο της συνείδησης. Ο Jung υπογράμμισε ότι η γνώση του εγώ συχνά μπερδεύεται με την αυτογνωσία:Οποιοσδήποτε που έχει και την ελάχιστη συνείδηση του εγώ θεωρεί δεδομένο ότι γνωρίζει τον εαυτό του. Αλλά το εγώ γνωρίζει μονάχα τα δικά του περιεχόμενα, όχι το ασυνείδητο και το περιεχόμενό του. Οι άνθρωποι μετρούν την αυτογνωσία τους σε σχέση με το τι ο μέσος άνθρωπος στο κοινωνικό τους περιβάλλον γνωρίζει για τον εαυτό του, αλλά όχι από τα πραγματικά ψυχικά δεδομένα τα οποία στην πλειοψηφία τους είναι κρυμμένα από αυτούς. Από αυτή την οπτική, η ψυχή λειτουργεί σαν το σώμα, του οποίου την φυσιολογική και ανατομική δομή ο μέσος άνθρωπος γνωρίζει πολύ λίγο επίσης.[“The Undiscovered Self,” CW 10, par. 491.]

Αυτός, αυτός, αυτός ο Εαυτός…

Πρόκειται για το αρχέτυπο της ολότητας και το ρυθμιστικό κέντρο της ψυχής· μια υπερπροσωπική δύναμη η οποία υπερβαίνει το εγώ. Ο εαυτός δεν είναι μονάχα το κέντρο, αλλά επίσης ολόκληρη η διάμετρος, η οποία αγκαλιάζει το συνειδητό και το υποσυνείδητο. Είναι το κέντρο αυτής της ολότητας, ακριβώς όπως το εγώ είναι το κέντρο της συνείδησης. Μπορεί επίσης να θεωρηθεί “το θεϊκό μέσα μας”. Ο εαυτός παρουσιάζεται σαν ένα παιχνίδι του φωτός και της σκιάς, εντούτοις συλλαμβάνεται σαν μια ολότητα και ενότητα στην οποία τα αντίθετα είναι ενωμένα.

Η κυρία Αυτοπραγμάτωση

Η αυτοπραγμάτωση είναι μια διαδικασία η οποία ενημερώνεται από την αρχετυπική ιδεά της ολότητας, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από τη ζωτική σχέση μεταξύ του εγώ και του ασυνειδήτου. Ο στόχος δεν είναι να υπερβεί κάποιος την προσωπική του ψυχολογία, το να γίνει τέλειος, αλλά να εξοικειωθεί με αυτή. Επομένως, η αυτοπραγμάτωση αφορά σε μια αυξανόμενη επίγνωση της μοναδικής ψυχολογικής πραγματικότητας, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών δυνάμεων και περιορισμών, και την ίδια στιγμή μια βαθύτερη εκτίμηση της ανθρωπότητας γενικά. Η διαδικασία της αυτοπραγμάτωσης, συνειδητά επιδιωκόμενη, οδηγεί στην πραγμάτωση του εαυτού σαν μια ψυχική πραγματικότητα μεγαλύτερη του εγώ. Επομένως η αυτοπραγμάτωση είναι θεμελιωδώς διαφορετική από τη διαδικασία να γίνεται κάποιος απλά συνειδητός. Ο Jung υποστηρίζει ότι οι διαδικασίες που επιτελούνται στο ασυνείδητο, αντισταθμίζουν το εγώ εμπεριέχοντας όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την αυτο-διαχείριση της ψυχής ως σύνολο (βλ. Σημ.8, λήμμα ασυνείδητο)

Η στενή σχέση ατομικού ασυνειδήτου και υποσυνειδήτου

Αν και ο Jung δεν αναφέρεται στην έννοια του υποσυνειδήτου, χρειάζεται να ερευνήσουμε τη σχέση του με το ατομικό υποσυνείδητο. Εμπειρικά νιώθω ότι το υποσυνείδητο είναι ακριβώς αυτό, κάτω από το συνειδητό, το πιο κοντινό τμήμα του ασυνειδήτου στο συνειδητό. Αποτελείται από τις ερμηνείες που έχει δώσει το εγώ στις διάφορες τραυματικές εμπειρίες που μας έχουν συμβεί. Το υποσυνείδητο παίζει σε δυο ταμπλό ταυτόχρονα εφόσον είναι και μια ζώνη-εμπόδιο ανάμεσα στο συνειδητό και ασυνείδητο, αλλά και ο μόνος δρόμος προς το ασυνείδητο. Μπορεί κανείς είτε να διασχίσει το υποσυνείδητο αποφασιστικά, είτε να κάνει τις διακοπές του εκεί- βραχύβιες ή χρόνιες, όλα με σημαντικές συνέπειες!

Η “αρχαία” ελληνική μυθολογία τα έχει πει όλα, αλλά κωδικοποιημένα- καλά ξεμπερδέματα!

Σύμφωνα με τον Jung, τα αρχέτυπα είναι οι μνήμες των αρχαίων εμπειριών του ανθρωπίνου είδους, που αναδύονται μέσα από τα όνειρα, τα σύμβολα και τους μύθους. Μια κρίση στη ζωή του ανθρώπου ανοίγει την πύλη προς το συλλογικό ασυνείδητο και φέρνει στην επιφάνεια μια βαθιά αλήθεια κρυμμένη από τη συνείδηση, καθώς το βιώνει σαν μια συγκινησιακή κατάσταση έξω από τον έλεγχό του. Τα ξεχασμένα αρχέτυπα οδηγούν οικογένειες, ομάδες ανθρώπων και λαούς να αναβιώνουν τραυματικά συναισθήματα και να αναπαράγουν τις τραυματικές εμπειρίες, που σε συνειδητό επίπεδο προσπαθούν να αποφύγουν. (Χατζηνικολάου 2015)

H Μέδουσα

Ο Ησίοδος στη Θεογονία του μας ενημερώνει ότι οι Γοργόνες , κόρες του Φόρκυ και της Κητούς, κι εγγονές του Πόντου και της Γαίας, είναι τρεις: η Μέδουσα, η Σθενώ και η Ευρυάλη. Πρόκειται για όντα που εμφανίζονται λίγο μετά την αρχή του κόσμου και προέρχονται από την ένωση του στοιχείου της γης με το στοιχείο του νερού. Η Σθενώ σχετίζεται με το σθένος, τη δύναμη, την ισχύ της θάλασσας. Η Ευρυάλη με τη απεραντοσύνη της (εύρος + αλς). Αλλά η πιο διάσημη από τις τρεις είναι η Μέδουσα, εκείνη που κυριαρχεί και προστατεύει (έννοιες του ρήματος “μέδω”15). Οι Γοργόνες κατοικούν “μακριά, στις εσχατιές της νύχτας, πέρα από τον Ατλαντικό ωκεανό, εκεί που κατοικούν η Νύχτα και οι Εσπερίδες” (στ. 275-6). O Όμηρος αναφέρει σαν κατοικία της Μέδουσας και τον Άδη ( ΧΙ στ. 633κ.ε. Σε ποιό έργο). Λογικό, εφόσον είναι η μόνη θνητή ανάμεσα στις αδελφές της, οι οποίες ήταν και αθάνατες και αγέραστες και η μόνη που υστερότερα χάνει το σώμα της. Κάποτε η Μέδουσα κοιμήθηκε με τον Ποσειδώνα (Θεογονία, στ. 278-9), ενώ ο Οβίδιος στις Μεταμορφώσεις (4, στ. 770 κ.ε.) μας λέει ότι η Μέδουσα ήταν μια πανέμορφη ιέρεια της Αθηνάς με μακριά κατάξανθα μαλλιά, η όποια, όχι μόνο βιάστηκε από τον Ποσειδώνα μέσα στο ιερό της Αθηνάς, αλλά καυχήθηκε κιόλας ότι είναι πιο όμορφη από την ίδια τη θεά. Έτσι, η Αθηνά την τιμώρησε με το να μεταμορφώσει τα μαλλιά της σε φίδια, αλλά να πετρώνει κιόλας όσους την κοιτούσαν στα μάτια. Έγινε έτσι ώστε ο Περσέας, ημίθεος ιός του Δία και της Δανάης, προκειμένου να σώσει τη μητέρα του από ένα αναγκαστικό γάμο, υπόσχεται να κόψει και να φέρει στο βασιλιά τάδε το κεφάλι της Μέδουσας. Πράγμα αδύνατον για ένα κοινό θνητό. Κι όμως, με τη βοήθεια πολλών θεών, με πρωταγωνιστές την Αθηνά, τον Ερμή, και τον Άδη οι οποίοι του δίνουν μαγικά αντικείμενα και τον καθοδηγούν με επιτυχία στην επιχείρηση του αποκεφαλισμού, ο Περσέας τα καταφέρνει. Συνέβησαν πολλά (βλ. Για περισσότερες λεπτομέρειες Η Μηχανή του Χρόνου). Στην παρούσα ανάλυση τα εξής σημεία τραβούν την προσοχή: κατά τον αποκεφαλισμό, από το κεφάλι της Μέδουσας ξεπηδούν τα παιδιά της με τον Ποσειδώνα, ο Χρυσαώρ, ένας άνδρας με χρυσό σπαθί στο χέρι και ο Πήγασος, ένα φτερωτό άλογο. Το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας χρησιμοποιείται ως όπλο από τον Περσέα- όποιος κοιτάζει τη Μέδουσα στο πρόσωπο πετρώνει. Η Αθηνά τοποθετεί το κομμένο κεφάλι στο κέντρο του στήθους της ή στην ασπίδα της. Ο Περσέας παίρνει δύο μπουκαλάκια από το αίμα της Μέδουσας και τα δίνει στην Αθηνά. η οποία αργότερα το παραδίδει στο μέγα θεραπευτή της αρχαιότητας, Ασκληπιό. Το ενδιαφέρον με αυτά τα δύο μπουκαλάκια είναι ότι το ένα προέρχεται από το αριστερό μέρος του σώματος της Μέδουσας και προκαλεί τον θάνατο, ενώ το άλλο, από το δεξί μέρος, θεραπεύει μέχρι και το θάνατο. Πολλά έχουν γραφτεί ως απόπειρες ερμηνείας του κρυμμένου συμβολισμού της μυθολογίας που αφορά στη Μέδουσα. Αυτό που διαπιστώνω διαβάζοντας τις έρευνες και συνδυάζοντας τες με τις δικά μου βιώματα κι εμπνεύσεις, είναι ότι η προσωπικότητα του ερευνητή επηρεάζει την οπτική του κι ερμηνεύει το μύθο ανάλογα με τις εμπειρίες του. Και ότι οι μύθοι βρίθουν από απύθμενο πλούτο συμβολισμού και κωδικοποιημένων εμπειριών που αποκαλύπτονται αναλύοντάς τους. Οι γυναίκες διακρίνουν στη σιωπηλή Μέδουσα τη χαμένη φωνή της θηλυκής τους πλευράς σ’ ένα κόσμο που δίνει προτεραιότητα στη λογική και το νου καθώς προσπαθεί να δαμάσει το ανεξέλεγκτο του συναισθήματος και τα ένστικτα του σώματος (βλ. Diorio 2010, Lauter & Carol 1985, χχχ ) . Οι άνδρες βλέπουν τον αποκεφαλισμό της σαν ένα τελετουργικό μύησης προς την ενηλικίωση- η Μέδουσα παίρνει το ρόλο της Μητέρας από την επιρροή της οποίας ο νέος χρειάζεται να αποκοπεί προκειμένου να ξεκινήσει τη δική του ζωή ως ενήλικας (βλ. Freud 1922, Jameson 1990, Slater 1992).

Η Αθηνά

Μπαίνοντας λίγο βαθύτερα στο μύθο βλέπουμε ότι θεμελιώδες ρόλο στην ιστορία της Μέδουσας παίζει η Αθηνά. Εκείνη την τιμωρεί με ασχήμια και φιδίσια μαλλιά, εκείνη την καταριέται να πετρώνει όποιος την κοιτά στα μάτια, εκείνη δίνει οδηγίες στον Περσέα για τον αποκεφαλισμό κι εκείνη φορά το κομμένο κεφάλι στο στέρνο της. Γιατί όλα αυτά; Τι προκαλεί το μένος και την οργή της θεάς ώστε να προβεί σε τέτοιες πράξεις; Και γιατί αποτυπώνει επάνω στη μορφή της το αποτρόπαιο γεγονός;Η Αθηνά κρύβει τη δική της τραυματική ιστορία. Αν και συλλήφθηκε και για λίγο κυοφορήθηκε από τη Μήτιδα, την πρώτη σύζυγο του Δία, ξεπετάχτηκε πάνοπλη από το κεφάλι του πατέρα της. “Καμία μάνα δεν με γέννησε. Τιμώ το αρσενικό, σε όλα εκτός από το γάμο. Ναι! Με όλη μου την καρδιά, είμαι του Πατρός μου το τέκνο”, λέει η θεά εξαγριωμένη, στο έργο του Ευριπίδη “Ευμενίδες” (στ. 751-753), υποστηρίζοντας και προστατεύοντας τον Ορέστη ο οποίος λίγο πριν σκότωσε τη μητέρα του για λόγους τιμής!Η Μήτιδα, κόρη του Ωκεανού και της Θέτιδας, είναι “ η σοφότερη θεών και ανθρώπων” (Ησίοδος, 78, στ. 12.820-1022). Το όνομά της σημαίνει “σοφία”. Η Γαία ενημερώνει το Δία ότι η Μήτιδα θα γεννήσει παιδιά πρωτόγνωρης σοφίας και άρα δύναμης. Κι ο Δίας, προκειμένου να διασφαλίσει την υπεροχή του, πείθει την Μήτιδα να μεταμορφωθεί σε μύγα, την καταπίνει και, κρατώντας την στην κοιλιά του, εκείνη του δίνει “τη γνώση του καλού και του κακού” (Ησίοδος, 78, στ. 12.820-1022).Η θεά Αθηνά, με τον τρόπο της γέννησής της και την πορεία της διαμέσου της μυθολογίας και της επικής ποίησης, παρουσιάζεται ως η νέα Μήτιδα. Είναι η αναγεννημένη θεά της σοφίας με την έννοια του ορθού λόγου, της σύνεσης, της στρατηγικής, Είναι η ακούραστη σύμβουλος και βοηθός των ηρώων. “Εκπροσωπεί την μυθολογική μορφή της δυναμικής γυναίκας, η οποία απασχολείται με τον περισσότερο “αρσενικό” κόσμο των επιχειρήσεων και της πολιτικής, του κόσμου του άστεως: των ιδρυμάτων, της ιεραρχίας και της ισχύος” (Diorio 2010, σελ. 56). Μπορούμε να θεωρήσουμε την Αθηνά ως τη θηλυκή όψη της πατριαρχίας (Diorio, σελ. 3).Προκειμένου να είναι επιτυχημένη στο νέο πατριαρχικό κόσμο που εισαγάγει η ιεραρχία των Ολύμπιων θεών, η Αθηνά είναι αναγκαίο να τιθασεύσει στο μέγιστο βαθμό το σώμα της και τη θηλυκή της πλευρά- η σεξουαλικότητα, ο συναισθηματισμός, ο αυθορμητισμός, η χαοτική και ενστικτώδης δημιουργία δεν αποτελούν δικά της χαρακτηριστικά. Και όταν τα διακρίνει στις άλλες γυναίκες γίνεται εχθρός τους (βλ. αντιπαλότητα με την Αφροδίτη). Η Μέδουσα προερχόμενη από το στοιχείο του ύδατος, είναι η ίδια υδάτινη, ρευστή, χαοτική, ενστικτώδης, έρμαιο του σώματός της. Ένας τρόπος υπάρχει για να μπει ένα φρένο στη δραστηριότητά της: η στέρηση αυτού καθαυτού του σώματός και της δύναμης που αυτό ενέχει. Η ίδια η Αθηνά δίνοντας προτεραιότητα στη λογική του νου και αποσιωπώντας τις ανάγκες του σώματος, μοιάζει με ένα διογκωμένο κεφάλι που περιφέρεται πάνω σε ένα δυσανάλογα μικρό σώμα. Η τοποθέτηση του κεφαλιού της εχθρού της στο στέρνο της είναι μια δήλωση ότι, αφενός, δάμασε τα ζωικά ένστικτα και, αφετέρου, μια υπενθύμιση του τραύματος της να γεννηθεί χωρίς μητρική παρουσία. Η απουσία της μητέρας είναι ένας ακόμη τρόπος να δαμαστεί η αδάμαστη θηλυκή ενέργεια όπως εκδηλώνεται στη φύση και προσωποποιείται στη Μέδουσα. Παρ΄όλο που η Αθηνά παραμένει οικειοθελώς η Παρθένος Κόρη, η Κόρη του Πατέρα της, η πράξη του αποκεφαλισμού της Μέδουσας μπορεί να λάβει διπλό σημαινόμενο: η Αθηνά ως γνήσια Κόρη, συνεχίζει το έργο του πατέρα της στην εξημέρωση του αδάμαστου κομματιού της θηλυκής ποιότητας. Ταυτόχρονα φορώντας το κεφάλι στο στήθος της, επιδιώκει με να κάνει το τραύμα της φανερό, να το θεραπεύσει.Όσο το σώμα της Μέδουσας παραμένει ακέφαλο στον Άδη, βοηθά την Περσεφόνη να διώχνει τους εισβολείς από το βασίλειο του συζύγου της Πλούτωνα (Οδύσσεια, στ. 10.633-635). Κρυμμένη και καταπιεσμένη στο σκοτάδι του υποσυνειδήτου, reclaims το κεφάλι της ξεπηδώντας στο συνειδητό των ανθρώπων ως μυριάδες ακατάσχετες σκέψεις, φόβοι, εμμονές χωρίς ειρμό, σαν φίδια που hiss, καταρρίπτοντας τον αρχικό στόχο του αποκεφαλισμού, που είναι η επικράτηση της λογικής(νου), έναντι του ενστίκτου και του συναισθήματος (σώμα).Η Αθηνά από την άλλη, αποκομμένη από το συναίσθημά της, δίνει προτεραιότητα στην ψυχρή υπολογιστική λογική, με το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας στο στήθος της να πετρώνει την καρδιά της, περιμένοντας τι;Η Αθηνά και η Μέδουσα είναι ένα συμπληρωματικό δίδυμο, και οι δύο επιζητούν την ενσωμάτωση . Η πρώτη κυβερνά το κεφάλι με το σώμα καταπιεσμένο σε δεύτερη μοίρα, και η δεύτερη, ένα ασώματο κεφάλι να αποζητά σιωπηλά κι επίμονα την επανασύνδεση με το σώμα. Η Diorio υποστηρίζει ότι δια μέσου της τέχνης φαίνεται ότι το αρχέτυπο της Μέδουσας αλλάζει διαχρονικά, ακολουθώντας τη συνείδηση αυτών που την προσεγγίζουν. Από αρχέγονο τέρας, μεταμορφώνεται σε μία περισσότερο ανθρώπινη και περίπλοκη, παραμένοντας πάντα μια αμφίσημη, εικόνα (σελ. 74). Μέδουσα – πριν τον αποκεφαλισμό:θήλειες χθόνιες ποιότητες, Μινωική Κυρία των Όφεων, Πότνια Αθάνα, Πότνια Θηρίων , νύφη Ποσειδώνα, μετά τον αποκεφαλισμό: υπόγεια ύδατα, υποσυνείδητο, αμέτρητα φίδια, αμέτρητες σκέψεις στο νου. Γεννά τον Χρυσαώρ κι ένα ιπτάμενο άλογο, συμβολίζει την ψυχή προς την αυτοπραγμάτωση, ποιο ορολογία του jung ταιριάζει εδω;Ποσειδών – βασιλιάς των υπέργιων υδάτων, συναισθήματα, συλλογικό υποσυνείδητο Περσέας – ποιο το περιεχόμενο αυτού του παίκτη;Αθηνά – Μινωική Αθάνα- θεά της Σοφία, θήλεια ποιότητα της ενσωματωμένης γνώσης. Γεννιέται από την κεφαλή του πατέρα της παρακάμπτοντας τη νόμιμη οδό, της μήτρας της μητέρας της Μητιδας. Η Μήτις συμβολίζει την θήλεια πονηριά και χειραγώγηση. Αυτή η ποιότητα περισσεύει στον πατριαρχικό κόσμο, και αποσιωπάται ολότελα με την κύηση και τη γέννηση της κόρης της Αθηνάς από το κεφάλι του Δία. Ζευς – Δίας Ο Ζευς κάποτε γίνεται Διας, δεν ζευγαρώνει αλλά διαχωρίζει (δες Κόσμο 5.2 και Κόσμο 4 στις διαλέξεις Πυθαγόριας Αριθμητικής του ΠΙΦΕΑΑ) Σίγουρα έχει την ποιότητα του διαχωρισμού στο γεγονός της γέννησης της Αθηνάς. Μια εκδοχή του μύθου λέει ότι η Μέδουσα ήταν πανέμορφη και αγνή ιέρεια της Αθηνάς. Όταν ο Ποσειδώνας την βίασε, η Αθηνά τιμώρησε την ιέρειά της κάνοντας την κακάσχημη και μεταμορφώνοντας τα μαλλιά της σε φίδια. Οϊμέ, να έμενα εκεί θα ήταν καλά. Η θεά καταράστηκε τη τερατόμορφη πλέον Μέδουσα να πετρώνει όποιον την κοιτάζει στο πρόσωπο. Όταν ο Αθηναίος ήρωας Περσέας έκοψε το κεφάλι της κακόμοιρης Μέδουσας, με τη βοήθεια πολλών θεών και μυθολογικών όντων είναι αλήθεια (βλ. Χχχ για περισσότερες πληροφορίες), η θεά Αθηνά τοποθέτησε το κεφάλι στο στήθος της, πάει η καρδούλα της πέτρωσε της θεάς. Γεννιέται η δυνατότητα για γνώση δίχως βίωμα, για ασώματη σοφία. Έμφαση στον εγκέφαλο, το σώμα παρακατιανό (δες ωραία πράγματα Καθαροί, Χριστιανικός πουριτανισμός, αποσωμάτωση στο φουλ κι όποιος αντέξει). Και τι κάνει η πετρωμένη καρδιά; Τίποτα, παρακολουθεί το νου να κάνει κουμάντο, συναισθηματική δημιουργία χωρίς συναίσθημα; Και όμως!Το κοίταγμα του προσώπου της Μέδουσας: Μύηση στο υποσυνείδητο και γνωριμία με τα τέρατα που ζουν εκεί. Σύνθεση συνειδητού με υποσυνείδητο. Μια διαδικασία που μέχρι πρωτινός ήταν απαγορευμένη στον άνθρωπο.Γάμος Ποσειδώνα – Μέδουσα ενσωμάτωση Μέδουσα στο σώμα της Αθηνάς. Αναγέννηση της θήλειας ποιότητας σε ισορροπία με το αρσενικό κομμάτι. Όλα αυτά μπορούν να γίνουν μόνο στην Αθήνα – βλέπε και κοντρίτσα Αθηνας και Ποσειδώνας για το ποιος θα είναι ο προστάτης της πόλης που τώρα ονομάζουμε … Αθήνα. Μεγάλο τμήμα της εργασίας γράφεται στην Αίγινα, Αφαία , Μινωική θεότητα η οποία εξαφανίστηκε σε σπηλιά της Αίγινας, χάθηκε στο υποσυνείδητο και τώρα μέσω της εργασίας φανερώνεται. Κοινό παρελθόν θεοτήτων όλες ανήκουν στη Μητέρα Θεά. Τώρα η Μητέρα Θεά ενώνει τα κομμάτια της κι αναγεννιέται στο πλάι του γαμπρού της. Τα χαμένα και σπασμένα κομμάτια της Μητέρας Θεάς από Κρήτη, Αίγινα, Αθήνα (και Λατινική Αμερική: Βραζιλία) ενώνονται στο νέο Αρχέτυπο της Αθηνάς, η οποία είναι η Νέα Αθάνατη Άνθρωπος. Η ζωή στη Γη αναδιαμορφώνεται καθώς ζούμε, εμφάνιση του ολοκληρωμένου Βασιλείου της Ανθρώπου γένοιτο.

Και τι ρόλο παίζει η Expansion Method σε όλα αυτά;16

Η Expansion είναι μια νέα επαναστατική μεταμορφωτική μέθοδος θεραπείας που βοηθάει τον άνθρωπο να απελευθερώσει τις τραυματικές εμπειρίες που τον εμποδίζουν να επιτύχει τους στόχους του, δημιουργώντας έτσι μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού του! Αποτελείται από μια δημιουργική σύνθεση εργαλείων, προερχόμενα από διάφορα επιστημονικά πεδία, τα οποία έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικά στην πορεία του χρόνου. Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια ανώτερου επιπέδου (ενιαία) θεωρία, που εξηγεί με ολοκληρωμένο τρόπο, το πώς διαμορφώνεται ο άνθρωπος, πως αποκτά περιορισμούς και πως μπορεί να τους επιλύσει. Στο μεθοδολογικό της υπόβαθρο βρίσκονται ευρήματα και μέθοδοι της Σύγχρονης Επιστήμης, της Ψυχολογίας και της Ψυχοθεραπείας, καθώς και των Συμπληρωματικών και Ενεργειακών θεραπειών (αναλυτικότερα βλ. Χατζηγεωργίου 2015).

Θεραπευτικός κύκλος 3 σταδίων

Ο κάθε θεραπευτικός κύκλος αποτελείται από τρία στάδια σε τρεις συνεχόμενες ημέρες. Κατά τη διάρκειά τους, ο άνθρωπος μαθαίνει πώς να απελευθερώνει τον πόνο και τον φόβο που προκύπτουν από συναισθηματικούς και νοητικούς περιορισμούς οι οποίοι εμποδίζουν τον δρόμο του προς την αυτοπραγμάτωση. – πρόσβαση στο υποσυνείδητο, κυτταρικές μνήμες

Στάδιο 1ο: Κατανόηση

Μέσα από συζήτηση υπό την καθοδήγηση του συμβούλου Expansion, o σύμβουλευόμενος αναγνωρίζει τον λόγο ύπαρξης του θέματος που έφερε προς επίλυση. Ο συμβουλευόμενος κατανοεί την πηγή της προβληματικής συμπεριφοράς ή/και διαχείρισής του στο σήμερα- τα βαθύτερα υποσυνείδητα αίτια συνήθως εντοπίζονται στην παιδική ηλικία. Από το σημείο αυτό κι έπειτα, ασχολούμαστε μονάχα με την πηγή της προβληματικής συμπεριφοράς κι όχι με αυτή καθαυτή τη σημερινή εμπειρία.

Στάδιο 2ο: Απελευθέρωση

Στο δεύτερο στάδιο, ο σύμβουλος οδηγεί τον συμβουλευόμενο στη απελευθέρωση της πηγής του προβλήματός του με έναν δημιουργικό οραματισμό (creative visualization). Πρόκειται για μια απελευθερωτική διαδικασία που βοηθά στην αλλαγή της δόνησης που εκπέμπει ο συμβουλευόμενος (αναλυτικότερα βλ. Αρβανίτη 2015)

Στάδιο 3ο: Εναρμόνιση

Το τρίτο στάδιο αφορά στην εφαρμογή δονητικής θεραπείας (δεν εφαρμόζεται πια – έχει αναβαθμιστεί το 2015 σε Συναισθηματικό Couching) χωρίς σωματική επαφή με στόχο την ολιστική φροντίδα του συμβουλευόμενου και την “επούλωση” του ενεργειακού του σώματος από την συναισθηματική απελευθέρωση του δεύτερου σταδίου της Expansion Method (αναλυτικότερα βλ. Φιλίππου 2015) Mε το πέρας της κάθε συνεδρίας προτείνεται η παρακολούθηση του προγράμματος “Expansion Method: οι επόμενες 22 ημέρες”17 . Η εμπειρία έχει δείξει ότι τρεις κύκλοι είναι αρκετές για την απελευθέρωση των βασικών περιοριστικών πεποιθήσεων κι εμπειριών του μέσου ανθρώπου. Με την ολοκλήρωσή τους, δίνεται η δυνατότητα παρακολούθησης του προγράμματος “Expansion Method για προσωπική χρήση 18” όπου ο συμβουλευόμενος μαθαίνει να εφαρμόζει τη μέθοδο στον εαυτό του, ενώ ο σύμβουλος λειτουργεί πλέον επικουρικά. Πρόκειται λοιπόν για μια μέθοδος αυτοβοήθειας, όπου ο καθένας μαθαίνει να είναι Δάσκαλος του εαυτού του. (Χατζηνικολάου 2015) Το θεωρητικό αξίωμα της Expansion Method είναι πως υπάρχει μόνο μια ενέργεια. Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τις αισθήσεις του για να κατανοήσει αυτήν την ενέργεια, μεταφράζοντας την στον υλικό κόσμο. Αυτή η ενέργεια πάλλεται σε τέτοιες ταχύτητες και με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να γίνει αντιληπτή από εμάς μέσω των αισθήσεών μας19. Επίσης, κάθε δράση μας δημιουργεί την αυτόματη αντίδραση της ενέργειας πάνω μας και αυτό που συντονίζει την ύλη γύρω μας είναι τα συναισθήματά μας. Η δόνηση που εκπέμπουν τα συναισθήματά μας, η συχνότητα στην οποία λειτουργούμε, δημιουργεί το σύμπαν μας. Έτσι έχουμε το πεντάπτυχο: Σκέφτομαι, νιώθω, εκπέμπω, δημιουργώ, ερμηνεύω. (Αρβανίτη 2015)

Η μέγα- σύνθεση με αρκετές διαισθητικές πινελιές

Αν ανοίξει κανείς την τηλεόρασή θα κατακλυστεί από αρνητικές εικόνες, είτε ειδήσεις, είτε σκηνές από ταινίες, ακόμα κι από ντοκιμαντέρ. Έχουμε δημιουργήσει ένα πολιτισμό στη βάση της διαρκούς ενεργοποίησης των τραυματικών κυτταρικών μνήμων, στον εθισμό στα αρνητικά συναισθήματα 20. Το υποσυνείδητο φαίνεται να εκφράζεται σε κάθε όργανο του σώματος, ανάλογα με τη λειτουργία του. Για παράδειγμα, το υποσυνείδητο που αφορά στην καρδιά σχετίζεται με εγκλωβισμένα συναισθήματα. Αν ορίσουμε τα συναισθήματα ως τις ερμηνείες των κυτταρικών μνήμων από την καρδιά, τότε η θεραπεία έχει τριαδικό χαρακτήρα και συνίσταται στην απελευθέρωση των τραυματικών μνήμων από τα κύτταρα οι οποίες εκφράζονται από την οπτική του νου ως νοητικοί περιορισμοί, και από την οπτική της καρδιάς ως τοξικά συναισθήματα. Positive emotions and effective emotion self-regulation skills have been shown to prolong health and significantly reduce premature mortality.(McCraty 2015)Positive self-talk: The results of the study showed that self-talk can enhance self-confidence and reduce cognitive anxiety. Furthermore, it is suggested that increases in self-confidence can be regarded as a viable function explaining the facilitating effects of self-talk on performance. (Hatzigeorgiadis et al. 2009)In summary, the negativity bias displayed by human adult psychology has been argued to be “one of the most basic and far-reaching psychological principles” ( p. 362, Baumeister et al. 2001στη σελ. 23, Vaish et al. 2008). Although the bias, its underlying mechanisms, and its functions have been extensively discussed, we believe that these discussions are incomplete in the absence of a developmental perspective. In particular, theories about the mechanisms underlying the emergence of the negativity bias are inadequate without an actual understanding of the emergence of the negativity bias.(σελ. 23, Vaish et al. 2008)

Σχέση μεταξύ των γνωστικών και των συναισθηματικών συστημάτων του σώματος.

Η σκέψη και το συναίσθημα θεωρούνται ξεχωριστές λειτουργίες του οργανισμού οι οποίες παρουσιάζονται ανταγωνιστικές μεταξύ τους, ήδη από την Αρχαία Ελλάδα. Ο Πλάτων παραλληλίζει τα συναισθήματα με άγρια άλογα που χρειάζεται να κυριαρχηθούν από τη νοημοσύνη και τη δύναμη της θέλησης (reference). Νευροεπιστημονικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι το συναίσθημα και η σκέψη μπορούν να θεωρηθούν ως διακριτές αλλά αλληλεπιδρούσες λειτουργίες και συστήματα που επικοινωνούν μέσω αμφίδρομων νευρικών συνδέσεων. Παρόλαυτα, οι νευρικές συνδέσεις που μεταδίδουν πληροφορίες από τα συναισθηματικά στα γνωστικά κέντρα του εγκεφάλου είναι πιο ισχυρές και περισσότερες σε ποσότητα από αυτές που μεταφέρουν πληροφορίες από τα γνωστικά στα συναισθηματικά κέντρα. Αυτή η δομική ασυμμετρία οφείλεται για την ισχυρή επιρροή των συναισθηματικών συστημάτων στα γνωστικά όπως την προσοχή, την αντίληψη, και νοητικές λειτουργίες υψηλότερης τάξης. Αντίστοιχα, η συγκριτικά χαμηλότερη επιρροή των γνωστικών συστημάτων στην επεξεργασία των συναισθημάτων μας βοηθά να καταλάβουμε γιατί είναι συνήθως δύσκολο να ελέγξουμε τα συναισθήματά μας μόνο μέσω της θέλησης και της σκέψης. Ο βαθμός της ασυμμετρίας των λειτουργιών των δύο συστημάτων μπορεί να οδηγήσει σε mood & anxiety disorders. Παρόλο που διαχρονικά στον πολιτισμό μας δίνουμε προτεραιότητα στη λογική σκέψη έναντι του συναισθήματος και θεωρούμε ότι το συναίσθημα δυσχεραίνει τη λογική, τα συναισθήματα έχουν το δικό τους είδος λογικής. Το 1990 εμφανίστηκε η έννοια της συναισθηματικής λογικής με πειστικά επιχειρήματα ότι η άποψη ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη θεμελιώνεται στη διάνοια παραείναι περιορισμένη. Έρευνες απέδειξαν ότι η επιτυχία στη ζωή και ειδικά στην αντιμετώπιση των διάφορων προκλήασεων θεμελιώνεται σε ποιότητες που εμφανίζονται το ίδιο ή περισσότερο σημαντικές από το υψηλό IQ, όπως self-awareness, αλτρουισμός, ενσυναίσθηση, διαίσθηση, και ειδικά η ικανότητά μας να αυτορυθμίζουμε και να ελέγχουμε παρορμήσεις και αυτο-απευθυνόμενα (self-direct) συναισθήματα. Ο βαθμός της ευθυγράμμισης μεταξύ του νου και των συναισθημάτων ποικίλει. Όταν είμαστε αποσυντονισμένοι, μπορεί να βιώνουμε δραματικές αλλαγές στη συμπεριφορά μας, που να μας κάνουν να νιώθουμε σαν δύο διαφορετικοί άνθρωποι στο ίδιο σώμα. Νιώθουμε μπερδεμένοι, δυσκολευόμαστε να πάρουμε αποφάσεις, είμαστε αγχωμένοι και απομακρυνόμαστε από τις βαθύτερες θεμελιώδεις αξίες μας. Αντίθετα, όταν ο νους και το συναίσθημα είναι συντονισμένα, αισθανόμαστε ασφαλείς, ευθυγραμμισμένοι με τις βαθύτερες αξίες μας, κι αντιδρούμε στις στρεσογόνες καταστάσεις με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα κι εσωτερική ισορροπία. Έρευνες δείχνουν ότι το κλειδί στην επιτυχημέμη σύνθεση νου και συναισθήματος είναι η καλλιέργεια της συναισθηματικής αυτογνωσίας και η συνοχή, ή η αρμονική λειτουργία και αλληλεπίδραση μεταξύ των νευρικών συστημάτων στα οποία θεμελιώνεται η γνωστική και η συναισθηματική εμπειρία. Η καρδιακή συνοχή περιγράφει το μέτρο της τάξης, της σταθερότητας και της αρμονίας στις oscillatory εκροές των ρυθμιστικών συστημάτων του σώματος ανά πάσα στιγμή. Η ανοδική νευρωνική εισροή της καρδιάς στα κέντρα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τα συναισθήματα και τη νόηση έχει σημαντικές επιρροές στη νόηση και τα συναισθήματα. Τα μοτίβα των καρδιακών ρυθμών (Μεταβλητότητα Καρδιακού Ρυθμού, Heart Rate Variability-HRV) περιλαμβάνουν κωδικοποιημένες πληροφορίες οι οποίες αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες συναισθηματικές καταστάσεις. Το επίπεδο της συνοχής των καρδιακών νευρικών εισροών στον εγκέφαλο επηρεάζουν τη συναισθηματική εμπειρία, τη λειτουργία του cortex και την απορυθμιστική ικανότητά μας. Η ηθελημένη ενεργοποίηση θετικών συναισθημάτων παίζει σημαντικό ρόλο στη αύξηση της καρδιακής συνοχής κι επομένως της απορυθμιστικής ικανότητας. Υπάρχει πλέον πλήθος ερευνών που δείχνουν το πως τα θετικές συναισθηματικές καταστάσεις μπορούν να ωφελήσουν τη φυσική, την ψυχική και τη συναισθηματική μας υγεία. (δες references 44-49). Εφόσον τα συναισθήματα έχουν τόσο ισχυρή επιρροή στη γνωστική μας δραστηριότητα, η ρύθμισή τους είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος αλλαγής των νοητικών μοτίβων και διεργασιών. Η εφαρμογή ρυθμιστικών τεχνικών των συναισθημάτων μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να φέρουν την καρδιά, το νου και τα συναισθήματα τους σε μεγαλύτερη ευθυγράμμιση. Η μεγαλύτερη ευθυγράμμιση σχετίζεται με βελτιωμένη λήψη αποφάσεων, δημιουργικότητα, ενεργητική ακρόαση, χρόνους αντίδρασης και coordination και νοητική καθαρότητα. The Science of the Heart. Chapter 2: Resilience, Stress, Emotions. www.heartmath.org/research/science-of-the-heart/resilience-stress-and-emotions/#soh McCraty, R. 2014. Intuitive intelligence, self-regulation, and lifting consciousness. Global advances in Health and Medicine Vol. 3(2)Η καρδιά είναι η πιο constistent πηγή δυναμικών ρυθμικών μοτίβων στο σώμα. Επιπλέον τα ανοδικά δίκτυα που συνδέουν την καρδιά και το καρδιαγγειακό σύστημα με τον εγκέφαλο είναι πολύ πιο εκτενή από τα αντίστοιχα συστήματα που συνδέουν τα υπόλοιπα βασικά όργανα. Στην πραγματικότητα η καρδιά στέλνει μεγαλύτερη ροή πληροφοριών στο εγκέφαλο από αυτή που στέλνει ο εγκέφαλος στην καρδιά. (McCraty 2014, 59)Οι πολλαπλές εισροές από την καρδιά και το καρδιαγγειακό σύστημα στον εγκέφαλο είναι οι μεγαλύτεροι συντελεστές που θεμελιώνουν τη δυναμική των βασικών μοτίβων μαζί με τα οποία συγκρίνεται το “τώρα”. Εφόσον δημιουργηθούν αυτά τα εσωτερικά μοτίβα ανανεώνονται ή προσαρμόζονται ανάλογα με τις τρέχουσες εμπειρίες, επιτυχίες και αποτυχίες στο να αντιμετωπίζουμε τις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της ζωής. (McCraty 2014, 59)Εφόσον τα ψυχοφυσιολογικά μας συστήματα είναι σχεδιασμένο στο να διατηρούν τη σταθερότητα και να αντιστέκονται στην αλλαγή, η αναφορά στα βασικά μοτίβα παρέχει ένα αίσθημα ασφάλειας, ενώ η παραμονή σε μια άγνωση περιοχή που δεν ταυτίζεται με κάποιο από τα γνωστά βασικά μοτίβα προκαλεί ανησυχία, αγωνία, φόβο κτλ. Αυτό ισχύει ακόμα κι αν το βασικό μοτίβο είναι το χάος, η έλλειψη συνοχής, confusion. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί εύκολα να είμαστε “κολλημένοι” σε γνωστά νοσηρά συναισθηματικές και συμπεριφορικές εμπειρίες και συμπεριφορές και ότι χρόνιες αλλαγές δεν μπορούν να διατηρηθούν στην απουσία της εγκαθίδρυσης μια νέας βασικής αναφοράς, την οποία μετά το σύστημα να προσπαθεί να διατηρήσει. Εάν η αλλαγή της συμπεριφοράς ή βελτιωμένες αποτελεσματικές καταστάσεις είναι επιθυμητές, είναι κρίσιμο να εστιάσουμε σε στρατηγικές που διευκολύνουν την θεμελίωση νέων εσωτερικών αναφορών βάσης. ( (McCraty 2014, 59)Τα neural συστήματα που διατηρούν τη βασική αναφορά βάσης γίνονται ασταθή υπό καθεστώς άγχους, αγωνίας, υπό τη επίρροια χημικών τονωτικών κα. Είναι ξεκάθαρο ότι η ιδανική λειτουργία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συνεχών εσωτερικών κι εξωτερικών απαιτήσεων και συνθηκών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον συγχρονισμό και τη σταθερότητα των διάφορων φυσιολογικών συστημάτων. (McCraty 2014, 60). Υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι η καρδιά παίζει ένα μοναδικό ρόλο στο συγχρονισμό της δραστηριότητας πολλαπλών συστημάτων κι επιπέδων οργάνωσης στο σώμα.Ως η πιο ισχυρή και σταθερή γεννήτρια ρυθμικών πληροφοριακών μοτίβων στο σώμα, η καρδιά είναι σε συνεχή επικοινωνία με τον εγκέφαλο και το σώμα μέσω πολλαπλών μονοπατιών: νευρολογικά (διαμέσου του αυτόνομου νευρικού συστήματος), βιοχημικά (διαμέσου των ορμονών) και βιοφυσικά (διαμέσου της πίεσης και ηχητικών κυμάτων) κι ενεργειακά (μέσω των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων αλληλεπίδρασης). Η καρδιά έχει μοναδική κι άριστη τοποθεσία στο σώμα ώστε να δρα ως “παγκόσμια ρυθμίστρια” στη συμφωνία των λειτουργιών και να δένει και να συγχρονίζει την ολότητα του συστήματος. Λόγω του εύρους της επιρροής της στα φυσιολογικά, γνωστικά και συναισθηματικά συστήματα , η καρδιά αποτελεί ένα κεντρικό σημείο από το οποίο η δυναμική των ψυχοφυσιολογικών συστημάτων μπορεί να αυτορυθμιστεί. (McCraty 2014, 60). Τα μοτίβα της μεταβλητότητας του καρδιακού παλμού (ή απλά καρδιακός ρυθμός) είναι consistently δυναμικά και αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές στην συναισθηματική μας κατάσταση. (McCraty 2014, 60). Η κατάσταση συνοχής του καρδιακού παλμού φανερώνει αυξημένο συγχρονισμό και resonance στα εγκεφαλικά συστήματα υψηλότερου επιπέδου και στην δραστηριότητα των δυό τμημάτων του αυτόνομου νευρικού συστήματος, όπως επίσης και μια αλλαγή της ισορροπίας του ΑΝΣ προς την αύξηση της δραστηριότητας του παρασυμπαθητικού συστήματος. Υπάρχουν αποδείξεις φυσιολογικής φύσης ότι η πρακτική τεχνικών που χτίζουν τη συνοχή διευκολύνει την διαδικασία αποτύπωσης νέων μοτίβων βάσης στην αρχιτεκτονική των neurals, όπου η συνοχή εγκαθιδρύεται ως μια νέα, σταθερή μνήμη αναφορά βάσης. Η αυτορύθμιση των συναισθημάτων και των αντιδράσεων στο στρες γίνεται αυξανόμενα γνώριμη και τελικά αυτόματη. (McCraty 2014, 61). ‘Έρευνες έδειξαν ότι τόσο η καρδιά όσο και ο εγκέφαλος λαμβάνουν και αποκρίνονται σε ερεθίσματα που αφορούν μελλοντικά γεγονότα πριν ακόμα συμβούν. Ακόμη πιο συναρπαστικό είναι το γεγονός ότι η καρδιά λαμβάνει αυτά τα ερεθίσματα πριν τον εγκέφαλο. Και όταν είμαστε σε κατάσταση καρδιακής συνοχής λαμβάνουμε πιο εύκολα τις πληροφορίες που στέλνει η καρδιά για μελλοντικά συμβάντα. (McCraty 2014, 63). Η ευφυΐα της καρδιάς είναι η ροή των ανώτερης awareness και διαίσθησης που εμπορευόμαστε όταν ο νους και τα συναισθήματα είναι συγχρονισμένα με την καρδιά. Όταν είμαστε εστιασμένοι στην καρδιά και σε συνοχή, είμαστε σε στενότερη σχέση με την εσώτερη πηγή διαισθητικής ευφυΐας και είμαστε ικανοί να αυτορυθμίσουμε περισσότερο αποτελεσματικά τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, κάτι που διαχρονικά βελτιώνει τη συνείδηση και εγκαθιδρύει μια νέα εσωτερική φυσιολογική και ψυχολογική βάση. Με άλλα λόγια, υπάρχει μια αυξημένη ροή διαισθητικών πληροφοριών, η οποία επικοινωνείτε μέσω των συναισθηματικών συστημάτων στα νοητικά κι εγκεφαλικά συστήματα, με αποτέλεσμα την ισχυρότερη σύνδεση με τη βαθύτερη “εσωτερική μας φωνή”. (McCraty 2014, 63). Καθώς η συνείδηση βελτιώνεται , είναι δυνατόν να κινηθούμε πέρα από τη habitual αντιδραστικότητα βασισμένη στις αυτόματες αντιδράσεις που πηγάζουν σε μοτίβα συμπεριφοράς αγκυροβολημένα στο πεδίο του γνώριμων στρατηγικών σε εκείνες που είναι περισσότερο δημιουργικές, ταιριαστές και αποτελεσματικές. (McCraty 2014, 64).Περί μνήμης (νους) και αναμνήσεως (καρδιά, ψυχή) μνήμη νερού, φόρτιση μέσω ήχος, αίμα καρδιάς= νέα πληροφορία αγάπης / έρως σε όλο το σώμα.

Ο ρόλος της καρδιάς στο σώμα και παραπέρα

Συναρπαστικές νέες έρευνες δείχνουν ότι ο προγραμματισμός των βλαστοκυττάρων ίσως δεν περιορίζεται από χημική σηματοδότηση, είναι πιθανόν επίσης να επιτευχθεί από εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας σήματα σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία παρόμοια με αυτά που παράγονται από την ανθρώπινη καρδιά και τη Γη. Ακόμη, τα ευρύματα δείχνουν ότι τα όργανά μας παράγουν ήχους οι οποίοι ρυθμίζουν τις κυτταρικές λειτουργίες σε μοριακό, υπομοριακό και κβαντικό επίπεδο (Ventura & McCraty 2013).

Το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς.

Το Ινστιτούτο HearMath μας λέει ότι τo ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς είναι το πιο δυνατό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που παράγει το ανθρώπινο σώμα. Το πεδίο αυτό διαπερνά κάθε κύτταρο και μπορεί να λειτουργεί ως ένα συγχρονιστικό σήμα για όλα τα κύτταρα του σώματος. Φαίνεται ότι τα κύτταρα αντιδρούν στο πεδίο της καρδιάς και όχι μόνο. Έρευνες δείχνουν ότι το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς μπορεί να ανιχνευτεί από άλλους ανθρώπους και να επηρεάσει τη φυσιολογία τους μέχρι και πέντε μέτρα μακριά (McCraty 2002).

Η θεωρία της νοημοσύνης της καρδιάς.

O Doc Childre του Ινστιτούτου HeartMath προτείνει μια ενδιαφέρουσα θεωρία για το ρόλο της καρδιάς στο σώμα με βάση επιστημονικά ευρήματα. Η θεωρία της νοημοσύνης της καρδιάς υποθέτει μια ενεργειακή σύζευξη πληροφοριών μεταξύ δομών υψηλότερων διαστάσεων κβαντικής φύσης, και του φυσικού DNA στον πυρήνα των κυττάρων. Αυτές οι δομές υψηλότερων διαστάσεων μεταδίδουν πληροφορίες στο DNA, οδηγούν την κυτταρική οργάνωση και διαφοροποίηση και θέτουν τα όρια για την δυνατότητα του κάθε οργανισμού να ποικίλει στους φυσικούς, νοητικούς και συναισθηματικούς τομείς του. Στο επίπεδο του φυσικού μας σώματος, το μόριο του DNA σε κάθε κύτταρο λειτουργεί σαν μία “κεραία” και αποδιαμορφωτής που συντονίζεται με το οργανωτικό πεδίο. Στο μακροσκοπικό επίπεδο, τα μόρια DNA συνδέονται μεταξύ τους μέσω μιας ενεργειακής σύνδεσης στη μορφή συμβατικών μαγνητικών πεδίων κι οργανώνονται σε αλληλοεπικαλυπτόμενες ομάδες. Σαν αποτέλεσμα, υπάρχουν δίκτυα από ομάδες κυττάρων που φτιάχνουν ένα ενεργειακό σύστημα. Σε αυτό το μοντέλο το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς δρα προκειμένου να συγκολίσει και να συγχρονίσει τα κύτταρα του σώματος και λειτουργεί αποτελεσματικά σαν ένα κύμα που οργανώνει τις κβαντικές ρυθμιστικές λειτουργίες του ενεργειακού συστήματος του σώματος. Επομένως η καρδιά παρέχει το περιβληματικό ενεργειακό πεδίο που δρα ως συγκολλητικός αρμός για ολόκληρο το σύστημα του σώματος. Η θεωρία επίσης προτείνει την καρδιά σαν το βασικό σημείο πρόσβασης μέσω του οποίου πληροφορίες προερχόμενες από το κβαντικό πεδίο διοχετεύονται στο φυσικό σώμα και ότι καταστάσεις καρδιακής συνοχής που παράγονται μέσω της εμπειρίας του νιώσματος ειλικρινών θετικών συναισθημάτων αυξάνουν αυτή τη σύζευξη. Αποτελέσματα σχετικών πειραμάτων υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η σύζευξη κβαντικού και φυσικού πεδίου στο ανθρώπινο σώμα επηρεάζεται από την ανθρώπινη πρόθεση. Επιπλέον ο Doc Childe προτείνει ότι ο άνθρωπος είναι δυνατόν να επηρεάζει το DNA και τις λειτουργίες των κυττάρων του μέσω της πρόθεσής του.Our thoughts and emotions affect the heart’s magnetic field, which energetically affects those in our environment whether or not we are conscious of it (Heartmath, needs reference)https://www.heartmath.org/research/science-of-the-heart/resilience-stress-and-emotions/#soh

Κβαντική συνοχή.

H κβαντική συνοχή αφορά στο συντονισμό των συχνοτήτων σε ένα εύρος χωρικών και χρονικών κλιμάκων, για παράδειγμα μεταξύ υποατομικών σωματιδίων, ατόμων, μοριών, κυττάρων και οργάνων ενός οργανισμού, μέχρι μεταξύ οργανισμών και παραπέρα, μεταξύ πλανητών, γαλαξιών κοκ. Υπάρχουν ενδείξεις ότι όλοι αυτοί οι διαφορετικοί ρυθμοί είναι συντονισμένοι μεταξύ όλων αυτών των διαφορετικών κλιμάκων! Όταν συντονίζουμε το ραδιόφωνο σε μία συχνότητα, μπορούμε να ακούσουμε μονάχα το συγκεκριμένο σταθμό που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη συχνότητα. Ένας ζωντανός οργανισμός συντονίζεται με όλες αυτές τις συχνότητες ταυτόχρονα! Το σώμα μας αποτελείται από ασύλληπτο αριθμό κυττάρων (δεκάδες τρισεκατομμυρίων) κι πολλαπλάσιο αριθμό μορίων! Προκειμένου να διατηρηθεί ο οργανισμός στη ζωή τα μόρια και τα κύτταρα βρίσκονται σε κβαντική συνοχή μεταξύ τους σε κάθε διαφορετική τοποθεσία του σώματος και με τον ίδιο τον οργανισμό. Οτιδήποτε προκαλείται (πχ σκέψεις, συναισθήματα) ή εισάγεται στο σώμα (πχ τροφή, φάρμακα, ιοί, ηλεκτομαγνητρική επιρροή από άλλα σώματα- βιολογικά, πλανητικά κοκ), προκαλεί νέα επίπεδα συνοχής που αν είναι ανώτερα εκφράζονται με καλύτερη υγεία κι αν είναι κατώτερα με ασθένεια. Φανταστείτε σε μία τεράστια τζαζ μπάντα να παίζουν μουσική από πολύ μικρά μέχρι πολύ μεγάλα όργανα με εναλλαγές ρυθμού από πολύ γρήγορο σε πολύ αργό, σε ένα μουσικό εύρος 70 οκτάδων. Οι μουσικοί αυτοσχεδιάζουν αυθόρμητα κι ελεύθερα κι όμως κρατούν το ρυθμό και συντονίζονται με τη μελωδία που παρουσιάζεται ανά πάσα στιγμή. Αυτή είναι η απόλυτη κβαντική συνοχή. Όλα τα συστήματα του σύμπαντος χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό κβαντικής συνοχής. Και ένας οργανισμός βρίσκεται υπό απόλυτη κβαντική συνοχή δεν γερνά και δεν πεθαίνει ποτέ. Βρίσκεται σε κατάσταση απόλυτης υγείας. Το επίπεδο της συνολικής υγείας ή ασθένειας ενός οργανισμού φανερώνει το επίπεδο της κβαντικής συνοχής του. Τα διάφορα συμπτώματα υγείας αποτελούν μηνύματα από το σώμα για το ποιές αλλαγές χρειάζεται να κάνει προκειμένου να επιτύχει υψηλότερο επίπεδο συνοχής. Στην πραγματική ζωή, το δέος και ο θαυμασμός που νιώθουμε στιγμιαία όταν για παράδειγμα μας συνεπάρει ένα έργο τέχνης, κατά τη διάρκεια μιας αισθητικής εμπειρίας πολύ υψηλής ποιότητας, ή μιας μυστικιστικής εμπειρίας είναι δείγμα υψηλής κβαντικής συνοχής. Εάν γνωρίζουμε πως να συντονιστούμε με αυτο το δομικό χαρακτηριστικό της δημιουργίας, μπορούμε να το αναγνωρίσουμε και να το βιώσουμε. Εάν αγνοούμε την ύπαρξή του, γινόμαστε αφαιρετικοί και μηχανιστικοί στην σκέψη μας και απέναντι σε αυτή καθαυτή τη ζωή. Η μαγεία και το θαύμα ξεγλιστρούν από τις αισθήσεις μας που δεν έμαθαν να την αναγνωρίζουν. Η έννοια της συνοχής αφορά σε διαφορετικές παραμέτρους της λειτουργίας ενός οργανισμού, όπως για παράδειγμα στη συναισθηματική κατάσταση και το σχετικό ρυθμό της καρδιάς. Όταν είμαστε υπό καθεστώς μειωμένης συναισθηματικής συνοχής, πχ όταν είμαστε θυμωμένοι, αυτό καθρεφτίζεται στιγμιαία στην έλλειψη συνοχής στη ρυθμική δραστηριότητα των διαφορετικών συστημάτων στο σώμα. Η καρδιά χχχχ …Ο προορισμός του ανθρώπου είναι να επιτύχει το απόλυτο επίπεδο κβαντικής συνοχής, μια κατάσταση ύπαρξης που περιγράφεται από διαφορετικές φιλοσοφικές, μυστικιστικές και θρησκευτικές παραδόσεις ως “την ολοκλήρωση του βασιλείου του Ανθρώπου στη Γη” (ΠΙΦΕΑΑ), “την εμφάνιση του Βασιλείου του Θεού επί της Γης” (Χριστιανικό Δόγμα), “το Σώμα της Δόξης” (χχχ) κα. Παράδειγμα της συμπεριφοράς των κυττάρων που ενώ το κάθε ένα έχει μοναδική θεση και λειτουργία στον οργανισμό, όλα λειτουργούν στη βάση της συνεργασίας κι όχι του ανταγωνισμού με στόχο τη διατήρηση του οργανισμού στη ζωή. Ιδέα αθάνατου κυττάρου 😉

Λίγα λόγια για το νερό!

Το νερό αποτελεί το 70% του βάρους του σώματος και το 99% των μορίων του (Ηο 2010, 92).It is water trapping electromagnetic fields that gives us life and makes us sensitive toelectromagnetic fields. There is a distinct possibility that we are sensitive to the fields of other organisms, as we are sensitive to the fields of the Sun and the Earth and possibly also from distant stars; all without our conscious awareness. Life appears to be quantum electro-dynamical through and through, and water is at the heart of itall.Ho, M-V. 2010. Pursuing the science of global coherence. Interview by D. Riley, R. McCraty & S. Snyder. Alternative Therapies Vol. 16, No 4Ho, M-V. 2014. Illuminating Water and Life. Entropy 2014, 16, 4874-4891 From Book: Living Rainbow H2O (2013)by Mae-Wan HoEnd of preface: As I was writing all that down, a sudden illumination flooded mymind. A great calm took hold, and the turbulence that had obscuredmy view crystallized into a limpid pool. Water is the medium, themessage, and the means; it is literally the mother of life, as Szent-Gyorgyi told us more than 50 years ago. It is the rainbow within thatmirrors the one in the sky. The veil is lifted, and a dazzling pot ofgold appears at this end of the rainbow. Nature is speaking oncemore, and I must transcribe as quickly and clearly as I can.Mae-Wan HoJanuary 2012

Συμπέρασμα- υπάρχει ελπίς!

Ο πηγαιμός προς την Ιθάκη…Κάθε τραυματική μνήμη εμπεριέχει μια δόση αλήθειας, εφόσον συνήθως προκύπτει από κάποιο πραγματικό γεγονός (για εξαιρέσεις βλ. Loftus 1993). Οι υποσυνείδητες τραυματικές μνήμες έρχονται στην επιφάνεια όχι μόνον για να μας προστατεύσουν, αλλά και ως μια ευκαιρία να τις απελευθερώσουμε από το υποσυνείδητό μας και ταυτόχρονα να απελευθερώσουμε και την ενέργεια, το δυναμικό που κρατούν εγκλωβισμένο. Με λίγα λόγια, εκφράζονται προκειμένου να θεραπευτούν. (από Loyd 2013)Οπότε είμαι εδώ σε αυτό το χώρο, και η δουλειά μου – και κάθε άγχος σχετικό με τη δουλειά μου – έχει χαθεί. Ένιωσα πιο ανάλαφρη μέσα στο σώμα μου. Σκεφτείτε: όλες οι σχέσεις του έξω κόσμου και όλα τα άγχη που συνδέονται με αυτές – είχαν εξαφανιστεί. Και ένιωθα αυτή την αίσθηση της ηρεμίας. Σκεφτείτε πώς θα ήταν να χάσεις 37 χρόνια συναισθηματικού φορτίου. Ένιωθα ευφορία. Ευφορία. Και ήταν όμορφα. (Taylor 2008)Αναδιαμόρφωση αρχετύπωνΠροδιάθεση στη θετικότητα, ιδανικό blueprint ανθρώπινου σώματοςBaird, James D., Nadel, Laurie, Lipton,Bruce. Happiness Genes: Unlock the Positive Potential Hidden in Your DNAΆρθρο για το ιδανικό blueprint ανθρώπινου σώματος

Μελέτη της Πιστοποιημένης Expansion Coach: Ελένη ΣκρέκουΠτυχιακή εργασία στα πλαίσια της επαγγελματικής εκπαίδευσηςEXPANSION METHOD: ΟΤΑΝ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΡΧΕΤΥΠΑ ΣΥΝΑΝΤΟΥΝ ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

  • Βιβλιογραφία
  • Childre, Doc & Howard, Martin. 1999.
  • The HearthMath Solution. HarperSanFransisco Diorio, Kathy Ann. 2010.
  • The Silent Scream of Medusa: Restoring or Re-storying her voice. PhD Dissertation. Pacifica Graduate InstituteLoyd, Alexander. 2013.
  • The Healing Code. Εκδόσεις ΔιόπτραMcCraty, Rollin. 2015.
  • Science of the Heart Vol2. Monograph. Boulder Creek,CA: HeartMath InstituteMiller, Alice. 2010.
  • Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας. Εκδόσεις ΡΟΕΣ.Shearer, Ann. 2000.
  • ΑΘΗΝΑ: Συμβολισμός της Θεάς στην Πορεία των Αιώνων. Αρχέτυπο και Ενέργεια. Εκδόσεις Ιάμβλιχος
  • Διαδίκτυο
  • Αρβανίτη, Αγγελική. 2015. Ο ρόλος του διαλογισμού και της φαντασίας στην Expansion: η δεύτερη ημέρα θεραπείας. Πτυχιακή εργασία στα πλαίσια της επαγγελματικής πιστοποίησης ExpansionPro.
  • 1Ησίοδος. Θεογονία. Πρόσβαση την 1/2/2016: http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0129:card=270270
  • Ισχάκης, Μανώλης. 2016. Προσωπική μαρτυρία στο Facebook. https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=10208412011039012&id=1268020206
  • Όμηρος. Οδύσσεια. Φιλίππου, Άννα. 2015. Δονητικές θεραπείες, οι θεραπείες του μέλλοντος;.
  • Χατζηνικολάου, Γεωργία. 2015. Οι βάσεις της Expansion στη σύγχρονη επιστήμη. 4
  • Ambrose Goetinck, Sue. 2004.
  • A cell forgets. 20/10/2004, The Dallas Morning Newshttp://legacy.utsandiego.com/uniontrib/20041020/news_z1c20cell.html
  • Baird, James D., Nadel, Laurie, Lipton,Bruce. Happiness Genes: Unlock the Positive Potential Hidden in Your DNABolte Taylor, Jill. 2008.
  • My stroke of insight. TEDtalk. Accessed on 17/2/2016 https://www.ted.com/talks/jill_bolte_taylor_s_powerful_stroke_of_insight/transcriptCoghlan, Andy. 2013.
  • Stress can affect future generations’ genes. New Scientist online accessed on 6/2/2016 https://www.newscientist.com/article/dn23109-stress-can-affect-future-generations-genes/
  • Crystalemail, Jonathan & Glanzmanemail, L. 2013. A biological perspective on memory. Current Biology, Volume 23, Issue 17Gaynor, Mitchell L. 2015.
  • How Stress Changes Your Genes. Psychology Today OnlineAccessed on 6/2/2016 https://www.psychologytoday.com/blog/your-genetic-destiny/201501/how-stress-changes-your-genes-0Forrester, M. 2013.
  • Researchers finally show how mindfulness and your thoughts can induce specific molecular changes to your genes. Accessed on 20/2/2016 at www.preventdisease.com
  • Hatzigeorgiadis, A., Zourbanos, N., Mpoumpaki, S., Theodorakis, Y. 2009.
  • Mechanisms underlying the self-talk–performance relationship: The effects of motivational self-talk on self-confidence and anxiety. Psychology of Sport and Exercise (Vol. 10, Issue 1, January 2009, Pages 186–192)Accessed on 9/2/2016 http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1469029208000642
  • Ito, Tiffany A.; Larsen, Jeff T.; Smith, N. Kyle; Cacioppo, John T. 1998. Negative information weighs more heavily on the brain: The negativity bias in evaluative categorizations. Journal of Personality and Social Psychology, Vol 75(4), Oct 1998, 887-900. http://dx.doi.org/10.1037/0022-3514.75.4.887 Αccessed on 13/2/2016Liddell, Henry George & Scott, Robert. 1940.
  • A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by. Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford. Clarendon Press. Loftus, Elizabeth F. 1993. The Reality of Repressed Memories. American Psychologist (48), 518-537 Accessed on 6/2/2016 https://faculty.washington.edu/eloftus/Articles/lof93.htmMcCraty, Reynold. 2002.
  • The energetic heart: Bioelectromagnetic interactions within and between people. Boulder Creek, CA: HeartMath Research Center, Institute of HeartMath, Publication No. 02-035 McCraty, R., Atkinson, M. & Tomasino, D. 2003.
  • Modulation of DNA conformation by heart-focused intention. Boulder Creek, CA: HeartMath Research Center, Institute of HeartMathTheoi.com. Medusa & Gorgones. Accessed on 10/2/2016 http://www.theoi.com/Pontios/Gorgones.htmlO’ Connor, R. 2006. Undoing Perpetual Stress: The Missing Connection Between Depression, Anxiety and 21stCentury Illness. New York: Berkley BooksPaloș, R. and Vîșcu,L. 2014.
  • Anxiety, Automatic Negative Thoughts, and Unconditional Self-Acceptance in Rheumatoid Arthritis: A Preliminary Study. Rheumatology Volume 2014 Accessed on 9/2/2016 http://dx.doi.org/10.1155/2014/317259
  • Vaish, A., Grossmann, T. & Woodward, A. 2008. Not all emotions are created equal: The negativity bias in socialemotional development. Psychol Bull. 2008 May ; 134(3): 383–403 Accessed on 4/2/2016 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3652533/pdf/nihms275010.pdf
  • Ventura, Carlo and McCraty, Rollin. 2013. DNA and Cell Reprogramming via Epigenetic Information Delivered by Magnetic Fields, Sound Vibrations and Coherent Water. HeartMath Institute online accessed at 6/2/2012 https://www.heartmath.org/resources/downloads/dna-and-cell-reprogramming/Wolpert, Stuart. 2011.
  • Can traumatic memories be erased? 27/4//2011 UCLA Newsroomhttp://newsroom.ucla.edu/releases/can-traumatic-memories-be-erased-202146https://www.heartmath.org/assets/uploads/2015/01/pursuing-the-science-of-global-coherence.pdf
  • http://health.psych.ucla.edu/CDS/documents/2011DunkelSchetterandDolbier.pdfhttp://www.humanstress.ca/documents/pdf/Mammouth%20Magazine/Mammoth-no13-EN.pdfhttp://anouka.nl/wp-content/uploads/2014/10/Brack_2011_Accessing_Intuitive_Intelligence_20120223.pdf
Διάβασέ το →
woman sitting on sand

Ο Δημιουργικός Οραματισμός της Expansion Method

Written by: • 02/04/2016

Ο εγκέφαλός μας αποτελείται από δύο ημισφαίρια το αριστερό και το δεξί, τα οποία λειτουργούν διαφορετικά. Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει το δεξί ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά, ενώ σε αυτό αποδίδονται κυρίως οι λεκτικές, αναλυτικές και λογικές νοητικές διεργασίες.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ – ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ – ΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟ

Ο εγκέφαλός μας αποτελείται από δύο ημισφαίρια το αριστερό και το δεξί, τα οποία λειτουργούν διαφορετικά. Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει το δεξί ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά, ενώ σε αυτό αποδίδονται κυρίως οι λεκτικές, αναλυτικές και λογικές νοητικές διεργασίες. Είναι υπεύθυνο για την αντίληψη του χρόνου, την ομιλία, τη γραφή, την αντίληψη του λόγου, τον συμβολισμό, τη λεκτική μνήμη, την αναλυτική σκέψη. Επίσης για την επικοινωνία με λέξεις κατά κυριολεξία, την επεξεργασία των ακουστικών ερεθισμάτων και της αφηρημένης πληροφορίας, την πρόκληση ελεγχόμενης συμπεριφοράς και τη δευτερογενή ερμηνεία συμπεριφοράς. Σε αυτό εκτελούνται διαδικασίες σχετικές με τα μαθηματικά και τη γραμματική.

Το δεξί ημισφαίριο ελέγχει το αριστερό ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά και είναι υπεύθυνο για την οπτική αντίληψη του χώρου, την κατανόηση των μεταφορικών εννοιών και του χιούμορ, τη συσχέτιση, τη σύνθεση λεγομένων, τη συναισθηματική φόρτιση και τη μελωδία λόγου, την οπτική μνήμη, την επικοινωνία τόσο με τόνο φωνής όσο και με εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος. Επίσης, είναι υπεύθυνο για την προσοχή, την διάκριση πολύπλοκων ακουστικών τόνων, την πρόκληση παρορμητικής συμπεριφοράς, τα αισθήματα, τις συγκινήσεις, την δημιουργικότητα, την φαντασία και την καλλιτεχνική έκφραση.

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ, ΤΟ ΔΕΞΙ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΟ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΜΕ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ,

ΕΝΩ ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ.

Έχει καταμετρηθεί από Μαγνητικούς τομογράφους, ηλεκτροεγκεφαλογράφηματα και ηλεκτροκαρδιογράφους, ή απλά, από κατάλληλα τοποθετημένα ηλεκτρόδια, ό,τι κάθε κύτταρό μας εκπέμπει ένα συγκεκριμένο ηλεκτρικό και ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Επίσης, χρειάζεται να αναφέρουμε ό,τι το σύνολο των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων των κυττάρων του εγκεφάλου διαμορφώνουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του εγκεφάλου, το σύνολο των κυττάρων της καρδιάς διαμορφώνουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς και ούτω καθ’ εξής.

Επίσης, βάσει ερευνών φαίνεται ότι οι συνολικές πληροφορίες του εγκεφάλου μπορεί να φτάσουν από τα 100 tera έως τα 2,5 petaByte και κάθε ημέρα μπορούμε να επεξεργαστούμε είτε γνωρίζοντάς το, είτε όχι, περί τις 60.000 σκέψεις, καλές-κακές, όμορφες-άσχημες, ήρεμες-στρεσογόνες.

Όπως είπαμε παραπάνω, μπορούμε να μετρήσουμε την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου και κατά την καταγραφή αυτής της ηλεκτρικής δραστηριότητας παρατηρούνται διάφορες συχνότητες, οι οποίες κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το πότε εμφανίζονται.

Αν μελετήσουμε ένα παιδί στα πρώτα χρόνια της ζωής του θα δούμε ότι το ηλεκτροεγκεφαλογράφημά του αποτελείται κυρίως από χαμηλές συχνότητες. Κατά την ηρεμία του ατόμου με τα μάτια κλειστά καταγράφονται κύματα Άλφα, κατά τα αρχικά στάδια του ύπνου παρατηρούνται κύματα Θήτα, κατά τα στάδια βαθύτερου ύπνου κύματα Δέλτα, ενώ σε εγρήγορση καταγράφονται κύματα Βήτα.

Πιο συγκεκριμένα:

Τα Κύματα Βήτα (12-30Hz) καταγράφονται πρακτικά όταν είμαστε σε εγρήγορση και δίνουμε προσοχή, όταν ασχολούμαστε με την επίλυση προβλημάτων, την κρίση, τη λήψη αποφάσεων, και όταν είμαστε προσηλωμένοι σε κάποια διανοητική διεργασία, όταν σκεφτόμαστε σύνθετα, όταν βιώνουμε νέες εμπειρίες ακόμα και όταν νοιώθουμε μεγάλο άγχος, στρες ή ενθουσιασμό.

Τα Κύματα Άλφα (8-12Hz) καταγράφονται σε κατάσταση ηρεμίας του εγκεφάλου ή σε κατάσταση ήρεμης περισυλλογής.

Τα Κύματα Θήτα (4-8Hz) καταγράφονται όταν είμαστε σε βαθιά χαλάρωση. Σε αυτές τις στιγμές που είμαστε μεταξύ ύπνου και ξύπνιου ή κατά τη διάρκειαδιαλογισμού. Σε αυτήν την κατάσταση οι αισθήσεις μας έχουν αποσυρθεί από τον εξωτερικό κόσμο και επικεντρώνονται σε σημεία του εσωτερικού μας κόσμου. Είναι οι στιγμές που έχουμε ζωντανές εικόνες, δημιουργούμε και λαμβάνουμε πληροφορίες και λύσεις για τα θέματα που μπορεί να μας προβληματίζουν.

Τα Κύματα Δέλτα (0,1-4Hz) καταγράφονται όταν κοιμόμαστε βαθιά.

Μία ακόμα ιδιότητα του εγκεφάλου είναι ότι έχει τη δύναμη και τη δυναμική να αλλάξει σε βιολογικό επίπεδο. Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ό,τι οι νευρώνες αλλάζουν μέσω της εμπειρίας και ότι ο ίδιος ο εγκέφαλος αλλάζει δομικά και αναπρογραμματίζεται. Οι ίδιες εμπειρίες της ζωής μεταβάλλουν ολόκληρο το Νευρικό μας Σύστημα.

Η επιστήμη της Νευροπλαστικότητας πραγματεύεται ακριβώς αυτό. Πιο συγκεκριμένα, «η Νευροπλαστικότητα, όρος της Νευροβιολογίας, περιγράφει την δυνατότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου να αλλάζει τις νοητικές του αναπαραστάσεις, τους τρόπους που διεγείρονται οι συνάψεις, να σχηματίζει νέες συνάψεις, νέους νευρώνες και να τροποποιεί τα προηγούμενα νευρωνικά κυκλώματα και δίκτυα. Να αλλάζει δηλαδή τη δομή και τη λειτουργία του ως αποτέλεσμα νέων εμπειριών, εμπειριών που ενέχουν το στοιχείο του ξαφνιάσματος, της νέας πληροφορίας που διεγείρει την προσοχή και δημιουργεί την ανάγκη περαιτέρω εξερεύνησης. Κατά τον Rosi (1986), η νέα εμπειρία ενεργοποιεί γονίδια που παράγουν πρωτεΐνες, που με τη σειρά τους οδηγούν στη δημιουργία νέων συνάψεων (συναπτογένεση) και νευρώνων (νευρογένεση). Η νευροπλαστικότητα αποτελεί μία διεργασία που διατηρείται σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.»

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, αλλά και παίρνοντας σαν παράδειγμα βιωματικές εμπειρίες, κατανοούμε ότι όταν είμαστε χαλαροί και ήρεμοι, νοιώθουμε όμορφα και όταν έχουμε άγχος, στρες και σύγχυση, νιώθουμε βαριά. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας ενήλικας που έχει υποχρεώσεις, τρεξίματα, θέματα, άγχος, στρες και επεξεργάζεται ΚΑΙ τις 60.000 σκέψεις του την ημέρα (είτε συνειδητά, είτε όχι) που κατά κύριο λόγο είναι δύσκολες και απαιτητικές, λειτουργεί ως επί το πλείστον σε κατάσταση κυμάτων Βήτα, ενώ ένα παιδί που παίζει, δημιουργεί και είναι ως επί το πλείστον ΠΑΙΔΙ, λειτουργεί σε κατάσταση κυμάτων Θήτα. Σε κατάσταση συνεχούς δημιουργίας και ηρεμίας δηλαδή. 

ΤΙ ΑΛΛΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΜΑΣ;

Η αμυγδαλή είναι μια ομάδα νευρώνων, σε σχήμα αμυγδάλου που αναλαμβάνει πρωταρχικά τις ενστικτώδεις λειτουργίες του ατόμου. Είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία των συναισθηματικών πληροφοριών, εκτός των άλλων, και για τη δημιουργία μνημών, ειδικά αυτών που είναι συνδεδεμένων με συναισθήματα. Σχετίζεται λοιπόν με τα συναισθήματα, και κυρίως με τον φόβο, και τις αντιδράσεις μας σε αυτά. Είναι το κύκλωμα που αρχέγονα σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίζουμε απειλές, το σημείο ενεργοποίησης της απόκρισης που είναι γνωστή ως «fight, flight or freeze», που σημαίνει ό,τι η ενστικτώδης μας αντίδραση είναι είτε να πολεμάμε, είτε να τρέξουμε, είτε να παγώσουμε ακίνητοι σε ενδεχόμενη απειλή. Σε αυτήν την κατάσταση το σώμα μας πλημμυρίζει με ορμόνες, έτσι ώστε να την διαχειριστούμε. Οι κύριες ορμόνες που παράγονται με τις εντολές της αμυγδαλής, της υπόφυσης, της επίφυσης, των επινεφριδίων κτλ. είναι η Αδρεναλίνη, η Κορτιζόλη και η Νορεπινεφρίνη. Όλο το σώμα συνεργάζεται τελικά για να μας προστατέψει. Περισσότερο αίμα παντού, υπεροξυγόνωση, ανακατανομή σκέψεων για αυξημένη εγρήγορση, εφίδρωση, αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Αυτό δεν είναι ανάγκη να συμβεί όμως μόνο όταν μας κυνηγάνε λύκοι. Συμβαίνει σε κάθε στιγμή που το άτομο θα νιώσει για παράδειγμα, φόβο.

Για να γίνει πιο ξεκάθαρο το παραπάνω αναλογιστείτε το εξής:

Αν το πρωί πηγαίνοντας στη δουλειά ένας άνθρωπος σας χτυπήσει το τζάμι για να σας ζητήσει οδηγίες γιατί χάθηκε, εσείς κάνετε κάτι άλλο και δεν τον έχετε δει, θα τρομάξετε. Ενστικτωδώς, υπάρχει περίπτωση αυτό σαν εμπειρία να σας κάνει να νιώσετε πολύ έντονο φόβο, αλλά και ενοχή και τύψεις γιατί δεν γνωρίζετε την απάντηση στην ερώτησή του. Η αμυγδαλή δεν είναι σε ηρεμία, δεν είναι σε αρμονία και από τη στιγμή που είναι το σημείο του εγκεφάλου που δίνει τα σήματα flight, fight or freeze, όλο το σώμα μπαίνει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Αν αυτό συμβαίνει διαρκώς μέσα στην ημέρα σας με διάφορες εμπειρίες που βιώνετε, τότε η αμυγδαλή μεγαλώνει σε μέγεθος και εκκρίνει συνεχώς ορμόνες οι οποίες τελικά αντί να λειτουργήσουν ευεργετικά, δημιουργούν δυσλειτουργίες. Δεν είναι όμως υπεύθυνη η αμυγδαλή για όλα, γιατί η αμυγδαλή δεν λειτουργεί μόνη της. Κάθε σημείο του εγκεφάλου, από τον υποθάλαμο, στον οποίο οδηγούνται τα μηνύματα της αμυγδαλής, μέχρι και τον τελευταίο νευρώνα επηρεάζεται γιατί αλληλοεπιδρά. Δεν είναι αυτούσιο και αυθύπαρκτο.

Ο Διαλογισμός και ο δημιουργικός οραματισμός, η φαντασία επιτρέπουν λοιπόν, τις συχνότητες μας να μεταβληθούν. Από τις υψηλές και στρεσογόνες συχνότητες του φόβου, του θυμού, του εγώ ή της απόρριψης, μετακινούμαστε σε χαμηλότερες συχνότητες της αγάπης, της κατανόησης και της αποδοχής, διότι μέσα από την πρακτική χαλαρώνουμε και ηρεμούμε και μπαίνουμε σε κατάσταση κυμάτων Θήτα. Όλα αυτά τα παραπάνω, πρακτικά σημαίνουν ότι όσο περισσότερο διαλογίζεται ή οραματίζεται και φαντάζεται εικόνες κάποιος, εμπειρίες και νέα δεδομένα, τόσο περισσότερο αλλάζει ο εγκέφαλός του και εκπέμπει σε αυτές τις συχνότητες. Και αυτό μπορεί να το κάνει ένας έφηβος 15 χρονών και ένας υπερήλικας 115 ετών με την ίδια ευκολία. Επίσης, πρακτικά σημαίνει ότι μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με το εσωτερικό μας παιδί και να ανακτήσουμε μνήμες και αισθήσεις εύκολα και για θεραπευτικούς λόγους!

Διάβασέ το →
woman sitting on seashore

Ο Διαλογισμός και η Φαντασία στην Expansion Method

Written by: • 04/10/2015

Περιεχόμενα

  • Εισαγωγή
  • Τι είναι ο Διαλογισμός, ο Δημιουργικός Οραματισμός, η φαντασία και ποια τα αποτελέσματά τους
  • Πώς λειτουργεί ο Εγκέφαλος – Νευροφυσιολογία – Αλλαγές με το Διαλογισμό
  • Το Πεντάπτυχο της Expansion
  • Χρόνος
  • Τι συμβαίνει την Δεύτερη ημέρα της Θεραπείας
  • Συμπεράσματα
  • Βιβλιογραφία- Δικτυογραφία

Εισαγωγή

Η Εxpansion είναι μια συνδυαστική θεραπεία που έχει σκοπό την απελευθέρωση και μετουσίωση άμεσα και ολοκληρωτικά όλων των συναισθηματικών και νοητικών εμποδίων που περιορίζουν από το να ζήσει το άτομο την ονειρεμένη ζωή που πάντα φανταζόταν για τον εαυτό του. Ο σύμβουλος θεραπευτής είναι δίπλα στο άτομο για να του δείξει πώς η Expansion συνδυάζει γνώσεις Ψυχολογίας, Ψυχοθεραπείας, Συμπληρωματικών και Ενεργειακών θεραπειών και Κβαντικών Επιστημών, με τέτοιο τρόπο, ώστε με την ολοκλήρωση των κύκλων θεραπειών, να μην τον χρειάζεται πια. Τι σημαίνει όμως απελευθέρωση και μετουσίωση; Ποια η διαφορά σε σχέση με την διαχείριση; Και πώς συνδυάζονται όλα αυτά με τον διαλογισμό, τον οραματισμό και τη φαντασία;

Σε αυτήν την εργασία βασιζόμενοι στις αρχές της Expansion, θα συνδυάσουμε γνώσεις Νευροφυσιολογίας, Βιοχημείας, Ψυχολογίας και Σύγχρονων Επιστημών και με μια μικρή δόση από χιούμορ και αυτοπαρατήρησης, θα εξηγήσουμε πού βασίζεται η δεύτερη ημέρα της Expansion, ποια είναι η δύναμη της φαντασίας και του διαλογισμού και με ποιο τρόπο ο διαλογισμός επιτρέπει τη μετουσίωση των συναισθημάτων.

Τι είναι ο Διαλογισμός, ο Δημιουργικός Οραματισμός, η φαντασία και ποια τα αποτελέσματά τους.

Η φαντασία ως προς την ψυχολογική βάση της είναι μία ψυχική λειτουργία. Είναι η ικανότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου να αντλεί εικόνες, εμπειρίες, συναισθήματα, καταστάσεις από το παρελθόν και το παρόν και διασπώντας τα όλα αυτά σε βασικά στοιχεία, να τα αναπλάθει παράγοντας νέες εικόνες. Αυτό σημαίνει ότι φαντασία είναι η ικανότητά μας να δημιουργούμε εικόνες μέσα στο μυαλό μας. Από πόλεις και δράκους, μέχρι αγγέλους και σύμπαντα.

Ο Διαλογισμός είναι μία πνευματική εργασία και πρακτική, κατά την οποία το άτομο εκπαιδεύει το μυαλό να εστιάζει, να χαλαρώνει και τελικά να δημιουργεί έναν εσωτερικό παρατηρητή. Πρακτικά μέσα από διάφορες τεχνικές και Σχολές διαλογισμού, όπως είναι ο Δημιουργικός Οραματισμός, η Vipassana, η Yoga, ο Διαλογισμός της Αναπνοής, της Εγρήγορσης, του Σιδερώματος, του Σφουγγαρίσματος, του Ξεσκονίσματος και άλλων, ο νους ηρεμεί και μπορεί να πάρει καινούριες θέσεις για τα ζητήματα που τον ταλανίζουν, να αντιληφθεί με νέους τρόπους τα πράγματα και να αντιμετωπίσει αλλιώς την καθημερινότητά του.

Πρακτικά, ο Διαλογισμός και όλα του τα παρακλάδια είναι μια διαδικασία που κρατάει από ένα έως αρκετά λεπτά, μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενος, μπορεί να είναι στατικός ή ενεργητικός, σιωπηλός ή φωνακλάδικος (όπως κάποιοι από αυτούς του Osho), μπορεί δηλαδή να είναι μία εσωτερική ή και εξωτερική διαδικασία που όμως πάντα αφορά και μεταμορφώνει τον ασκούμενο σε συναισθηματικό, ψυχολογικό και εν τέλει και σωματικό επίπεδο.

Πάμπολλες έρευνες έχουν δείξει ότι ο διαλογισμός συνδέεται άμεσα με την αίσθηση της χαλάρωσης και της εσωτερικής ηρεμίας, με τα συναισθήματα της αποδοχής, της αγάπης. Προάγει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχυθούν όλα τα συστήματα του σώματός μας. Από το ανοσοποιητικό μέχρι και το καρδιαγγειακό. Ανεβάζει τα επίπεδα της σεροτονίνης, μιας χημικής ουσίας που ηρεμεί το σώμα μας, μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης, μιας άλλης ουσίας που εκκρίνεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή στρες όπως θα δούμε παρακάτω. Αυξάνει τη δημιουργικότητα, αυξάνει τη δυνατότητα παρατήρησης των καταστάσεων που μας προβληματίζουν, μας βοηθά να βρούμε λύσεις, μας ενεργοποιεί, μειώνει τα επίπεδα θυμού και φόβου, βοηθά τον εγκέφαλο να παραμείνει νέος.

Ενδεικτικά θα αναφέρω τις έρευνες της Dr. Sara W. Lazar, νευροεπιστήμονα και διδάκτωρ του Harvard , του Richard Davidson, νευροεπιστήμονα University of Wisconsin ή έρευνες που διενεργήθηκαν από το Johns Hopkins University Evidence-based Practice Center, Baltimore για λογαριασμό του Agency for Healthcare Research and Quality, U.S. Department of Health and Human Services. .

Πώς λειτουργεί ο Εγκέφαλος – Νευροφυσιολογία – Αλλαγές με τον διαλογισμό

Ο εγκέφαλός μας αποτελείται από δύο ημισφαίρια το αριστερό και το δεξί, τα οποία λειτουργούν διαφορετικά.

Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει το δεξί ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά, ενώ σε αυτό αποδίδονται κυρίως οι λεκτικές, αναλυτικές και λογικές νοητικές διεργασίες. Είναι υπεύθυνο για την αντίληψη του χρόνου, την ομιλία, τη γραφή, την αντίληψη του λόγου, τον συμβολισμό, τη λεκτική μνήμη, την αναλυτική σκέψη. Επίσης για την επικοινωνία με λέξεις κατά κυριολεξία, την επεξεργασία των ακουστικών ερεθισμάτων και της αφηρημένης πληροφορίας, την πρόκληση ελεγχόμενης συμπεριφοράς και τη δευτερογενή ερμηνεία συμπεριφοράς. Σε αυτό εκτελούνται διαδικασίες σχετικές με τα μαθηματικά και τη γραμματική.

Το δεξί ημισφαίριο ελέγχει το αριστερό ήμισυ του σώματος αισθητικά και κινητικά και είναι υπεύθυνο για την οπτική αντίληψη του χώρου, την κατανόηση των μεταφορικών εννοιών και του χιούμορ, τη συσχέτιση, τη σύνθεση λεγομένων, τη συναισθηματική φόρτιση και τη μελωδία λόγου, την οπτική μνήμη, την επικοινωνία τόσο με τόνο φωνής όσο και με εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος. Επίσης, είναι υπεύθυνο για την προσοχή, την διάκριση πολύπλοκων ακουστικών τόνων, την πρόκληση παρορμητικής συμπεριφοράς, τα αισθήματα, τις συγκινήσεις, την δημιουργικότητα, την φαντασία και την καλλιτεχνική έκφραση.

Επιγραμματικά, το δεξί ημισφαίριο λειτουργεί με έννοιες που βασίζονται στα συναισθήματα, ενώ το αριστερό χρησιμοποιεί τη λογική.

Έχει καταμετρηθεί από Μαγνητικούς τομογράφους, ηλεκτροεγκεφαλογράφηματα και ηλεκτροκαρδιογράφους, ή απλά, από κατάλληλα τοποθετημένα ηλεκτρόδια, ό,τι κάθε κύτταρό μας εκπέμπει ένα συγκεκριμένο ηλεκτρικό και ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Επίσης, χρειάζεται να αναφέρουμε ό,τι το σύνολο των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων των κυττάρων του εγκεφάλου διαμορφώνουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του εγκεφάλου, το σύνολο των κυττάρων της καρδιάς διαμορφώνουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς και ούτω καθ’ εξής.

Επίσης, βάσει ερευνών φαίνεται ότι οι συνολικές πληροφορίες του εγκεφάλου μπορεί να φτάσουν από τα 100 tera έως τα 2,5 petaByte και κάθε ημέρα μπορούμε να επεξεργαστούμε είτε γνωρίζοντάς το, είτε όχι, περί τις 60.000 σκέψεις, καλές-κακές, όμορφες-άσχημες, ήρεμες-στρεσογόνες.

Όπως είπαμε παραπάνω, μπορούμε να μετρήσουμε την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου και κατά την καταγραφή αυτής της ηλεκτρικής δραστηριότητας παρατηρούνται διάφορες συχνότητες, οι οποίες κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το πότε εμφανίζονται.

Αν μελετήσουμε ένα παιδί στα πρώτα χρόνια της ζωής του θα δούμε ότι το ηλεκτροεγκεφαλογράφημά του αποτελείται κυρίως από χαμηλές συχνότητες. Κατά την ηρεμία του ατόμου με τα μάτια κλειστά καταγράφονται κύματα Άλφα, κατά τα αρχικά στάδια του ύπνου παρατηρούνται κύματα Θήτα, κατά τα στάδια βαθύτερου ύπνου κύματα Δέλτα, ενώ σε εγρήγορση καταγράφονται κύματα Βήτα.

Πιο συγκεκριμένα:

  • Τα Κύματα Βήτα (12-30Hz) καταγράφονται πρακτικά όταν είμαστε σε εγρήγορση και δίνουμε προσοχή, όταν ασχολούμαστε με την επίλυση προβλημάτων, την κρίση, τη λήψη αποφάσεων, και όταν είμαστε προσηλωμένοι σε κάποια διανοητική διεργασία, όταν σκεφτόμαστε σύνθετα, όταν βιώνουμε νέες εμπειρίες ακόμα και όταν νοιώθουμε μεγάλο άγχος, στρες ή ενθουσιασμό.
  • Τα Κύματα Άλφα (8-12Hz) καταγράφονται σε κατάσταση ηρεμίας του εγκεφάλου ή σε κατάσταση ήρεμης περισυλλογής.
  • Τα Κύματα Θήτα (4-8Hz) καταγράφονται όταν είμαστε σε βαθιά χαλάρωση. Σε αυτές τις στιγμές που είμαστε μεταξύ ύπνου και ξύπνιου ή κατά τη διάρκεια διαλογισμού. Σε αυτήν την κατάσταση οι αισθήσεις μας έχουν αποσυρθεί από τον εξωτερικό κόσμο και επικεντρώνονται σε σημεία του εσωτερικού μας κόσμου. Είναι οι στιγμές που έχουμε ζωντανές εικόνες, δημιουργούμε και λαμβάνουμε πληροφορίες και λύσεις για τα θέματα που μπορεί να μας προβληματίζουν.
  • Τα Κύματα Δέλτα (0,1-4Hz) καταγράφονται όταν κοιμόμαστε βαθιά.
  • Μία ακόμα ιδιότητα του εγκεφάλου είναι ότι έχει τη δύναμη και τη δυναμική να αλλάξει σε βιολογικό επίπεδο. Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ό,τι οι νευρώνες αλλάζουν μέσω της εμπειρίας και ότι ο ίδιος ο εγκέφαλος αλλάζει δομικά και αναπρογραμματίζεται. Οι ίδιες εμπειρίες της ζωής μεταβάλλουν ολόκληρο το Νευρικό μας Σύστημα.

Η επιστήμη της Νευροπλαστικότητας πραγματεύεται ακριβώς αυτό. Πιο συγκεκριμένα, «η Νευροπλαστικότητα, όρος της Νευροβιολογίας, περιγράφει την δυνατότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου να αλλάζει τις νοητικές του αναπαραστάσεις, τους τρόπους που διεγείρονται οι συνάψεις, να σχηματίζει νέες συνάψεις, νέους νευρώνες και να τροποποιεί τα προηγούμενα νευρωνικά κυκλώματα και δίκτυα. Να αλλάζει δηλαδή τη δομή και τη λειτουργία του ως αποτέλεσμα νέων εμπειριών, εμπειριών που ενέχουν το στοιχείο του ξαφνιάσματος, της νέας πληροφορίας που διεγείρει την προσοχή και δημιουργεί την ανάγκη περαιτέρω εξερεύνησης. Κατά τον Rosi (1986), η νέα εμπειρία ενεργοποιεί γονίδια που παράγουν πρωτεΐνες, που με τη σειρά τους οδηγούν στη δημιουργία νέων συνάψεων (συναπτογένεση) και νευρώνων (νευρογένεση). Η νευροπλαστικότητα αποτελεί μία διεργασία που διατηρείται σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.»

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, αλλά και παίρνοντας σαν παράδειγμα βιωματικές εμπειρίες, κατανοούμε ότι όταν είμαστε χαλαροί και ήρεμοι, νοιώθουμε όμορφα και όταν έχουμε άγχος, στρες και σύγχυση, νιώθουμε βαριά. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας ενήλικας που έχει υποχρεώσεις, τρεξίματα, θέματα, άγχος, στρες και επεξεργάζεται ΚΑΙ τις 60.000 σκέψεις του την ημέρα (είτε συνειδητά, είτε όχι) που κατά κύριο λόγο είναι δύσκολες και απαιτητικές, λειτουργεί ως επί το πλείστον σε κατάσταση κυμάτων Βήτα, ενώ ένα παιδί που παίζει, δημιουργεί και είναι ως επί το πλείστον ΠΑΙΔΙ, λειτουργεί σε κατάσταση κυμάτων Θήτα. Σε κατάσταση συνεχούς δημιουργίας και ηρεμίας δηλαδή.

Τι άλλο συμβαίνει μέσα στον εγκέφαλό μας;

Η αμυγδαλή είναι μια ομάδα νευρώνων, σε σχήμα αμυγδάλου που αναλαμβάνει πρωταρχικά τις ενστικτώδεις λειτουργίες του ατόμου. Είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία των συναισθηματικών πληροφοριών, εκτός των άλλων, και για τη δημιουργία μνημών, ειδικά αυτών που είναι συνδεδεμένων με συναισθήματα. Σχετίζεται λοιπόν με τα συναισθήματα, και κυρίως με τον φόβο, και τις αντιδράσεις μας σε αυτά. Είναι το κύκλωμα που αρχέγονα σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίζουμε απειλές, το σημείο ενεργοποίησης της απόκρισης που είναι γνωστή ως «fight, flight or freeze», που σημαίνει ό,τι η ενστικτώδης μας αντίδραση είναι είτε να πολεμάμε, είτε να τρέξουμε, είτε να παγώσουμε ακίνητοι σε ενδεχόμενη απειλή. Σε αυτήν την κατάσταση το σώμα μας πλημμυρίζει με ορμόνες, έτσι ώστε να την διαχειριστούμε. Οι κύριες ορμόνες που παράγονται με τις εντολές της αμυγδαλής, της υπόφυσης, της επίφυσης, των επινεφριδίων κτλ. είναι η Αδρεναλίνη, η Κορτιζόλη και η Νορεπινεφρίνη. Όλο το σώμα συνεργάζεται τελικά για να μας προστατέψει. Περισσότερο αίμα παντού, υπεροξυγόνωση, ανακατανομή σκέψεων για αυξημένη εγρήγορση, εφίδρωση, αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Αυτό δεν είναι ανάγκη να συμβεί όμως μόνο όταν μας κυνηγάνε λύκοι. Συμβαίνει σε κάθε στιγμή που το άτομο θα νιώσει για παράδειγμα, φόβο.

Για να γίνει πιο ξεκάθαρο το παραπάνω αναλογιστείτε το εξής:

Αν το πρωί πηγαίνοντας στη δουλειά ένας άνθρωπος σας χτυπήσει το τζάμι για να σας ζητήσει οδηγίες γιατί χάθηκε, εσείς κάνετε κάτι άλλο και δεν τον έχετε δει, θα τρομάξετε. Ενστικτωδώς, υπάρχει περίπτωση αυτό σαν εμπειρία να σας κάνει να νιώσετε πολύ έντονο φόβο, αλλά και ενοχή και τύψεις γιατί δεν γνωρίζετε την απάντηση στην ερώτησή του. Η αμυγδαλή δεν είναι σε ηρεμία, δεν είναι σε αρμονία και από τη στιγμή που είναι το σημείο του εγκεφάλου που δίνει τα σήματα flight, fight or freeze, όλο το σώμα μπαίνει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Αν αυτό συμβαίνει διαρκώς μέσα στην ημέρα σας με διάφορες εμπειρίες που βιώνετε, τότε η αμυγδαλή μεγαλώνει σε μέγεθος και εκκρίνει συνεχώς ορμόνες οι οποίες τελικά αντί να λειτουργήσουν ευεργετικά, δημιουργούν δυσλειτουργίες. Δεν είναι όμως υπεύθυνη η αμυγδαλή για όλα, γιατί η αμυγδαλή δεν λειτουργεί μόνη της. Κάθε σημείο του εγκεφάλου, από τον υποθάλαμο, στον οποίο οδηγούνται τα μηνύματα της αμυγδαλής, μέχρι και τον τελευταίο νευρώνα επηρεάζεται γιατί αλληλοεπιδρά. Δεν είναι αυτούσιο και αυθύπαρκτο.

Ο Διαλογισμός και ο δημιουργικός οραματισμός, η φαντασία επιτρέπουν λοιπόν, τις συχνότητες μας να μεταβληθούν. Από τις υψηλές και στρεσογόνες συχνότητες του φόβου, του θυμού, του εγώ ή της απόρριψης, μετακινούμαστε σε χαμηλότερες συχνότητες της αγάπης, της κατανόησης και της αποδοχής, διότι μέσα από την πρακτική χαλαρώνουμε και ηρεμούμε και μπαίνουμε σε κατάσταση κυμάτων Θήτα. Όλα αυτά τα παραπάνω, πρακτικά σημαίνουν ότι όσο περισσότερο διαλογίζεται ή οραματίζεται και φαντάζεται εικόνες κάποιος, εμπειρίες και νέα δεδομένα, τόσο περισσότερο αλλάζει ο εγκέφαλός του και εκπέμπει σε αυτές τις συχνότητες. Και αυτό μπορεί να το κάνει ένας έφηβος 15 χρονών και ένας υπερήλικας 115 ετών με την ίδια ευκολία. Επίσης, πρακτικά σημαίνει ότι μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με το εσωτερικό μας παιδί και να ανακτήσουμε μνήμες και αισθήσεις εύκολα και για θεραπευτικούς λόγους!

762259 23c69a3ac9a047faa32240dd10b5c675~mv2

Το Πεντάπτυχο της Expansion

Το θεωρητικό αξίωμα της Expansion Method είναι πως υπάρχει μόνο μια ενέργεια. Ένα σωματίδιο, οποιοδήποτε, από το Μποζόνιο του Χιγκς μέχρι τα νετρίνα, τα κύτταρα, ακόμα και τα όργανα, το σώμα μας, τα αντικείμενα, είναι ενέργεια. Αυτή η ενέργεια πάλλεται σε τέτοιες ταχύτητες και με τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνεται πιο πυκνή και συμπαγής για να την αντιλαμβανόμαστε. Αν αποδημήσουμε οποιοδήποτε αντικείμενο, τα γραφεία, τους τοίχους, τα σώματά μας, καταλήγουμε σε μία ενιαία απείρως και αενάως μεταβαλλόμενη και σταθερή ταυτόχρονα ενέργεια. Οι αισθήσεις μας είναι αυτές που την μεταφράζουν με τέτοιο τρόπο, ώστε να την καταλαβαίνουμε. Τα χέρια μας πιάνουν το στυλό ή το τιμόνι του αυτοκινήτου, τα μάτια μας βλέπουν τα κτίρια και τους άλλους ανθρώπους κ.ο.κ. Επίσης, κάθε δράση μας δημιουργεί την αυτόματη αντίδραση της ενέργειας πάνω μας και αυτό που συντονίζει την ύλη γύρω μας είναι τα συναισθήματά μας. Η δόνηση που εκπέμπουν τα συναισθήματά μας, η συχνότητα στην οποία λειτουργούμε, δημιουργεί το σύμπαν μας. Αυτή τη δόνηση την ορίζουν τα συναισθήματά μας.

Έτσι έχουμε το πεντάπτυχο:

Σκέφτομαι, νιώθω, εκπέμπω, δημιουργώ, ερμηνεύω.

Χρόνος

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον χρόνο σαν μια γραμμή. Θεωρητικά δεν μπορούμε να επέμβουμε ή να αλλάξουμε το παρελθόν μας γιατί αυτό έχει παρέλθει. Η λογική μας αυτό λέει. Στιγμές η μία δίπλα στην άλλη φτιάχνουν τις ημέρες μας ή τις εμπειρίες μας, οι οποίες όμως έχουν τώρα τελειώσει. Τα συναισθήματά μας όμως, αντιλαμβάνονται τον χρόνο διαφορετικά. Μέσα σε ετούτην εδώ τη στιγμή, στο τώρα μας μπορούμε να συνδεθούμε με το παρελθόν μας, το οποίο κουβαλάμε κατά κάποιο τρόπο και εμπεριέχει όλο το συναίσθημά μας εκείνης της στιγμής και εκείνης της εμπειρίας, αλλά και όλες τις λογικές συνδέσεις που μας βοηθούν να καταλάβουμε τι έχει συμβεί. Αναλογιζόμενοι μία εμπειρία του παρελθόντος μας, μπορούμε να την αναβιώσουμε.

Επιπροσθέτως, τα τελευταία χρόνια, πειράματα έχουν δείξει ότι αν επιστήμονες πάρουν ένα κβαντικό σωματίδιο, που γνωρίζουν όλα τα χαρακτηριστικά του στο παρόν και το παρατηρήσουν στο μέλλον, ενώ μεταβάλλουν κάποιες ποιότητές του, αυτό ΑΥΤΟΜΕΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ για να το παρατηρήσουμε αλλαγμένο στο τώρα.

Ας δούμε πρακτικά πώς λειτουργεί όλο αυτό.

Κλείστε παρακαλώ τα μάτια σας για λίγο. Χαλαρώστε στην αναπνοή σας. Παρατηρήστε τις σκέψεις σας. Κάθε σκέψη που έρχεται επιτρέψτε της να αποχωρήσει. Με κάθε αναπνοή αφήνετε να βγει από μέσα σας όλη η ένταση της ημέρας και χαλαρώνετε όλο και περισσότερο. Τώρα θα ήθελα να επαναφέρετε στο μυαλό σας την πιο όμορφη στιγμή της ζωής σας! Είστε σε μία παραλία, στο ηλιοβασίλεμα, κρατώντας τον αγαπημένο ή την αγαπημένη σας από το χέρι. Ή είστε στο μαιευτήριο και κρατάτε το μωρό σας για πρώτη φορά στην αγκαλιά σας. Μείνετε σε αυτή την υπέροχη στιγμή. Κρατήστε αυτήν την εικόνα. Νιώστε το χάδι, την αγκαλιά, την επαφή. Νιώστε το συναίσθημα της αγαλλίασης, της αγάπης. Νιώστε ακόμα και το δροσερό αεράκι που σας τριγυρνάει και τους ήχους της θάλασσας.

Ανοίξτε τα μάτια σας.

Πώς νοιώθετε τώρα;

Αυτό ακριβώς σημαίνει ότι το συναίσθημα είναι άχρονο. Σε μία στιγμή του ΤΩΡΑ, νοιώσατε ακριβώς ότι είχατε νοιώσει πριν 1, 2 ή 25 χρόνια.

Τι συμβαίνει την δεύτερη ημέρα της Θεραπείας

Πώς όλα αυτά δένουν μεταξύ τους;

Την πρώτη ημέρα της Expansion ανακαλύπτουμε τη βάση και τη ρίζα του προβλήματος, του φόβου, του περιορισμού που βιώνουμε στο παρόν μας, στο Σήμερα. Αυτή, βρίσκεται στο Παρελθόν μας. Την δεύτερη ημέρα οι νοητικοί και συναισθηματικοί περιορισμοί απελευθερώνονται και μετουσιώνονται μέσω μιας καινοτόμας πρακτικής διαλογισμού που πρώτη και μόνο η Expansion χρησιμοποιεί. Την τρίτη ημέρα εναρμονίζεται η νέα μας κατάσταση με το σώμα μας.

Την ημέρα της μετουσίωσης, την δεύτερη ημέρα μέσω της πρακτικής αυτής όπου χρησιμοποιείται ο διαλογισμός και η φαντασία μας, αυτό που κάνουμε είναι να βάλουμε σε σειρά τα πράγματα που έχουν ειπωθεί την πρώτη ημέρα, να δημιουργήσουμε εικόνες και να πούμε κάποιες δηλώσεις με τέτοιον τρόπο, ώστε καταφέρουμε τον αρχικό μας σκοπό. Την αποδέσμευσή μας.

Όπως είδαμε παραπάνω, τις στιγμές του διαλογισμού βρισκόμαστε σε κατάσταση ηρεμίας. Αυτές τις στιγμές που ο εγκέφαλός μας βρίσκεται να λειτουργεί σε κατάσταση κυμάτων Θήτα, τα συναισθήματα που είναι κυρίαρχα είναι αυτά της αγάπης, της ευγνωμοσύνης, της συμπόνιας και μπορούμε εύκολα να συνδεθούμε με το Εσωτερικό μας παιδί.

Οπότε στο πεντάπτυχο της Expansion λειτουργούν τα παρακάτω:

Σκέφτομαι – Έχω κατανοήσει τις συνδέσεις της τωρινής μου κατάστασης με το παρελθόν. Έχω αποδεχτεί νοητικά τα συναισθήματα που έχω μέσα μου και τώρα δημιουργώ με τη βοήθεια του Συμβούλου μου τις εικόνες εκείνες που θα είναι λειτουργικές και σε σειρά τέτοια, που θα με βοηθήσουν να απελευθερώσω το συναίσθημά μου. Είμαι σε ηρεμία, μιλάω με χαλαρότητα. Αντιλαμβάνομαι ότι το συναίσθημα του παρελθόντος μου, υπάρχει και στο τώρα μου.

Νιώθω – Εκφράζω το συναίσθημα που είχα εγκλωβισμένο, μέσω της συγκεκριμένης πρακτικής. Το απελευθερώνω. Το αποδεσμεύω.

Αφού κατά τη διάρκεια αλλά και με το πέρας της διαδικασίας σκέφτομαι και νοιώθω διαφορετικά, τελικά εκπέμπω, δημιουργώ και ερμηνεύω με τελείως διαφορετικό τρόπο.

Και όλα αυτά μπορούν να μετρηθούν με τη βοήθεια της επιστήμης, αλλά και να τα δω να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μου.

Συμπεράσματα

Είδαμε ότι η διαλογιστική διαδικασία με όποιον τρόπο και αν εκφράζεται, με όποιον τρόπο και αν την βιώσουμε, συνδέεται άμεσα με συναισθήματα χαλάρωσης και ευεξίας που έχουν άμεσο αντίκτυπο στο πώς λειτουργεί το σώμα μας και πώς εκπέμπουμε στον κόσμο τη δόνησή μας, πώς δημιουργούμε και πώς ερμηνεύουμε το περιβάλλον μας.

Ειδικά για την Expansion Method, η πρακτική που ακολουθείται είναι εύκολη, ευχάριστη και πάνω από όλα αποκαλυπτική για τον τρόπο που ζούμε. Μαθαίνεται εύκολα και μπορεί να γίνει καθημερινό εργαλείο στα χέρια ανθρώπων που θέλουν να ζήσουν τη ζωή που φαντάζονταν πάντα για τους εαυτούς τους.

Αλλάζοντας τη δόνησή μας, αλλάζουμε ταυτόχρονα τον κόσμο μας. Και αυτό είναι το καλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον Εαυτό μας.

Βιβλιογραφία- Δικτυογραφία

  • American Psychological Association Psychotherapy, «What Are the Benefits of Mindfulness? A Practice Review of Psychotherapy-Related Research», Vol. 48, No. 2.
  • Blaise Aguirre MD, Gallen G. PSYD, «The Brain Biology Of BPD And Mindfulness». New Harbinger Publications, 2013, USA.
  • Carpenter Siri PhD, Huffman Karen Palomar College, «Visualizing Psychology, Second Edition», John Wiley & Sons, Inc., 2008, USA.
  • Reber Paul, Professor of Psychology at Northwestern University, «What Is the Memory Capacity»
  • Sheperd P., «Transforming The Mind».
  • Γουρνάς Γ., Δρ., «Η αλλαγή μέσα από τη σχέση, Ένα Διεπιστημονικό μοντέλο για την αξιοποίηση της ομάδας στην Εκπαίδευση», Μ.Π.Ε., 2011
  • Μακροπούλου Μυρσίνη, «Εισαγωγή στην Ιατρική Φυσική–Ηλεκτρικά σήματα από το ανθρώπινο σώμα», ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Από σημειώσεις στο διαδίκτυο της Επίκ. Καθ. Της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, κ. Άννη Λουϊζη.
  • Συλλογικό, «Θεμελιώδεις Έννοιες Νευροεπιστημών», Μετάφραση – Επιμέλεια Δάλλα Χρ., Δημοσιεύτηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής από την Εταιρεία Νευροεπιστημών στην Ουάσινγκτον D.C., 2008.

ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

Διάβασέ το →
↑