Visit Sponsor

Πώς Αναγνωρίζω τα Συναισθήματά μου;

Written by: •

Πόσες φορές έχεις βρεθεί να αισθάνεσαι «κάτι» χωρίς να μπορείς να το ονομάσεις; Η συναισθηματική αυτογνωσία δεν είναι πολυτέλεια – είναι βασική δεξιότητα ζωής που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που βιώνουμε τις καθημερινές μας εμπειρίες.

Η Χαρτογράφηση των Συναισθημάτων

Το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων, μας γνωρίζει τα εργαλεία της Expansion SEL – ένα σύστημα αναγνώρισης συναισθημάτων που λειτουργεί σαν πυξίδα για την εσωτερική μας πλοήγηση.

Ο πίνακας που βλέπεις παραπάνω αποτελεί έναν «χάρτη συναισθημάτων» που κατηγοριοποιεί τις συναισθηματικές μας καταστάσεις σε τρεις βασικές ομάδες:

Ενοχλημένος/Δυσκολία: Όταν αισθανόμαστε σκνευρισμένοι, ενοχλημένοι ή προβληματισμένοι, συχνά κρύβονται πίσω από αυτά τα συναισθήματα βαθύτερες ανάγκες που δεν έχουν καλυφθεί.

Ουδέτερα: Η ηρεμία, η αδιαφορία ή η εξάντληση μπορεί να δείχνουν ότι βρισκόμαστε σε μια φάση επεξεργασίας ή ότι χρειαζόμαστε χώρο για ανάπαυλα.

Άνεση/Ευχαρίστηση: Τα θετικά συναισθήματα όπως η ευχαρίστηση, η ανεσία ή η γαλήνη μας δείχνουν ότι οι ανάγκες μας καλύπτονται και ότι βρισκόμαστε σε αρμονία με τον εαυτό μας.

Πώς Αναγνωρίζω τα Συναισθήματά μου

Πρακτικά Παραδείγματα Αναγνώρισης

Παράδειγμα 1: Η Μαρία αισθάνεται «κουρασμένη» μετά από μια συνάντηση στη δουλειά. Αντί να το αφήσει εκεί, χρησιμοποιεί τον πίνακα και αναγνωρίζει ότι είναι «εξαντλημένη» – ένα ουδέτερο συναίσθημα που της δείχνει ότι χρειάζεται χώρο για επεξεργασία.

Παράδειγμα 2: Ο Γιάννης νιώθει «άσχημα» όταν του μιλάει αγενώς ένας συνάδελφος. Εντοπίζει ότι είναι «προβληματισμένος» και «ενοχλημένος» – συναισθήματα που του δείχνουν ότι η ανάγκη του για σεβασμό δεν καλύφθηκε.

Τα Οφέλη της Συναισθηματικής Αναγνώρισης

Όταν μαθαίνουμε να ονομάζουμε τα συναισθήματά μας:

  • Αποκτούμε έλεγχο: Δεν είμαστε πια θύματα των «κακών διαθέσεων» μας
  • Βελτιώνουμε τις σχέσεις μας: Μπορούμε να επικοινωνήσουμε καλύτερα τις ανάγκες μας
  • Παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις: Η συναισθηματική διαύγεια οδηγεί σε σοφότερες επιλογές
  • Μειώνουμε το άγχος: Η αβεβαιότητα για το τι νιώθουμε δημιουργεί επιπλέον ένταση

Η Expansion SEL στην Πράξη

Τα εργαλεία που έχει αναπτύξει η Expansion Method για την ανάπτυξη των Κοινωνικών και Συναισθηματικών Δεξιοτήτων δεν σε διδάσκουν απλώς να αναγνωρίζεις τα συναισθήματά σου – σε βοηθάνε να κατανοήσεις τι σου λένε. Κάθε συναίσθημα είναι ένα μήνυμα από τον εσωτερικό σου κόσμο που σε καθοδηγεί προς αυτό που χρειάζεσαι.

Η συναισθηματική εκπαίδευση δεν είναι προνόμιο – είναι δικαίωμά σου. Όταν αρχίζεις να κατανοείς τη γλώσσα των συναισθημάτων σου, ανοίγεις την πόρτα σε μια πιο αυθεντική και ολοκληρωμένη ζωή.

Η αλλαγή ξεκινάει από την αναγνώριση. Και η αναγνώριση ξεκινάει από σήμερα.


Το άρθρο αυτό βασίζεται στα εργαλεία της Expansion Method (exSEL) που μας προσφέρει το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων στην προσπάθεια του για τη συναισθηματική εκπαίδευση των Ελλήνων.

Διάβασέ το →

Άνθρωπος Χωρίς Όνομα: Ο Μπαλζάκ της ενδοσκόπησης επιστρέφει για 2η χρονιά στο Θέατρο Αποθήκη

Written by: •

Σε μια εποχή που η ηθική δοκιμάζεται καθημερινά και η ταυτότητα του ανθρώπου μοιάζει να διαλύεται μέσα στην κοινωνική αστάθεια, η παράσταση Άνθρωπος Χωρίς Όνομα έρχεται να φωτίσει με συγκίνηση και στοχασμό τον σιωπηλό αγώνα της εσωτερικής ακεραιότητας.

Για δεύτερη χρονιά, το θεατρικό έργο που βασίζεται στη νουβέλα «Ο Συνταγματάρχης Σαμπέρ» του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, επιστρέφει στο Θέατρο Αποθήκη, σε διασκευή και σκηνοθεσία της Κωνσταντίνας Νικολαΐδη. Μια παράσταση που δεν μιλά απλώς για τη δικαιοσύνη ή την προδοσία, αλλά για τη βαθιά ανάγκη κάθε ανθρώπου να παραμείνει πιστός στον πυρήνα του εαυτού του, ακόμα κι όταν όλα γύρω του τον σπρώχνουν να τον εγκαταλείψει.

Το έργο ως καθρέφτης ψυχικής ανθεκτικότητας

Στο MindPost αναζητούμε πάντα τα υπόγεια ρεύματα προσωπικής ανάπτυξης που κινούνται κάτω από την επιφάνεια των θεατρικών έργων. Εδώ, η ιστορία του Συνταγματάρχη Σαμπέρ —ενός άντρα που επιστρέφει από τον πόλεμο για να ανακαλύψει ότι έχει σβηστεί από τη ζωή— γίνεται ένας ισχυρός καθρέφτης της ψυχικής ανθεκτικότητας, της ταπείνωσης και της ανάκτησης νοήματος μετά από οδυνηρές απώλειες.

Ο ήρωας δεν αναζητά εκδίκηση, αλλά δικαίωση της ύπαρξής του. Και αυτή είναι ίσως η βαθύτερη μορφή θεραπείας: να μπορέσουμε να πούμε ξανά το όνομά μας, να θυμηθούμε ποιοι είμαστε όταν οι άλλοι μας έχουν ξεχάσει.

Η διανομή που συγκινεί

Φέτος, ο θίασος ανανεώνεται με τη Ντορέττα Παπαδημητρίου και τον Φώτη Κουτρουβίδη, οι οποίοι συναντούν επί σκηνής τον Θανάση Κουρλαμπά και τον Ορέστη Τρίκα. Ένα δυνατό τετραπρόσωπο ερμηνειών, ικανό να σηκώσει το βάρος της ηθικής σύγκρουσης και να οδηγήσει τον θεατή σε μια βαθιά υπαρξιακή εμπειρία.

Η συγκινητική σκηνοθεσία της Κωνσταντίνας Νικολαΐδη φέρνει στην επιφάνεια όχι μόνο τα ηθικά διλήμματα του Μπαλζάκ, αλλά και τις εσωτερικές φωνές κάθε ανθρώπου που προσπαθεί να ορθώσει ανάστημα σε έναν κόσμο που τον αρνείται.

Γιατί να τη δείτε;

Γιατί μέσα από το ιστορικό της πλαίσιο, η παράσταση μιλά σύγχρονα για θέματα όπως:

  • η απώλεια ταυτότητας,
  • η προδοσία από τους πιο κοντινούς ανθρώπους,
  • ο αγώνας για αποδοχή και αναγνώριση,
  • αλλά και η δύναμη της συγχώρεσης.

Μια παράσταση-πρόσκληση για αυτοπαρατήρηση, ιδανική για όσους επιθυμούν το θέατρο να λειτουργεί ως χώρος προσωπικής μεταμόρφωσης.


Η παράσταση κάνει πρεμιέρα Οκτώβριο 2025 στο Θέατρο Αποθήκη.

Για περισσότερες πληροφορίες & κρατήσεις: Θέατρο Αποθήκη: https://a-th.gr


MindPost – Παρακολουθούμε κάθε παράσταση με το βλέμμα στραμμένο στη συναισθηματική της δυναμική. Γιατί η τέχνη δεν είναι απλώς διασκέδαση· είναι και εργαλείο ψυχικής ενδυνάμωσης.

Διάβασέ το →

Γιατί δεν γνωρίζουμε νέους ανθρώπους;

Written by: •

Θέλουμε να εμβαθύνουμε την επικοινωνία μας με αγνώστους. Γιατί δεν το κάνουμε;  Τι κερδίζουμε από τη σύνδεση μας με αγνώστους—και τι μας εμποδίζει; Μια νέα μελέτη προτείνει κάποιες απαντήσεις.

Όταν μιλάμε σε αγνώστους, αν το αποφασίσουμε, συχνά επιλέγουμε σύντομες συζητήσεις ή «κουβεντούλα». Μπορεί να αναφερθούμε στον καιρό ή σε μια πρόσφατη ταινία ή πως περάσαμε το Σαββατοκύριακο. Αυτή η συζήτηση σε επιφανειακό επίπεδο μπορεί να μας κάνει να νοιώθουμε άνετα, αλλά συχνά δεν μας ικανοποιεί.


Τι μας εμποδίζει να εμβαθύνουμε τις συζητήσεις μας με αγνώστους;

Μια πρόσφατη μελέτη των Michael Kardas, Amit Kumar και Nicholas Epley που δημοσιεύτηκε στο Journal of Personality and Social Psychology διαπιστώνει ότι πιστεύουμε ότι οι άγνωστοι ούτε ενδιαφέρονται, ούτε νοιάζονται για τις πιο προσωπικές μας σκέψεις και υποθέτουμε λανθασμένα ότι οι συνομιλίες μας μαζί τους θα είναι άβολες και άκαρπες. Αυτές οι λανθασμένες προσδοκίες δημιουργούν ένα ψυχολογικό εμπόδιο που μας εμποδίζει να κάνουμε μια πιο «βαθιά συζήτηση».

Η μελέτη εγείρει ένα ερώτημα για όλους μας: Τι θα γινόταν αν γνωρίζαμε περισσότερο νέους ανθρώπους;


Θέτοντας τα μεγάλα ερωτήματα

Στο πρώτο σετ πειραμάτων της μελέτης, οι ερευνητές ανέφεραν στους συμμετέχοντες ότι θα συζητούσαν τέσσερις ουσιαστικές ερωτήσεις με έναν άγνωστο, όπως:

  • «Για ποιο πράγμα στη ζωή σας νιώθετε πιο ευγνώμων;» και
  • «Μπορείς να περιγράψεις μια στιγμή που έκλαψες μπροστά σε άλλο άτομο;»

Διάβασαν τις ερωτήσεις και πριν συναντήσουν τον τυχαίο συνομιλητή τους, οι συμμετέχοντες προέβλεψαν πόσο ενδιαφέρον θα ήταν να ακούσουν τις απαντήσεις του άλλου ατόμου, πόσο ενδιαφέρον περίμεναν ότι το άλλο άτομο θα ήταν να ακούσει τις δικές του απαντήσεις, πόσο άβολα θα ένιωθαν κατά τη διάρκεια της συνομιλίας , πόσο θα τους άρεσε ο συνομιλητής τους και πόσο χαρούμενοι θα ένιωθαν από τη συζήτηση. Μετά από 10 λεπτά που αφιέρωσαν συζητώντας με τον συνομιλητή τους, οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με το πώς πήγε στην πραγματικότητα η συζήτηση.

Συνολικά, οι συμμετέχοντες δεν ήταν πολύ καλοί στο να προβλέψουν πώς θα πήγαινε η συζήτηση. Υποτίμησαν πόσο ενδιαφέρον θα είχαν οι απαντήσεις των ίδιων και των συνομιλητών τους, καθώς και πόσο συνδεδεμένοι και χαρούμενοι θα ένιωθαν μετά. Επίσης υπερεκτίμησαν την αμηχανία της κουβέντας.

«Μία ουσιαστική συζήτηση με ένα άλλο άτομο όχι μόνο φαίνεται να είναι μια εκπληκτικά θετική εμπειρία, αλλά φαίνεται να είναι πιο θετική από μια επιφανειακή συζήτηση», γράφουν οι ερευνητές.

Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι ο λόγος που οι άνθρωποι έχουν την τάση να αποφεύγουν τις βαθύτερες συζητήσεις με αγνώστους είναι επειδή πιστεύουν ότι οι άγνωστοι δεν νοιάζονται για τις απαντήσεις τους ή δεν θα τις βρουν ενδιαφέρουσες.

Τα πειράματα το επιβεβαίωσαν. Για παράδειγμα, σε ένα πείραμα οι συμμετέχοντες μπορούσαν να επιλέξουν από μια λίστα με επιφανειακές και ουσιαστικές ερωτήσεις για να συζητήσουν με έναν άγνωστο. Οι συμμετέχοντες στους οποίους είπαν εκ των προτέρων ότι οι άνθρωποι τείνουν να υποτιμούν πόσο οι άγνωστοι νοιάζονται ο ένας για τις απαντήσεις του άλλου επέλεξαν σημαντικά περισσότερες από τις ουσιαστικές ερωτήσεις σε αντίθεση με τους συμμετέχοντες στους οποίους είπαν ότι οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν το ενδιαφέρον των αγνώστων.

Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων αυτής της μελέτης, προέκυψε ένα απλό θέμα: Οι προσδοκίες μας για το πώς θα πάνε οι συνομιλίες με αγνώστους συχνά έχουν αρνητικό αντίκτυπο. Δυστυχώς, οι υποθέσεις που κάνουμε πιθανότατα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αλληλοεπιδρούμε με άτομα που δεν γνωρίζουμε καλά στην καθημερινή μας ζωή. Όπως γράφουν οι ερευνητές:

Τα δεδομένα μας υποδηλώνουν ότι η υποτίμηση της κοινωνικής φύσης των άλλων – υποθέτοντας ότι οι άλλοι θα είναι πιο αδιάφοροι και απαθείς στη συζήτηση από ό,τι είναι στην πραγματικότητα – θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι συζητήσεις στην καθημερινή ζωή είναι πιο ρηχές από ό,τι προτιμούν οι άνθρωποι. Οι συμμετέχοντες μας, περίμεναν οι συνομιλίες τους να είναι πιο άβολες, να μην υπάρχει ουσιαστική σύνδεση και να νοιώθουν λιγότερη ευτυχία από ότι στην πραγματικότητα.


Τι μπορούν να μας δώσουν οι ξένοι;

Αυτό που είναι άγνωστο είναι σε ποιο βαθμό τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης μπορούν να λειτουργήσουν ως κανόνας. Αν και τα άτομα που πήραν μέρος σε αυτή τη μελέτη προέρχονταν από διαφορετικές ομάδες -Αμερικανούς προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, υπαλλήλους οικονομικών υπηρεσιών, διεθνείς φοιτητές MBA, μέλη της κοινότητας μιας ομάδας και διαδικτυακούς συμμετέχοντες- τα περισσότερα από τα πειράματα διεξήχθησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως, μένει να δούμε αν τα ίδια αποτελέσματα θα προκύψουν και σε άλλους πολιτισμούς.

Ακολουθεί μια άλλη ανοιχτή ερώτηση: Διαφέρουν οι αυθόρμητες συνομιλίες με αγνώστους από τις συνομιλίες που υποκινούνται από πειραματιστές; Όπως παραδέχονται οι ερευνητές, είναι πολύ πιο εύκολο να συμμετέχετε σε βαθύτερες συζητήσεις όταν σας δοθούν οδηγίες να το κάνετε. Και επειδή η «κουβέντα» είναι κοινωνικός κανόνας σε πολλά περιβάλλοντα, η προσπάθεια να συμμετέχετε σε μια πιο προσωπική συνομιλία στον «πραγματικό κόσμο» μπορεί να κάνει μερικούς ανθρώπους να αναρωτιούνται αν τους προσεγγίζετε ερωτικά ή προσπαθείτε να τους πουλήσετε κάτι.

Άλλες μελέτες σε πιο ρεαλιστικά περιβάλλοντα υποδεικνύουν ότι συχνά κάνουμε λανθασμένες υποθέσεις σχετικά με το πώς πιθανότατα θα αλληλοεπιδράσουμε με αγνώστους. Σε μια μελέτη επιβατών σε τρένα και λεωφορεία, οι άνθρωποι προέβλεψαν ότι θα ένιωθαν πολύ πιο άνετα και ευχάριστα διατηρώντας την μοναχικότητα τους παρά αν μιλούσαν με έναν άγνωστο, όταν στην πραγματικότητα ίσχυε το αντίθετο. Σε μια άλλη μελέτη, οι άνθρωποι που έλαβαν οδηγίες να κάνουν κομπλιμέντο σε έναν άγνωστο θεώρησαν ότι ο αποδέκτης του κομπλιμέντου θα ένιωθε περισσότερο άβολα και ενοχλημένα -και υποτίμησαν το πόσο θετικά τελικά αισθάνθηκε. Σε μια μελέτη πήραν μέρος νέοι συγκάτοικοι ενός κοιτώνα και άγνωστοι συμμετέχοντες ενός σεμιναρίου και κλήθηκαν να έχουν μια συνομιλία μεταξύ τους. Οι άνθρωποι αδυνατούσαν να υπολογίσουν αν οι συνομιλητές τους τους συμπάθησαν ή όχι.

Όλες αυτές οι μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να επωφεληθούμε από μία συζήτηση με αγνώστους, ακόμη και όταν δεν το πιστεύουμε, και να αποφασίσουμε να εμβαθύνουμε σε πιο ουσιαστικές συζητήσεις όταν συμμετέχουμε σε αυτές.

«Αν πιστεύετε ότι μια ουσιαστική συζήτηση είναι πιθανό να είναι ιδιαίτερα άβολη, τότε είναι απίθανο να δώσετε στον εαυτό σας την ευκαιρία να ανακαλύψει ότι μπορεί να κάνετε λάθος», γράφουν οι ερευνητές. «Μόνο όταν έρχονται σε επαφή οι άνθρωποι καταλαβαίνουν τις συνέπειες στην κοινωνικότητα τους».

Υπάρχει ένα άλλο πιθανό όφελος από μια ουσιαστική συνομιλία μας με αγνώστους: να νιώθουμε πιο κοινωνικά συνδεδεμένοι και ίσως να αποκτήσουμε περισσότερους φίλους. Εξάλλου, όλοι οι φίλοι ήταν ξένοι κάποια στιγμή και οι μελέτες έχουν δείξει ότι η «ουσιαστική συζήτηση» προωθεί τη δημιουργία φιλιών.

Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι πρέπει να εκθέσουμε τον χειρότερο φόβο μας ή τα τραύματα του παρελθόντος πίνοντας ένα φλιτζάνι καφέ. Αντίθετα, μπορεί να εξετάσουμε το ενδεχόμενο να κάνουμε σταδιακά πιο προσωπικές ερωτήσεις —ή να αποκαλύψουμε πιο ευαίσθητες πληροφορίες για τον εαυτό μας—την επόμενη φορά που θα έχουμε την ευκαιρία να έχουμε μια εκτεταμένη συνομιλία με έναν άγνωστο.

Στην πραγματικότητα, σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι σε ορισμένα ζευγάρια συνομιλητών που τους είχαν ανατεθεί να συζητήσουν ανούσιες ερωτήσεις τελικά στράφηκαν σε βαθύτερα θέματα, υποδηλώνοντας την ύπαρξη μιας φυσικής ώθησης για περισσότερη οικειότητα κατά τη διάρκεια της συνομιλίας.


Επομένως, αν την επόμενη φορά νοιώσετε την επιθυμία να μιλήσετε με έναν συνεπιβάτη σας στο αεροπλάνο, σκεφτείτε τα αποτελέσματα της παραπάνω μελέτης και ενδώστε στην παρόρμηση σας. Μπορεί απλώς να αποκτήσετε έναν καινούργιο φίλο – ή τουλάχιστον να νιώσετε πιο ευτυχισμένοι και πιο συνδεδεμένοι από ό,τι περιμένατε.

Μετάφραση διασκευή: Γιούλα Κουβατσέα, Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης και Κοινωνικής Συναισθηματικής Μάθησης.

Βασισμένο πάνω στο άρθρο του Greater Good Institute Berkley 

Διάβασέ το →

Μπορεί να Μεταμορφωθεί μια Κοινωνία;

Written by: •

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς ένα ολόκληρο έθνος μπορεί να αλλάξει την πορεία του; Πώς οι συλλογικές μας εμπειρίες, οι χαρές και οι πληγές, διαμορφώνουν το ποιοι είμαστε ως κοινωνία; Μια πρωτοποριακή έρευνα από το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων, με την υποστήριξη του International Institute of Short Term Psychotherapy (IISTP), ρίχνει φως σε αυτά τα βαθιά ερωτήματα, προτείνοντας ένα ολιστικό μονοπάτι προς την εθνική θεραπεία και τον μετασχηματισμό.

Η Κοινή μας Συνείδηση: Ο Αόρατος Ιστός που μας Συνδέει

Φανταστείτε την κοινωνική συνείδηση ως τον αόρατο ιστό που συνδέει κάθε άτομο σε ένα έθνος. Είναι η συλλογική μας επίγνωση, το «αίσθημα του εμείς» που μας ωθεί να εργαζόμαστε για κοινούς στόχους και να βιώνουμε την κοινωνική ενότητα. Από τις οικογενειακές μας ρίζες μέχρι τα μέσα ενημέρωσης και την ευρύτερη κοινότητα, κάθε πτυχή της ζωής μας συμβάλλει στη διαμόρφωση των στάσεων και των πεποιθήσεών μας.   

Οι συλλογικές συμπεριφορές δεν είναι απλώς το άθροισμα των ατομικών πράξεων. Αναδύονται από κοινές εμπειρίες – είτε πρόκειται για μια εθνική κρίση, είτε για ένα κοινωνικό κίνημα, είτε ακόμα και για μια τάση της μόδας. Αυτές οι κοινές εμπειρίες μπορούν να οδηγήσουν σε αυθόρμητες, αλλά εξαιρετικά ισχυρές, αλλαγές στους κοινωνικούς κανόνες και τις πολιτιστικές τάσεις. Η δύναμη της κοινωνικής επιρροής, η αποπροσωποποίηση σε ένα πλήθος, η κοινωνική μετάδοση συναισθημάτων και η επιθυμία για συμμόρφωση μπορούν να εξηγήσουν γιατί οι άνθρωποι ενεργούν με τρόπους που μπορεί να μην εξέταζαν ποτέ μόνοι τους.   

Όταν το Τραύμα Αφήνει το Αποτύπωμά του στην Ψυχή του Έθνους

Δυστυχώς, η συλλογική μας ιστορία δεν είναι πάντα γεμάτη θετικές εμπειρίες. Το συλλογικό τραύμα – ένα γεγονός ή μια σειρά γεγονότων που συντρίβει την αίσθηση ασφάλειας μιας ομάδας – μπορεί να αφήσει βαθιές, διαρκείς πληγές στην ψυχή ενός έθνους. Σκεφτείτε το Ολοκαύτωμα, που αναμόρφωσε την ταυτότητα του εβραϊκού λαού, ή τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, που άλλαξαν την εθνική αφήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και η ανεπαρκής ανταπόκριση σε μια φυσική καταστροφή, όπως ο τυφώνας Κατρίνα, μπορεί να οδηγήσει σε βαθιά δυσπιστία στους δημόσιους θεσμούς.   

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι το τραύμα μπορεί να μεταδοθεί διαγενεακά. Οι ψυχολογικές κληρονομιές των γονέων μπορούν να περάσουν στα παιδιά τους, επηρεάζοντας στάσεις και συμπεριφορές ακόμη και αν δεν βίωσαν ποτέ άμεσα το αρχικό γεγονός. Αυτό σημαίνει ότι τα συλλογικά τραύματα παραμένουν μέρος των σημερινών μας συστημάτων μέχρι να θεραπευτούμε συλλογικά από αυτά.   

Το Μονοπάτι προς τη Θεραπεία: Εκπαίδευση και Ομαδική Δύναμη

Η έρευνα προτείνει ένα διπλό μονοπάτι για την εθνική θεραπεία:

  1. Κοινωνικο-Συναισθηματική Εκπαίδευση (SEL): Η SEL δεν είναι απλώς μια εκπαιδευτική προσθήκη. Είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την καλλιέργεια δεξιοτήτων που προάγουν την ατομική και συλλογική ευημερία. Εκατοντάδες μελέτες έχουν δείξει ότι η SEL βελτιώνει τις ακαδημαϊκές επιδόσεις, ενισχύει την ψυχική ευεξία (μειώνοντας το άγχος και την κατάθλιψη), προάγει υγιείς συμπεριφορές (μειώνοντας την επιθετικότητα και την παραβατικότητα) και δημιουργεί ένα ασφαλέστερο σχολικό κλίμα. Φανταστείτε μια κοινωνία όπου η ενσυναίσθηση, η αυτορρύθμιση και η αποτελεσματική επικοινωνία διδάσκονται από νεαρή ηλικία – αυτό δημιουργεί ένα ισχυρό θεμέλιο για θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και μια πιο ανθεκτική κοινωνία.   
  2. Ομαδικές Θεραπείες Τραύματος: Επειδή το τραύμα έχει συλλογική διάσταση, η θεραπεία του απαιτεί ένα συλλογικό πλαίσιο. Η ομαδική θεραπεία παρέχει ένα ασφαλές περιβάλλον όπου τα κοινά βιώματα μπορούν να επεξεργαστούν και να θεραπευτούν. Παράγοντες όπως η   καθολικότητα (η συνειδητοποίηση ότι δεν είσαι μόνος), η συνοχή (η ενίσχυση των δεσμών της ομάδας) και η έμφυση ελπίδας (η έμπνευση από την πρόοδο των άλλων) καθιστούν την ομαδική θεραπεία ιδανική για την επούλωση εθνικών πληγών.   

Η Καινοτομία της Expansion Method: Ταχεία και Βιώσιμη Θεραπεία

Στην καρδιά αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η Expansion Method, μια πρωτοποριακή ψυχολογική μέθοδος που αναπτύχθηκε από τον Αργύρη Σ. Μάρδα. Η Expansion Method προσφέρει επιστημονικά επικυρωμένα πρωτόκολλα για βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις – 3, 6 και 12 ημερών – με μετρήσιμα και βιώσιμα αποτελέσματα.Η εστίασή της στην «άμεση συναισθηματική αποφόρτιση» την καθιστά ιδιαίτερα αποτελεσματική σε ομαδικά περιβάλλοντα, όπου η κοινή εμπειρία και η υποστήριξη μπορούν να ενισχύσουν την κάθαρση και τη συλλογική θεραπεία.   

Η βραχυπρόθεσμη φύση αυτών των πρωτοκόλλων είναι κρίσιμη για την εφαρμογή σε εθνική κλίμακα, επιτρέποντας την ταχεία και αποτελεσματική υποστήριξη σε μεγάλους πληθυσμούς που έχουν πληγεί από τραύμα. Το International Institute of Short Term Psychotherapy (IISTP) διασφαλίζει την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου, διεξάγοντας εκτεταμένη έρευνα και πιστοποιώντας επαγγελματίες παγκοσμίως.   

Ένα Ανθεκτικό Μέλλον

Ο μετασχηματισμός της εθνικής κοινωνικής συμπεριφοράς είναι ένα φιλόδοξο, αλλά απολύτως εφικτό, εγχείρημα. Απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση που να αναγνωρίζει την αλληλεξάρτηση μεταξύ της ατομικής ψυχολογίας, των κοινωνικών δυναμικών και των ιστορικών τραυμάτων.

Το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων, με την αποστολή του στην συναισθηματική εκπαίδευση και θεραπεία , και το IISTP, με την τεχνογνωσία του στις βραχυπρόθεσμες θεραπείες και την επικύρωση της Expansion Method , βρίσκονται σε μοναδική θέση να ηγηθούν αυτής της προσπάθειας. Επενδύοντας στην συναισθηματική υγεία και την ψυχολογική ανθεκτικότητα των πολιτών, ένα έθνος μπορεί να οικοδομήσει ένα μέλλον όπου η κοινωνική συμπεριφορά θα καθοδηγείται από την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία και την συλλογική ευημερία.   

Είναι καιρός να θεραπεύσουμε τις συλλογικές μας πληγές και να οικοδομήσουμε μια πιο συνεκτική, ειρηνική και προσαρμοστική κοινωνία. Η επιστήμη μας δείχνει τον δρόμο.


Πηγές και σχετικό περιεχόμενο

Διάβασέ το →

5 Τρόποι για να Κρατήσεις την Δόνησή σου Ψηλά

Written by: •

Ας αντιμετωπίσουμε λοιπόν ό,τι άσχημο μας συμβαίνει σαν μία πρόκληση, ούτως ώστε να ανακαλύψουμε τον υπέροχο, δυνατό και μεγαλειώδη άνθρωπο που κρύβουμε μέσα μας.

Είναι κάποιες φορές που τα πράγματα στη ζωή μας, δεν πηγαίνουν και τόσο καλά. Για την ακρίβεια τίποτα δεν πηγαίνει καλά. Η μία δυσκολία διαδέχεται την άλλη.
Πάνω που πάμε να ξεπεράσουμε μια άσχημη κατάσταση, έρχεται η επόμενη και μας ρίχνει ακόμη περισσότερο. Και δεν είναι ανάγκη η επόμενη να είναι χειρότερη από την προηγούμενη. Μπορεί να μην είναι κάτι τόσο σοβαρό, έχοντας όμως μαζέψει ψυχικό φορτίο μέσα μας, φαντάζει στα “μάτια” του μυαλού μας αξεπέραστη. Γιατί ως γνωστόν το μυαλό μας λατρεύει να φτιάχνει σενάρια.

Και τότε αρχίζουμε να χάνουμε την εμπιστοσύνη, να αισθανόμαστε μόνοι, να αμφιβάλλουμε για τον εαυτό μας και για ό,τι έχουμε καταφέρει. “Τι δεν έκανα σωστά;” “τι πήγε στραβά;” “γιατί να μου συμβαίνουν όλα αυτά;” είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που μας βασανίζουν.

Όσο αισιόδοξοι, χαρούμενοι ή καλοπροαίρετοι κι αν είμαστε σαν άνθρωποι, έρχονται κάποιες στιγμές που όλα φαντάζουν μαύρα, δεν βλέπουμε την παραμικρή ακτίνα φωτός, εγκλωβιζόμαστε μέσα στις καταστάσεις και απελπιζόμαστε. Βάζουμε τον εαυτό μας στη γωνία και τον χτυπάμε αλύπητα, αμφιβάλλουμε για τις πράξεις μας, θεωρούμε ότι είμαστε μόνοι μας και ότι δεν μπορεί κανένας να μας βοηθήσει.

Το μυαλό μας φτιάχνει ιστορίες ως προς το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε και χάνουμε την αντικειμενικότητα και τον ορθολογισμό μας.
Τότε λοιπόν πρέπει να πούμε ένα μεγάλο και δυνατό STOP.
Υπάρχει κάποιος τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαμε να βγούμε από αυτόν τον κυκεώνα σκέψεων και συναισθημάτων;

Όπως μου είπε μία φίλη σε μια ανάλογη δύσκολη κατάσταση “ΚΡΑΤΗΣΕ ΤΗ ΔΟΝΗΣΗ ΣΟΥ ΨΗΛΑ” .
Και πώς μπορούμε να το καταφέρουμε αυτό;

Παρακάτω παραθέτω μερικούς τρόπους.


1. Κάνε πράγματα που σου δίνουν χαρά. Απλά, μικρά εύκολα.

green trees in forest during daytime
Photo by Michael Krahn on Unsplash

Μια βόλτα στο βουνό ή στη θάλασσα. Ακούγεται κλισέ, όμως η επαφή με την φύση μας ηρεμεί και μας βοηθά να “μαζέψουμε” το μυαλό μας.
Άκου την αγαπημένη σου μουσική (μερικές φορές όσο πιο δυνατά τόσο πιο καλά).
Κάνε γυμναστική. Η άθληση απελευθερώνει ορμόνες οι οποίες μας φτιάχνουν τη διάθεση και επίσης μας βοηθά να εκτονωθούμε.

Κράτησε ένα μαξιλάρι μπροστά σου και ούρλιαξε με όλη σου τη δύναμη. Ναι μπορεί να βραχνιάσεις όμως θα σε βοηθήσει να βγάλεις την ένταση από μέσα σου.


2. Κάνε πράγματα για να αποσπάσεις το μυαλό σου από το πρόβλημα.

Διάβασε ένα καλό βιβλίο.
Δες μία ωραία ταινία.
Κάνε δουλειές ή μαστορέματα στο σπίτι. Κάνε έναν διαλογισμό.


3. Μίλησε σε έναν φίλο.

Μερικές φορές ακόμα και το να μιλήσουμε για αυτά που μας απασχολούν, μας κάνει να αισθανθούμε καλύτερα και δίνει στις καταστάσεις την πραγματική τους διάσταση. Όταν μιλάμε για τα προβλήματά μας τους αφαιρούμε έστω και λίγη από τη δύναμη που ασκούν επάνω μας. Επίσης ένας άνθρωπος πέραν από τον εαυτό μας, είναι πιο αντικειμενικός και συνήθως μας βοηθά να δούμε τα πράγματα από λίγο διαφορετική γωνία. Στην καλύτερη περίπτωση θα μας πει κάτι ή θα μας δώσει μια συμβουλή η οποία θα είναι καθοριστική για εμάς. Στη χειρότερη, θα έχουμε μοιραστεί αυτό που μας βασανίζει άρα θα το έχουμε “σπάσει” σε μικρότερα (διαχειρίσιμα καλύτερα ίσως) κομμάτια.


4. Άλλαξε κάτι στην καθημερινότητά σου.

Μπορεί να είναι μία αλλαγή στο υπνοδωμάτιο ή στο σπίτι σου.
Μπορεί να είναι μία αλλαγή στον τρόπο της διατροφής σου (κάτι πιο υγιεινό εννοείται) . Υιοθέτησε ένα ζωάκι. Τα οφέλη ενός ζώου δίπλα μας είναι ανεκτίμητα.


5. Φρόντισε τον εαυτό σου.

Κάνε μικρά πραγματάκια για να δείξεις στον εαυτό σου ότι τον νοιάζεσαι και τον αγαπάς. Πρόσφερε ένα ωραίο μασάζ στο σώμα σου.
Κάνε ένα μπάνιο με αιθέρια έλαια και άλατα.
Πες ΟΧΙ σε πράγματα που κάνεις μόνο και μόνο για να ευχαριστείς τους άλλους. Απομακρύνσου από τους τοξικούς ανθρώπους γύρω σου.


Αυτοί είναι μόνο μερικοί από τους πολλούς τρόπους που μπορούμε να φτιάξουμε τη διάθεσή μας και να ανεβάσουμε τη δόνησή μας. Και όταν το κάνουμε αυτό τα προβλήματά μας αρχίζουν να φαντάζουν μικρότερα, βρίσκουμε λύσεις ευκολότερα και συνειδητοποιούμε ίσως, πως ό,τι έγινε ήταν για καλό. Πιστεύω ακράδαντα πως ό,τι μας συμβαίνει, γίνεται με σκοπό να μας εξελίξει και να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. Δυστυχώς μερικές φορές κάτι τέτοιο γίνεται με βίαιο και άσχημο τρόπο, σκέψου όμως ότι αυτός είναι ίσως ο μόνος τρόπος που μπορεί να μας ταρακουνήσει και να μας κάνει να καταλάβουμε.

Μέσα από τις δυσκολίες, γινόμαστε πιο δυνατοί, πιο συνειδητοποιημένοι, πιο σίγουροι για τον εαυτό μας.
Ας αντιμετωπίσουμε λοιπόν ό,τι άσχημο μας συμβαίνει σαν μία πρόκληση, ούτως ώστε να ανακαλύψουμε τον υπέροχο, δυνατό και μεγαλειώδη άνθρωπο που κρύβουμε μέσα μας.

Συγγραφέας: Βίκυ Παταργιά, Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης.

Διάβασέ το →

Εμμηνόπαυση, σιωπή και μεταμόρφωση: Η Σταματία Αλεξάνδρου μιλά στο Mindpost

Written by: •

Στο σημερινό Mindpost φιλοξενούμε μια γυναίκα που δεν φοβήθηκε να κοιτάξει κατάματα μια βαθιά προσωπική αλλαγή. Η Σταματία Αλεξάνδρου, εκπαιδευόμενη σύμβουλος ψυχικής υγείας στη Βραχυπρόθεσμη Συνθετική Συμβουλευτική Expansion, αποφάσισε να κάνει μια μελέτη που την αφορά άμεσα: την εμμηνόπαυση. Μια φάση ζωής που βιώνει η ίδια — και που επέλεξε να φωτίσει, με θάρρος, τρυφερότητα και αφοπλιστική ειλικρίνεια.

Η εργασία αυτή θα παρουσιαστεί στην 9η Ημερίδα Ψυχικής Υγείας του Ελληνικού Κέντρου Συναισθημάτων, που θα πραγματοποιηθεί στις 12 Οκτωβρίου, στο Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Πλάκα.

Με αφορμή την εργασία της, ήρθαμε σε επαφή με την κυρία Αλεξάνδρου και της ζητήσαμε να μας μιλήσει — όχι μόνο ως σύμβουλος, αλλά και ως γυναίκα που πέρασε (και περνά) αυτή τη μετάβαση. Μας μίλησε ανοιχτά, ανθρώπινα, με ειλικρίνεια που συγκινεί και σοφία που εμπνέει.

0 02 05 e2a8469be212de4365e8267cd7945e868cddc0b6ad27f1ad2bc31091f3f717b5 21de28e0999

«Η Εμμηνόπαυση με Βρήκε. Κι Εγώ την Κοίταξα κατάματα.»

1. Πείτε μας λίγα λόγια για εσάς και γιατί επιλέξατε το θέμα της εμμηνόπαυσης.

Ονομάζομαι Σταματία Αλεξάνδρου και θέλω να σας μιλήσω όχι μόνο ως εκπαιδευόμενη σύμβουλος ψυχικής υγείας, αλλά κυρίως ως γυναίκα που βίωσε την εμμηνόπαυση με όλο της το σώμα και όλη της την ψυχή.

Όταν ξεκίνησα αυτή την εργασία, δεν είχα στο μυαλό μου απλώς να γράψω μια μελέτη. Ήθελα να καταλάβω τι μου συμβαίνει, να φωτίσω αυτό το μεταβατικό στάδιο που για χρόνια παραμένει ταμπού. Και όσο πιο βαθιά έμπαινα στην έρευνα, τόσο πιο πολύ καταλάβαινα ότι δεν ήμουν μόνη.

Μαζί με εμένα υπάρχουν εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο που βιώνουν αυτό το στάδιο της ζωής τους και καλούνται να αντιμετωπίσουν τα σωματικά συμπτώματα της ορμονικής ανισορροπίας, αλλά και τις σημαντικές ψυχολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προεκτάσεις που τη συνοδεύουν.

2. Τι είναι τελικά η εμμηνόπαυση για μια γυναίκα;

Η εμμηνόπαυση δεν είναι απλώς το τέλος της γονιμότητας. Είναι μια ολική αλλαγή — στο σώμα, στην ψυχολογία, στη θέση μας στην κοινωνία.

Ξεκινάει με συμπτώματα που σε αιφνιδιάζουν: εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, αϋπνίες, απώλεια συγκέντρωσης. Και σιγά-σιγά, χωρίς να το καταλάβεις, επηρεάζει το πώς βλέπεις τον εαυτό σου.

Στη δική μου περίπτωση, όλα ήρθαν απότομα. Έκανα υστερεκτομή και δεν πρόλαβα να «μπω σιγά-σιγά». Το σώμα μου άλλαξε. Το μυαλό μου άλλαξε. Και για λίγο… νόμιζα ότι χανόμουν.

Ήταν το λεγόμενο brain fog που με τρόμαξε πιο πολύ απ’ όλα. Όταν πήγαινα σε ένα άλλο δωμάτιο και ξεχνούσα για ποιο λόγο, όταν σε μια συζήτηση έχανα τον ειρμό μου, φοβήθηκα ότι χάνω τον έλεγχο του μυαλού μου. Όταν όμως διάβασα ότι είναι συχνό φαινόμενο, ένιωσα ανακούφιση. Ήξερα πια τι μου συμβαίνει.

3. Ποια είναι τα δύσκολα της εμμηνόπαυσης — αυτά που δεν λέγονται εύκολα;

Το πιο δύσκολο δεν ήταν οι εξάψεις. Ήταν οι άγρυπνες νύχτες, η θολούρα στη σκέψη, η μείωση της σεξουαλικής διάθεσης. Ήταν εκείνη η φωνή μέσα σου που σου λέει

“Δεν είσαι πια όπως ήσουν”.

Και μετά είναι κι οι άλλοι. Που δεν καταλαβαίνουν. Που βλέπουν την ίδια γυναίκα απέναντί τους, αλλά μέσα της όλα έχουν αλλάξει. Η αύξηση βάρους, η μείωση της αυτοεκτίμησης, η αίσθηση ότι “δεν είμαι πια επιθυμητή” — όλα αυτά είναι σιωπηλά βάρη που κουβαλά μια γυναίκα στην εμμηνόπαυση. Κι όμως, η σεξουαλική διάθεση δεν εξαφανίζεται. Απλώς αλλάζει. Το κλειδί είναι η επικοινωνία με τον σύντροφο, η κατανόηση, η υπομονή.

Και φυσικά, η στήριξη από το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον. Οι γυναίκες που έχουν δίπλα τους ανθρώπους που τις κατανοούν, βιώνουν λιγότερα ψυχολογικά συμπτώματα. Είναι σημαντικό να μην νιώθουμε μόνες.

4. Τι σας βοήθησε να κάνετε τη στροφή σας και να νιώσετε καλύτερα;

Κάπου εκεί ήρθε στη ζωή μου η εκπαίδευση στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας. Ξεκίνησα για να βοηθήσω τους άλλους, και τελικά… βοήθησα εμένα πρώτα. Μέσα από τη Βραχυπρόθεσμη Συνθετική Συμβουλευτική Expansion, άρχισα να βλέπω καθαρά:

  • Τι με πονάει
  • Τι κουβαλούσα χρόνια
  • Τι μπορώ να αφήσω πίσω

Έμαθα να συγχωρώ τον εαυτό μου, να τον αγαπώ και να μην ντρέπομαι που ξεχνάω ή που αλλάζω. Κομβικό σημείο ήταν η ευγνωμοσύνη. Όχι για τα μεγάλα πράγματα, αλλά για τα μικρά: τον πρωινό καφέ, ένα λουλούδι που άνθισε στη γλάστρα. Άρχισα να βλέπω ομορφιά εκεί που πριν έβλεπα μόνο βάρος. Κι έπειτα ήρθε η καλοσύνη. Να μιλάω στον εαυτό μου με αγάπη. Να τον σέβομαι. Και να καταλαβαίνω πόση αξία έχει να προσφέρεις στον άλλον.

5. Τι θα θέλατε να πείτε σε άλλες γυναίκες που περνούν το ίδιο θέμα;

Αν μπορούσα να πω κάτι, θα ήταν αυτό: Τώρα αρχίζει ένα διαφορετικό ταξίδι. Και στο χέρι μας είναι να μας πάει εκεί που θέλουμε. Να αγαπήσουμε τον νέο μας εαυτό. Να τον καλωσορίσουμε. Να θυμόμαστε ότι δεν τελειώνει τίποτα — αρχίζει κάτι νέο. Μια περίοδος όπου μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε τον εαυτό μας. Να ακούσουμε εμάς.

Και εκεί μπορούμε να βοηθήσουμε και εμείς, ως σύμβουλοι ψυχικής υγείας. Όχι με οδηγίες. Με κατανόηση. Με ενσυναίσθηση. Με παρουσία. Η εμμηνόπαυση δεν είναι ντροπή. Δεν είναι καταδίκη. Είναι ένα φυσιολογικό πέρασμα. Και αξίζουμε να το βιώνουμε χωρίς φόβο.

6. Έχετε κάτι να πείτε στους αναγνώστες μας; Ένα μήνυμα που θέλετε να αφήσετε;

Στο τέλος αυτής της διαδρομής, νιώθω ότι η ζωή μου δεν τελειώνει στα 50 — αλλά αρχίζει αλλιώς. Πιο συνειδητά. Πιο ήσυχα. Πιο ελεύθερα. Έμαθα ότι δεν χρειάζεται να έχω τον απόλυτο έλεγχο. Ότι μπορώ να ζητώ βοήθεια. Ότι αξίζω φροντίδα — και στο σώμα και στην ψυχή μου.

Ο κύκλος της γονιμότητας για μένα έχει κλείσει. Τα παιδιά μου έχουν φύγει για να χτίσουν τη δική τους ζωή. Αλλά ένας άλλος κύκλος έχει αρχίσει: ο κύκλος της προσφοράς, μέσα από τη Συνθετική Συμβουλευτική Expansion.

Και αυτό είναι, πιστεύω, το πιο δυνατό παράδειγμα που μπορώ να δώσω:

Η ζωή δεν σταματά. Αντίθετα — μπορεί να μας εκπλήξει ευχάριστα.

Η Μελέτη της κας Αλεξάνδρου θα εκδοθεί΄ από το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων και θα παρουσιαστεί στην 9η Ημερίδα Ψυχικής Υγείας.

Διάβασέ το →

Η Γεωργία Κολώνια μιλά στο Mindpost για την Ψυχική Ανθεκτικότητα

Written by: •

Στο σημερινό Mindpost, φιλοξενούμε τη Γεωργία Κολώνια, η οποία μέσα από την πτυχιακή της εργασία με τίτλο «Η συμβολή της Βραχυπρόθεσμης Συμβουλευτικής Προσέγγισης Expansion στην ενίσχυση της Ψυχικής Ανθεκτικότητας», καταθέτει μια ώριμη και βαθιά ερευνητική ματιά πάνω σε ένα από τα πιο καίρια ζητήματα της εποχής μας: την ικανότητα του ανθρώπου να σταθεί όρθιος μέσα στις κρίσεις.

Ήρθαμε σε επαφή με την κυρία Κολώνια λόγω της ενδιαφέρουσας εργασίας της επάνω στην ψυχική ανθεκτικότητα και της ζητήσαμε να μας απαντήσει μερικές ερωτήσεις. Η ίδια ανταποκρίθηκε με γλυκύτητα και ενσυναίσθηση. Ακολουθεί η συνέντευξη:


Καλησπέρα! Πώς οδηγήθηκες στην επιλογή αυτού του θέματος για την πτυχιακή σου εργασία;

Η επιλογή του θέματος της πτυχιακής  εργασίας μου δεν ήταν τυχαία. Πρόεκυψε από βαθιά προσωπική ανάγκη. Ζώντας καταστάσεις που με έφεραν αντιμέτωπη με δυσκολίες και προκλήσεις , κατάλαβα στην πράξη  πόσο σημαντική είναι η ψυχική ανθεκτικότητα. Είναι μια δυναμική διαδικασία που μεταβάλλεται στον χρόνο και  μπορεί να καθορίσει την πορεία του ανθρώπου υπό συνθήκες αντιξοότητας – όχι μόνο για να είμαστε λειτουργικοί, αλλά και για να συνεχίσουμε να εξελισσόμαστε.

Αυτό το βίωμα με ώθησε να ερευνήσω την Expansion, μια καινοτόμο συνθετική, βραχυπρόθεσμη προσέγγιση που δεν βοηθά μόνο στη διαχείριση δυσκολιών  αλλά μπορεί να γίνει εργαλείο ενδυνάμωσης και προσαρμογής  και να οδηγήσει   σε βαθύτερη μεταμόρφωση. 

Τι σε συγκίνησε ή σε προβλημάτισε περισσότερο στη μελέτη της έννοιας της ανθεκτικότητας;

Με συγκίνησε η διαπίστωση ότι η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι έμφυτη ή δεδομένη , είναι μια δυναμική ικανότητα προσαρμογής ,μπορεί να καλλιεργηθεί και να ενισχυθεί, ακόμη και σε ανθρώπους που θεωρούν τον εαυτό τους ευάλωτο , να βρούν νόημα. Η ιδέα ότι ακόμη και οι πιο δύσκολες εμπειρίες μπορούν να μετουσιωθούν σε προσωπική ανάπτυξη είναι πολύ σημαντικό .

Με προβλημάτισε όμως η έλλειψη κοινής συμφωνίας γύρω από τον ορισμό και τα εργαλεία μέτρησής της. Συχνά παραμένει ασαφές πώς ορίζουμε το «ανθεκτικός άνθρωπος»: είναι αυτός που δεν παρουσιάζει συμπτώματα ή αυτός που συνεχίζει να λειτουργεί με νόημα και στόχους; Αυτό το ερώτημα με συνόδευσε σε όλη την εργασία

Τι σημαίνει για σένα ο όρος «ψυχική ανθεκτικότητα» και γιατί θεωρείς ότι είναι κρίσιμος στην εποχή μας

Η ψυχική ανθεκτικότητα, για μένα, σημαίνει την ικανότητα του ανθρώπου να προσαρμόζεται δημιουργικά στις αντιξοότητες, να ξαναβρίσκει την ισορροπία του και, πολλές φορές, να βγαίνει από τις δυσκολίες όχι μόνο όρθιος, αλλά και πιο δυνατός. Δεν πρόκειται για ένα σταθερό χαρακτηριστικό που το έχεις ή δεν το έχεις. Είναι μια δυναμική διαδικασία που εξελίσσεται με τον χρόνο και που μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ο όρος «ψυχική ανθεκτικότητα» είναι ιδιαίτερα κρίσιμος στη σημερινή εποχή, γιατί ζούμε σε ένα πλαίσιο γεμάτο αβεβαιότητες και κρίσεις – οικονομικές, κοινωνικές, υγειονομικές, περιβαλλοντικές. Οι αλλαγές είναι απότομες και συχνά απειλητικές, ενώ ο χρόνος και οι πόροι για να ανταποκριθούμε είναι περιορισμένοι. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ανθεκτικότητα λειτουργεί σαν καθοριστικός μηχανισμός προσαρμογής: μας επιτρέπει να αντέχουμε την πίεση, να βρίσκουμε νέες στρατηγικές διαχείρισης και να ενεργοποιούμε εσωτερικούς και εξωτερικούς πόρους. Χωρίς αυτήν, οι επιπτώσεις των κρίσεων γίνονται πολλαπλάσιες, ενώ με αυτήν μπορούμε να περιορίσουμε τη φθορά και να βρούμε τρόπους ανάπτυξης ακόμα και μέσα στις δυσκολίες

Ποια θεωρητικά μοντέλα σε βοήθησαν να κατανοήσεις βαθύτερα την έννοια της    ανθεκτικότητας;

Τα θεωρητικά μοντέλα που με βοήθησαν να το κατανοήσω βαθύτερα είναι:

  • Το μοντέλο των προστατευτικών και επιβαρυντικών παραγόντων, που δείχνει πώς η μεταβαλλόμενη ισορροπία ανάμεσα σε θετικές δυνάμεις (που διευκολύνουν την ανάκαμψη) και αρνητικές δυνάμεις ( που δυσχεραίνουν την προσαρμογή )καθορίζει την πορεία μας. 
  • Το οικολογικό-συστημικό μοντέλο του Bronfenbrenner, αναδεικνύει τη αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος και των σχέσεών μας, από την οικογένεια και τους φίλους μέχρι τις κοινωνικές δομές τα οποία συνθέτουν το πλαίσιο στο οποίο διαμορφώνεται η ανθεκτικότητα.
  • Και τα δυναμικά μοντέλα προσαρμογής, τα οποία εξηγούν ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι κάτι στατικό, αλλά μια συνεχής διαδικασία αναπροσαρμογής, ανάλογα με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Ποια χαρακτηριστικά ή τεχνικές της Expansion Βραχυπρόθεσμης Συμβουλευτικής θεωρείς ότι λειτουργούν ενισχυτικά για την ανθεκτικότητα;

Η Expansion είναι μια καινοτόμο συνθετική, ψυχοθεραπευτική και αυτογνωσιακή βραχυπρόθεσμη μέθοδος που συνδυάζει στοιχεία από την σύγχρονη ψυχολογία, την ψυχοθεραπεία και την υπαρξιακή φιλοσοφία  και τα ενοποιεί σε μια δομημένη αλλά ευέλικτη διαδικασία. Αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι ότι δεν περιορίζεται σε γνωστικό ή συμπεριφορικό επίπεδο, αλλά δουλεύει βιωματικά, σωματικά και υπαρξιακά μέσα σε ένα ασφαλές θεραπευτικό πλαίσιο, με στόχο να μετασχηματίσει την εμπειρία του ατόμου σε πηγή δύναμης.

Τα χαρακτηριστικά που θεωρώ ότι ενισχύουν ιδιαίτερα την ανθεκτικότητα είναι:

  • Η ολοκληρωτική βίωση των συναισθημάτων: το άτομο δεν τα αποφεύγει αλλά τα βιώνει, ώστε να φτάσει στην κάθαρση.
  • Η σωματοκεντρική διάσταση και η ενσυνειδητότητα, που ρυθμίζουν το νευρικό σύστημα και βοηθούν στην αυτορρύθμιση.
  • Η μετουσίωση του τραύματος και η επανασύνδεση: η διαδικασία όπου οι δύσκολες εμπειρίες αποκτούν νόημα και μετατρέπονται σε δημιουργική ενέργεια.
  • Η υπαρξιακή νοηματοδότηση, που δίνει προοπτική και σκοπό, κάτι απαραίτητο για την ανθεκτικότητα.

Υπάρχει κάποιο στάδιο της προσέγγισης που ξεχώρισες ως ιδιαίτερα σημαντικό ή μεταμορφωτικό

Αν υπάρχει ένα στάδιο που ξεχώρισα ως πιο καθοριστικό, αυτό είναι η μετουσίωση και ενσωμάτωση. Είναι η στιγμή που το άτομο μπορεί να δει την εμπειρία του όχι απλά ως πληγή, αλλά ως κομμάτι της ιστορίας του που τον κάνει πιο δυνατό και πιο συνειδητό. Εκεί η ανθεκτικότητα παύει να είναι θεωρία και γίνεται πράξη· είναι η στιγμή που η δυσκολία μετατρέπεται σε εσωτερικό στήριγμα για το μέλλον

Στην εργασία σου συγκρίνεις την Expansion με την CBT και την SFBT. Ποιες είναι οι πιο ουσιαστικές διαφορές που εντόπισες

Στην εργασία μου συνέκρινα την Expansion με δύο άλλες γνωστές βραχυπρόθεσμες μεθόδους: την Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και τη Θεραπεία Εστιασμένη στη Λύση (SFBT).

  • Η CBT εστιάζει κυρίως στη γνωστική αναδόμηση, δηλαδή στην αναγνώριση και αλλαγή δυσλειτουργικών σκέψεων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και το συναίσθημα. Είναι αποτελεσματική και καλά τεκμηριωμένη, αλλά μερικές φορές παραμένει πιο «γνωσιακή» και λιγότερο βιωματική.
  • Η SFBT επικεντρώνεται στο «εδώ και τώρα» και σε μικρούς, πρακτικούς στόχους. Αντί να αναλύει εκτενώς τα προβλήματα, αναζητά άμεσα λύσεις και τρόπους αλλαγής. Είναι χρήσιμη σε ταχύρρυθμα πλαίσια, αλλά μπορεί να παραβλέψει τη βαθύτερη επεξεργασία των συναισθημάτων.
  • Η Expansion, σε αντίθεση με τις παραπάνω, είναι μια συνθετική και βιωματική μέθοδος. Δεν περιορίζεται στο γνωστικό επίπεδο ούτε μόνο στην αναζήτηση λύσεων, αλλά δίνει έμφαση στη βίωση, την κάθαρση και τη μετουσίωση των συναισθημάτων. Επιπλέον, προσθέτει μια υπαρξιακή διάσταση, βοηθώντας το άτομο όχι απλώς να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, αλλά να βρει βαθύτερο νόημα μέσα από αυτό.

Αυτό που την καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η συνθετική φύση της: παίρνει στοιχεία από διαφορετικές προσεγγίσεις, αλλά τα ενοποιεί σε μια συνεκτική διαδικασία που μπορεί να επιφέρει ουσιαστική αλλαγή σε σύντομο χρονικό διάστημα

Πιστεύεις ότι η συνθετική φύση της Expansion την καθιστά πιο αποτελεσματική σε ταχύρρυθμα περιβάλλοντα όπως είναι ο χώρος εργασίας ή η εκπαίδευση;

Φυσικά την καθιστά ιδιαίτερα εφαρμόσιμη σε απαιτητικά περιβάλλοντα, η Expansion ξεχωρίζει ως καινοτόμο μοντέλο με άμεσα μετρήσιμα ωφέλη. Αξιοποιεί τη δύναμη της σύντομης αλλά βαθιά βιωματικής εμπειρίας  ΄΄ωστε μέσα σε περιορισμένο χρόνο να επιτυγχάνονται σημαντικές αλλαγές στη συναισθηματική επεξεργασία.

Αν μπορούσες να εφαρμόσεις τη Βραχυπρόθεσμη Συμβουλευτική Expansion σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Θα  επέλεγα σε απαιτητικά περιβάλλοντα όπως εφήβους και τους φοιτητές, όπου δεν υπάρχει χρόνος για μακροχρόνιες παρεμβάσεις.

Πρόκειται για άτομα που βρίσκονται σε μια καίρια φάση ανάπτυξης, γεμάτη μεταβάσεις και αβεβαιότητες: αλλαγή ταυτότητας, πίεση από το εκπαιδευτικό σύστημα, κοινωνικές συγκρίσεις και ανησυχία για το μέλλον. Σε αυτή τη φάση, η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι απλώς χρήσιμη· είναι θεμελιώδης. Η Expansion, με τη βιωματική, ολιστική και συνθετική μορφή παρέμβασης , μπορεί να προσφέρει σε νέους ανθρώπους τα εργαλεία για να κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματά τους, να τα μετασχηματίζουν και να βρίσκουν νόημα μέσα στις δυσκολίες με άμεσο τρόπο.

Παράλληλα, θεωρώ ότι η μέθοδος έχει μεγάλη αξία και σε εργασιακά περιβάλλοντα υψηλής πίεσης, όπου οι εργαζόμενοι χρειάζονται σύντομες αλλά αποτελεσματικές παρεμβάσεις για να διατηρήσουν την ανθεκτικότητά τους και να αποφύγουν την επαγγελματική εξουθένωση.

Ποια είναι τα εμπόδια ή οι προκλήσεις που εντόπισες ως προς την εφαρμογή της μεθόδου σε πραγματικές συνθήκες;

Αρκετά! Θα αναφέρω μερικά επιγραμματικά.

  • Πολιτισμικές διαφοροποιήσεις:  άτομα με διαφορετικο  πολιτισμικό υπόβαθρο,  γλωσσική επάρκεια και οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες  ενδέχεται να αντιδρούν διαφορετικά σε βιωματικές και σωματοκεντρικές τεχνικές.
  • Η χρονική συγκυρία της παρέμβασης: παρεμβάσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα ή σε καθυστερημένη εφαρμογή μπορεί να δυσχεραίνουν την αφομοιώση των αλλαγών.
  • Κίνδυνος γνωστικής ή συναισθηματικής υπερφόρτωσης : σε περιορισμένο χρονικό πλαίσιο.
  • Η σχέση θεραπευτή-συμβουλευόμενου: λειτουργεί ως καταλύτης , με την ποιότητα της συμμαχίας να επηρεάζει άμεσα το βαθμό ανοιχτότητας, δέσμευσης και ενεργητικής συμμετοχής, έτσι ώστε να  μπορεί να λειτουργήσει  η μέθοδος αποτελεσματικά.

Στην εργασία σου προτείνεις τυχαιοποιημένες μελέτες και μακροχρόνια παρακολούθηση. Αν σου δινόταν η ευκαιρία, πώς θα σχεδίαζες μια τέτοια έρευνα;

Αν είχα την ευκαιρία να οργανώσω μια τέτοια μελέτη, θα την προσέγγιζα ως εξής:

  • Θα σχεδίαζα μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη σε ομάδες φοιτητών ή εργαζομένων σε ομάδες που που συχνά εκτίθενται σε υψηλή πίεση που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από σύντομες παρεμβάσεις με σαφώς καθορισμένα πρωτόκολλα παρέμβασης.
  • Θα πραγματοποιούσα μακροχρόνια παρακολούθηση (follow-up), π.χ. στους 3, 6 και 12 μήνες, για να διαπιστώσω αν τα αποτελέσματα της Expansion διατηρούνται στο χρόνο.
  • Θα επέλεγα συνδυασμό μεθόδων μέτρησης:
    • Ποσοτικά εργαλεία, (π.χ. ερωτηματολόγια ανθεκτικότητας )το οποίο μετρά το επίπεδο ανθεκτικότητας με ψυχομετρικά κριτήρια.
    • Ποιοτικές μεθόδους, όπως ημιδομημένες συνεντεύξεις και ημερολόγια εμπειριών, που αποτυπώνουν τη βιωματική διάσταση της αλλαγής.
    • Eπιπλέον, θα μπορούσαν να ενσωματωθούν λειτουργικοί δείκτες (π.χ. ικανότητα διατήρησης ρόλων, λήψη αποφάσεων υπό πίεση, κοινωνική συμμετοχή), ώστε να δούμε πώς εκδηλώνεται η ανθεκτικότητα στην 
    • καθημερινότητα.

Πιστεύεις ότι η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να μετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο; Ποια είδη εργαλείων θεωρείς πιο κατάλληλα;

Πιστεύω ότι η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να μετρηθεί με αξιόπιστο τρόπο, αρκεί να μην περιοριστούμε μόνο σε ερωτηματολόγια. Η πολυπλοκότητά της απαιτεί πολυδιάστατη αξιολόγηση – δηλαδή συνδυασμό εργαλείων που να καταγράφουν τόσο τις εσωτερικές αλλαγές (στάσεις, συναισθήματα, αντιλήψεις) όσο και τις εξωτερικές συμπεριφορές και προσαρμογές.

Έτσι θα μπορέσουμε να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς η Expansion συμβάλλει στην καλλιέργεια της ανθεκτικότητας, όχι μόνο θεωρητικά αλλά και πρακτικά, μέσα στη ζωή των ανθρώπων

Καθώς έγραφες αυτή την εργασία, άλλαξε κάτι μέσα σου; Νιώθεις ότι η ενασχόληση με την ανθεκτικότητα σε επηρέασε προσωπικά;

Καθώς έγραφα αυτή την εργασία, άλλαξε σίγουρα κάτι μέσα μου. Η συνεχής ενασχόληση με την έννοια της ανθεκτικότητας με έκανε να ξανασκεφτώ πώς αντιμετωπίζω τις δικές μου δυσκολίες. Συνειδητοποίησα ότι δεν έχει σημασία μόνο να «αντέχεις», αλλά και να βρίσκεις τρόπο να μετατρέπεις την εμπειρία σε δύναμη και μάθημα. Η ίδια η μελέτη με βοήθησε να καλλιεργήσω περισσότερη ευελιξία, αυτογνωσία και εμπιστοσύνη στον εαυτό μου.

Επίσης, δεν έμεινα μόνο στη θεωρία· έχω έρθει προσωπικά και βιωματικά σε επαφή με την Expansion. Έζησα από μέσα τον τρόπο που δουλεύει: τη βίωση, τη μετουσίωση και την ενσωμάτωση. Αυτό με βοήθησε να δω στην πράξη πώς μπορείς να αγκαλιάσεις ακόμη και τα πιο δύσκολα συναισθήματα και να τα μετατρέψεις σε κάτι δημιουργικό.

Υπάρχει κάποιο απόσπασμα, σκέψη ή συμπέρασμα από την εργασία σου που θα ήθελες οπωσδήποτε να κρατήσουν οι ακροατές ή οι αναγνώστες;

Αν υπάρχει ένα συμπέρασμα που θα ήθελα οπωσδήποτε να κρατήσετε απόψε , είναι ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι προνόμιο λίγων, αλλά μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί. Και ότι η Expansion μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο για να μετατρέπουμε τις κρίσεις σε εφαλτήριο δύναμης.

Ίσως η πιο σημαντική σκέψη που αποκόμισα είναι η εξής:

Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι κάτι που έχουμε ή δεν έχουμε· είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται. Η Expansion μου έδειξε ότι ακόμη και οι πιο δύσκολες εμπειρίες μπορούν να γίνουν μονοπάτια δύναμης και εξέλιξης. 

Πώς βλέπεις την εφαρμογή της μεθόδου Expansion στο μέλλον, σε κοινωνίες που βρίσκονται υπό πίεση ή κρίση

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, πιστεύω ότι η Expansion έχει μεγάλες δυνατότητες να εφαρμοστεί σε κοινωνίες που βρίσκονται υπό πίεση ή κρίση. Σήμερα, όλο και περισσότερες κοινότητες έρχονται αντιμέτωπες με οικονομικές δυσκολίες, κοινωνικές ανισότητες, υγειονομικές και περιβαλλοντικές κρίσεις. Σε τέτοιες συνθήκες, η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι απλώς ατομικό ζητούμενο, αλλά συλλογική ανάγκη.

Η Expansion, με τη συνθετική και βιωματική της φύση, μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο ενδυνάμωσης:

  • Στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, να καλλιεργήσει στους νέους δεξιότητες αυτορρύθμισης και νοηματοδότησης.
  • Στο εργασιακό περιβάλλον, να προσφέρει στους εργαζόμενους τρόπους πρόληψης της εξουθένωσης και ενίσχυσης της προσαρμοστικότητας.
  • Σε κοινωνίες υπό κρίση, να λειτουργήσει ως πλαίσιο συνοχής και συλλογικής ενδυνάμωσης, δείχνοντας ότι ακόμη και οι δυσκολίες μπορούν να μετατραπούν σε πηγή ανάπτυξης.

Αν έπρεπε να συνοψίσεις τη συμβολή της Expansion στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε μία φράση, ποια θα ήταν αυτή;

Αν έπρεπε να συνοψίσω τη συμβολή της Expansion σε μία φράση, θα έλεγα:

«Η Expansion αποτελεί ένα σημαντικό σύμμαχο  στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας, γιατί προσφέρει ένα δομημένο πλαίσιο βιωματικής επεξεργασίας  μετατρέποντας την δυσκολία σε δύναμη και την κρίση σε ευκαιρία ανάπτυξης.»

Ευχαριστούμε για την συνέντευξη.

Η παρουσίαση της μελέτης της θα πραγματοποιηθεί στην 9η Ημερίδα Ψυχικής Υγείας του Ελληνικού Κέντρου Συναισθημάτων, με ακόμη περισσότερες εμπειρικές παρατηρήσεις και νέα ευρήματα.

Διάβασέ το →

Πώς να εμβαθύνετε στη σχέση σας με τα παιδιά;

Written by: •

Ο Eugene C. Roehlkepartain, Ph.D., μετά από έρευνες υποστηρίζει ότι οι σχέσεις μπορούν να επηρεάσουν την επιτυχία των παιδιών και την ευημερία στη ζωή τους.

Παρακάτω θα βρείτε πέντε στοιχεία που χρειάζεται να παρέχουμε στα παιδιά για τη δημιουργία υγιών σχέσεων με τους ενήλικεs που προκύπτουν μέσα από την σχετική έρευνά του όπως ο ίδιος την αποτυπώνει.

Ήταν το 2017 όταν οι συνάδερφοί μου από το Ινστιτούτο Ερευνών κι εγώ αναθέσαμε στο ινστιτούτο FrameWorks να ρωτήσει ανθρώπους στον δρόμο σχετικά με τη σχέση που πιστεύουν ότι χρειάζεται να έχουν οι νέοι άνθρωποι στη ζωή τους, ιδιαίτερα με ενήλικες εκτός της οικογένειάς τους. Θέλαμε να καταλάβουμε το χάσμα μεταξύ της δικής τους σκέψης και του αποτελέσματος της έρευνας σχετικά με τη σημασία των σχέσεων ενηλίκων – νέων.

Ωστόσο οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύτηκαν να απαντήσουν.

Στην πραγματικότητα, ακόμα και μέσα στις οικογένειες, τα περισσότερα μέλη μπορούσαν να αναλύσουν μόνο τη σημασία της αγάπης, ίσως και της πειθαρχίας, σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με τους γονείς τους. Ήταν όμως πιο δύσκολο γι’ αυτούς που ρωτήθηκαν να σκεφτούν τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε τις σχέσεις με τα παιδιά και τους νέους.    

man and woman holding hands together with boy and girl looking at green trees during day
Photo by John-Mark Smith on Unsplash

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να αφήσουμε τις σχέσεις τελείως στην τύχη τους. Ακριβώς όπως οι βοτανολόγοι μπορούν να μας πούνε πολλά για τις διαφορετικές ρίζες των φυτών, το πώς λειτουργούν  και τι χρειάζεται για να αναπτυχθούν – με τον ίδιο τρόπο οι συνεχώς αναπτυσσόμενες μελέτες μας υποδεικνύουν τα διαφορετικά είδη σχέσεων, το πώς μας επηρεάζουν, πώς λειτουργούν και τι μπορούμε να κάνουμε για να τις φροντίσουμε και να αναπτυχθούν μαζί με εμάς. 

Για 8 χρόνια εμείς στο Ινστιτούτο Ερευνών εξετάσαμε νέους ανθρώπους, γονείς, δασκάλους, εργαζόμενους σε κοινότητες νέων και άλλους, για να εκμαιεύσουμε τι είναι αυτό μέσα στις σχέσεις των νέων που κάνει τη διαφορά στη ζωή τους. Τι κάνουν οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι εργαζόμενοι σε κοινότητες νέων, οι φίλοι και άλλοι μέσα σε μια σχέση και συμβάλλουν στην ευημερία της ζωής των παιδιών και των νέων;

Στα πλαίσια της διαδικασίας αναγνωρίσαμε πέντε στοιχεία μιας αναπτυξιακής σχέσης – πιθανόν να είναι πέντε διαφορετικοί τύποι ριζών! – που είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των νέων , την αποφυγή συμπεριφορών υψηλού κινδύνου και την ευημερία στο ταξίδι τους προς την ενηλικίωση. Επιπλέον αυτά τα στοιχεία αποτελούνται από συγκεκριμένες ενέργειες που μαθαίνονται και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα σπίτια μας, τα σχολεία, τους οργανισμούς και τις κοινότητες. 

Καλλιεργείστε σχέσεις που αναπτύσσονται, εκφράζοντας τη φροντίδα σας

Η έκφραση φροντίδας είναι το θεμέλιο μιας εξελικτικής σχέσης. Επικεντρώνεται στους συναισθηματικούς δεσμούς που αφορούν την αμοιβαία απόλαυση, την αυτοαποκάλυψη και την εμπιστοσύνη. Όλα τα παραπάνω εκφράζονται με ενέργειες όπως:

  • Να είστε αξιόπιστοι αποδεικνύοντας ο ένας στον άλλον ότι θα κάνετε αυτό που λέτε ότι θα κάνετε.
  • Να ακούτε και να δίνετε προσοχή ο ένας στον άλλον όταν είστε μαζί. 
  • Να πιστεύετε ο ένας τον άλλον, κάνοντας τον να νιώθει ότι τον εκτιμάτε. 
  • Να είστε τρυφεροί, επιτρέποντας ο ένας στον άλλον να αντιλαμβάνεται ότι απολαμβάνετε την παρέα του. 
  • Να ενθαρρύνετε ο ένας τον άλλον, πανηγυρίζοντας τις προσπάθειες και τα επιτεύγματα. 

Όπως είπε ένας γονέας για την κόρη του σε μια ομάδα εστίασης που είχαμε διεξάγει: «Στόχος μου είναι να είμαι 150% εκεί για εκείνη, οτιδήποτε κι αν συμβεί. Δεν με αφορά τι πρέπει να περάσουμε, θα είμαστε όμως εκεί. Για να καταλάβεις, θα της παραχωρήσω το μπλουζάκι που έχω στην πλάτη μου για να της δείξω ότι μας έχει πάντα δίπλα της».

Οι αμοιβαίες εκφράσεις φροντίδας στο σπίτι ή οπουδήποτε αλλού αποτελούν πρωταρχικό τρόπο προκειμένου να μάθουν τα παιδιά τα βασικά στοιχεία του χαρακτήρα όπως η αγάπη, η συμπόνια και η ενσυναίσθηση. Λίγες εμπειρίες είναι πιο δυνατές, τόσο για τον γονιό όσο και για τον έφηβο, όσο είναι μια αγκαλιά, μια έκφραση αγάπης ή μια πράξη συμπόνιας που πηγάζει από την καρδιά τους και όχι υπό το πρίσμα της υποχρέωσης. 

Αναπτύξτε σχέσεις προκαλώντας την εξέλιξη

Οι βαθιές σχέσεις δεν σταματούν στην ασυγκράτητη φροντίδα. Οι άνθρωποι (συμπεριλαμβανομένων των γονέων και των παιδιών τους) που εμπιστεύονται και σέβονται ο ένας τον άλλον έχουν υψηλές προσδοκίες που σχετίζονται με την επίτευξη των στόχων του άλλου μέλους της σχέσης. Προκαλούν τον άλλον να αναπτυχθεί, επιζητούν την υπευθυνότητα, παράλληλα όμως είναι δίπλα του όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Οι ερευνητές Brooke Feeney και Nancy Collins περιέγραψαν τα παραπάνω ως: «Ενθαρρύνετε τον κοντινό σας άνθρωπο ώστε να αμφισβητεί ή να επεκτείνει τον εαυτό του προκειμένου να αναπτυχθεί ως ξεχωριστή προσωπικότητα. Εμψυχώστε το προκειμένου να επωφεληθεί ακόμα κι από τις πιο μικρές ευκαιρίες που μπορεί να αποτελέσουν σκαλοπάτι στις μεγαλύτερες».

Υπάρχουν τέσσερις ενέργειες που μπορείτε να κάνετε για να προκαλέσετε την εξέλιξη:

  • Να αναμένετε το καλύτερο δυνατό ο ένας από τον άλλον, ώστε με αυτόν τον τρόπο να ανταποκρίνεστε στις προοπτικές.
  • Να παροτρύνετε ο ένας τον άλλον να προχωρήσει μπροστά.
  • Να θυμίζετε ο ένας στον άλλον πως φέρει ευθύνη για τις πράξεις του.
  • Να αναλογίζεστε τις αποτυχίες σας προκειμένου να μάθετε από αυτές.

Σχετικά με τα παραπάνω ένας πατέρας συλλογίστηκε: «Βάζοντας στόχους που είναι υψηλοί για εμένα και επιτρέποντας στον εαυτό μου να αποτυγχάνει μερικές φορές, δημιουργώ κίνητρα σε εκείνη. Αν βλέπει εμένα και τους ανθρώπους γύρω της να θέτουν υψηλούς στόχους και να αναζητούν τρόπους προκειμένου να τους φέρουν εις πέρας, της δημιουργείται ένας φυσιολογικός ανταγωνισμός που την οδηγεί να κάνει το ίδιο».

Η ενθάρρυνση των άλλων να συνεχίζουν να προσπαθούν να κατακτήσουν τους στόχους τους, βοηθάει παράλληλα εμάς να αναπτύξουμε την ειλικρίνειά μας, καθώς μαθαίνουμε να λέμε τη γνώμη μας με εποικοδομητικό τρόπο, όταν κάποιος δεν ανταποκρίνεται στις δικές του προσδοκίες ή δυνατότητες. Παράλληλα αναπτύσσουμε την υπομονή μας – τόσο για τον ίδιο τον εαυτό μας όσο και για τους άλλους – καθώς παλεύουμε με τις προκλήσεις και τις αναποδιές που προκύπτουν και είναι αναπόφευκτες στην πορεία προς την επίτευξη των στόχων.

Κάντε τις σχέσεις σας πιο δυνατές παρέχοντας υποστήριξη

Εκτός από τη συναισθηματική υποστήριξη, που αποτελεί μέρος της έκφρασης φροντίδας, μπορείτε επίσης να προσφέρετε πρακτική υποστήριξη – βοηθώντας ο ένας τον άλλον να κάνει πράγματα, ξεπερνώντας εμπόδια και προσπαθώντας μαζί για την επίτευξη των στόχων. Ακολουθούν τέσσερις συγκεκριμένες ενέργειες που μπορείτε να κάνετε για να παρέχετε υποστήριξη στη σχέση σας με ένα νεότερο άτομο:

  • Βοηθήστε ο ένας τον άλλον σε δύσκολες καταστάσεις και καθοδηγήστε τον στο πρόγραμμα.
  • Ενισχύστε την αυτοπεποίθηση του άλλου προκειμένου να αναλάβει τη ζωή του.
  • Υποστηρίξτε ή υπερασπιστείτε ο ένας τον άλλον όταν το χρειάζεται.
  • Θέστε όρια που κρατούν τον άλλον σε καλό δρόμο.

Για ορισμένους νέους ανθρώπους η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει τη βοήθεια στην ανάπτυξη σχεδίων, στους προϋπολογισμούς ή στα χρονοδιαγράμματα. Για άλλους μπορεί να περιλαμβάνει το να τους καθοδηγήσετε σε ασυνήθιστα ή σκληρά περιβάλλοντα, ή να τους υπερασπιστείτε όταν αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις, εμπόδια και άλλες προκλήσεις που υπονομεύουν την ανάπτυξη και την ευημερία τους. Για κάποιους άλλους μπορεί να σημαίνει τη θέσπιση ορίων ώστε να παραμείνουν στον σωστό δρόμο. Για παράδειγμα ένα νέο πρόσωπο κατά τη διάρκεια μιας ομάδας εστίασης δήλωσε : «Αν θέλω να κάνω κάτι ή να φέρω εις πέρας έναν στόχο, οι γονείς μου θα ήθελα να το εξετάσουν, να μου δώσουν ιδέες και να με βοηθήσουν αν κολλήσω κάπου».

Η παροχή υποστήριξης δείχνει τη σπουδαιότητα του χαρακτηριστικού γνωρίσματος της αξιοπιστίας, η οποία σχετίζεται επίσης με την έκφραση φροντίδας. Παρέχοντας υποστήριξη αντιλαμβανόμαστε πώς οι σκέψεις, οι πράξεις, τα λόγια και οι προθέσεις μας επηρεάζουν τους άλλους, όπως επίσης αντιλαμβανόμαστε και τη δική μας ευθύνη όταν διευκολύνουμε τους άλλους στις εμπειρίες τους. 

Εμβαθύνετε τις σχέσεις σας μοιράζοντας την εξουσία 

Μπορεί να μην μας αρέσει όταν το σκεφτόμαστε αυτό αλλά κάθε σχέση περιλαμβάνει μια δυναμική ισχύος. Σε πολλούς πολιτισμούς, η ιεραρχική φύση στη σχέση γονέα και παιδιού είναι δεδομένη και μη διαπραγματεύσιμη, ωστόσο οι αντιλήψεις διαφέρουν συχνά ακόμα και μέσα στους ίδιους πολιτισμούς.

Καθώς αναπτύσσονται οι νέοι χρειάζεται να πάρουν περισσότερες αποφάσεις και να αναλάβουν μεγαλύτερες ευθύνες ως μέρος της διαδικασίας της ενηλικίωσης. Αυτό επηρεάζει τη σχέση, τις περισσότερες φορές εμβαθύνοντάς την, καθώς γίνεται πιο αμοιβαία μέσω αυτών των ενεργειών:

  • Με το να σέβονται, να παίρνουν ο ένας τον άλλον σοβαρά και να συμπεριφέρονται δίκαια.
  • Με το να συμπεριλαμβάνουν ο ένας τον άλλον στη λήψη αποφάσεων που τους επηρεάζει. 
  • Με το να συνεργάζονται για την επίλυση προβλημάτων και την επίτευξη των στόχων. 
  • Με το να δημιουργούν ευκαιρίες ο ένας για τον άλλον προκειμένου να αναλάβουν δράση και να ηγηθούν μιας κατάστασης.

Το μοίρασμα της εξουσίας βασίζεται στην ταπεινοφροσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Με την ταπεινοφροσύνη – που είναι το αντίθετο της αλαζονείας – βλέπουμε την αξία των άλλων και αντιλαμβανόμαστε τα δικά μας όρια, κάτι που δημιουργεί το κατάλληλο έδαφος για το μοίρασμα της εξουσίας. Με τον ίδιο τρόπο, η ανάπτυξη αμοιβαίου σεβασμού αυξάνεται όταν βλέπεις τους άλλους να αναλαμβάνουν ευθύνες και να επιλύουν προβλήματα. Αντίστροφα για να δώσουμε στους άλλους αυτές τις ευκαιρίες πρέπει να τους σεβόμαστε. 

Όταν μιλήσαμε με γονείς εφήβων που έχουν βιώσει την κατανομή της δύναμης και της εξουσίας δήλωσαν σχετικά: «Καθώς μεγαλώνουν τους αφήνουμε απλώς να καταλάβουν ότι έχουν κάποιον έλεγχο και περιμένουμε να τον πάρουν και να προχωρήσουν στις σωστές αποφάσεις».

Διευρύνετε τις σχέσεις επεκτείνοντας τις δυνατότητες

Σε μεγάλο βαθμό, οι νέοι άνθρωποι διαμορφώνουν το ποιοι είναι, ποιοι θέλουν και ποιοι μπορούν να είναι μέσα από τις συζητήσεις που κάνουν με ανθρώπους που εμπιστεύονται. Έτσι, μια αναπτυσσόμενη σχέση που δεν είναι κλειστή αλλά ανοιχτή, βοηθάει το άλλο άτομο να δει τις δυνατότητες που έχει για τον εαυτό του και το μέλλον του. Αυτό συμβαίνει μέσω ενεργειών που διευρύνουν τις δυνατότητες όπως οι παρακάτω:

  • Εμπνεύστε ο ένας τον άλλον για να δείτε τις δυνατότητες που έχετε για το μέλλον.
  • Εκθέστε ο ένας τον άλλον σε νέες εμπειρίες, ιδέες και μέρη. 
  • Φέρτε σε επαφή ο ένας τον άλλον με ανθρώπους που μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξή του.

Η διεύρυνση των δυνατοτήτων δεν έχει να κάνει μόνο με τη μύηση σε κάτι νέο που μπορεί να σας αρέσει. Σχετίζεται επίσης με την παρουσίαση προκλητικών ιδεών που ενισχύουν την ικανότητα σας να σκέφτεστε κριτικά και να κατανοείτε τον κόσμο. Πράγματι το να μπορείς να ανακαλύψεις νέες προοπτικές και να τις συντονίσεις με τις δικές σου είναι μια ιδιαίτερα σημαντική ικανότητα για την ανάπτυξη του χαρακτήρα και της ταυτότητας του ανθρώπου. Η επέκταση των δυνατοτήτων σας σάς βοηθά να αναπτύξετε την περιέργειά σας και την αίσθηση του σκοπού στη ζωή σας, καθώς το μυαλό είναι ανοιχτό σε νέες ευκαιρίες ενώ η καρδιά και η φαντασία συνδέονται με τις προοπτικές που σας παρακινούν να εργαστείτε προς ουσιαστικούς στόχους για τον εαυτό σας και για το γενικότερο καλό. 

Αν οι νέοι δεν έρθουν αντιμέτωποι με προκλητικές προοπτικές και ζητήματα, μπορεί να μην μάθουν ποτέ να αποτυπώνουν αποτελεσματικά τις δικές τους αξίες. Και είναι καλύτερο γι’αυτούς να το κάνουν στο πλαίσιο μιας σχέσης εμπιστοσύνης μέσα στην οικογένεια, με έναν δάσκαλο ή με έναν αξιόπιστο φίλο ή ενήλικα. 

Μερικοί γονείς μπορεί να μην νιώθουν άνετα όταν οι έφηβοι συζητούν με άλλους ενήλικες για σημαντικά θέματα. Αλλά πολλοί γονείς με τους οποίους μιλήσαμε είχαν καταλάβει πόσο σημαντικό είναι αυτό. Κάποιος από αυτούς είπε: «Μια διαφορετική οπτική είναι πάντα καλή για τα παιδιά. Τις περισσότερες φορές δεν θέλουν να έρθουν να μιλήσουν με τις μαμάδες τους ή δεν θέλουν να μιλήσουν στους μπαμπάδες τους. Μπορεί να αισθάνονται άνετα με το να μιλήσουν σε κάποιον άλλον».


ΤΡΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ

Οι περισσότεροι γονείς (και οι άνθρωποι που εργάζονται με παιδιά και νέους) διαπιστώνουν ότι χωρίς να το σκέφτονται κάνουν πολλές από τις παραπάνω ενέργειες στις σχέσεις τους με τους νέους. Μερικοί όμως μπορεί να είναι λιγότερο διαισθητικοί ή πιο σκληροί. Δοκιμάστε το Relationship Check ως εργαλείο αυτοπαρατήρησης για τις σχέσεις σας με τους νέους. 

Αν σκέφτεστε από που να ξεκινήσετε θα σας πρότεινα να κάνετε τρεις ερωτήσεις:

1. Σε ποιους τομείς χρειάζεται να λειτουργείτε πιο σκόπιμα;

Μπορεί κάποια στοιχεία μιας αναπτυξιακής σχέσης να είναι πιο εύκολα για εσάς σε σχέση με κάποια άλλα. Για παράδειγμα μπορεί να είναι πιο εύκολο για εσάς να προκαλείται την εξέλιξη του παιδιού σας ή των μαθητών σας παρά να μοιράζεστε μαζί τους την εξουσία. Ποια πράγματα θα μπορούσατε να δοκιμάσετε προκειμένου να εξισορροπήσετε ξανά τη σχέση σε ένα συγκεκριμένο στιλ, ώστε να συμπεριλάβετε διαστάσεις που μπορεί να λείπουν αυτή τη στιγμή, αλλά θα μπορούσαν να εμπλουτίσουν τη σχέση σας και να βοηθήσουν την ανάπτυξη των παιδιών;

2. Τι θα μπορούσατε να κάνετε για να ανταποκρίνεστε περισσότερο στις σχέσεις σας;

Το να ανταποκρίνεστε συνεπάγεται το να δίνετε προσοχή στις ενδείξεις και να αντιδράτε με τον τρόπο που χρειάζεται το άλλο πρόσωπο. Δεν χρειαζόμαστε όλοι την ίδια ποσότητα των πέντε στοιχείων όλη την ώρα. Κάποιοι χρειάζονται μερικές φορές μια ώθηση φροντίδας, ζεστασιάς και ενθάρρυνσης. Άλλες φορές μπορεί να χρειάζονται να ενδυναμωθούν για να κάνουν ένα σημαντικό βήμα, να πάρουν αποφάσεις και να αναλάβουν τα ηνία μιας κατάστασης. Το ζήτημα είναι να μπορείτε να ακούσετε και να γνωρίσετε τους άλλους καλά προκειμένου να είστε σε θέση να ανταποκριθείτε με τρόπους που ταιριάζουν σε αυτούς και που χρειάζονται τη δεδομένη στιγμή, ακόμα κι αν δεν μπορούν να τους εκφράσουν.

3. Με ποιον είναι πιο δύσκολο για εσάς να έρθετε σε επαφή και πώς θα μπορούσατε να τον συμπεριλάβετε στην επικοινωνία;

Συχνά έχουμε την τάση να έλκουμε συγκεκριμένα παιδιά και έφηβους σε σχέση με άλλους – συνήθως αυτό συμβαίνει με εκείνα που ταιριάζουν καλύτερα στο στιλ μας. Μπορείτε όμως να συνδεθείτε με νέους ανθρώπους που βρίσκονται σε διαφορετική διαστάση. Ίσως ένας έφηβος να μην έλκει τη ζεστασιά  και την ενθάρρυνση σας αλλά να νιώθει έτοιμος να μοιραστεί μαζί σας τις αποφάσεις του ή να εξερευνήσει νέες ιδέες και μέρη. 

Μου αρέσει να βάζω στα παρτέρια μου φυτά που αντέχουν στον χρόνο και μπορούν να επιβιώσουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα στη Μινεσότα. Μερικές φορές όμως θα πάρω ένα νέο φυτό, θα το τοποθετήσω στο χώμα και θα περιμένω για μερικά χρόνια μόνο και μόνο για να δω ότι τίποτα δεν συμβαίνει με αυτό. Έτσι λοιπόν το ξεθάβω και το μεταφέρω κάπου αλλού. Όταν είμαι τυχερός, αρχίζω να παρατηρώ νέα κλαδάκια, μετά φύλλα, ύστερα μεγαλύτερα κλαδιά και ίσως τελικά μερικά λουλούδια. 

Τι άλλαξε; Μετακίνησα απλά το φυτό μου λίγα μέτρα παραπέρα. Αλλά κατέληξε στο σημείο όπου οι ρίζες του έλαβαν την τροφή που χρειαζόταν – τη σωστή ποσότητα νερού, φωσφόρου και άλλων θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για να ευδοκιμήσουν. Τίποτα από αυτά που συνέβαιναν δεν ήταν ορατό αλλά μετέτρεπε δυναμικά ένα φυτό που φαινόταν άχρηστο, μόλις λίγα μέτρα πιο μακριά, σε ένα αναπτυσσόμενο κομμάτι στο κέντρο του κήπου. 

Οι αναπτυξιακές σχέσεις μπορούν να έχουν τα ίδια οφέλη. Προσκαλώντας μας να συνδεθούμε εντός και εκτός των οικογενειών μας, όχι μόνο έχουν τη δυνατότητα να ανακουφίσουν τη σημερινή επιδημία μοναξιάς που υπονομεύει την ευημερία μας, αλλά έχουν επίσης τη δυνατότητα να μας παρασύρουν σε ένα μέλλον όπου θα ευημερήσουμε μαζί, καλλιεργώντας τες διαφορετικά μέσα σε οικογένειες, σχολεία, οργανισμούς και κοινότητες με «πλούσιες» σχέσεις.

Η Κοινωνική Συναισθηματική Μάθηση SEL 

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η Κοινωνική Συναισθηματική Μάθηση SEL πρέπει να αποτελεί τη βάση για κάθε είδους εκπαίδευση. 

Η Κοινωνική Συναισθηματική Μάθηση SEL είναι η διαδικασία μέσω της οποίας  νέοι και ενήλικες αποκτούν και εφαρμόζουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις στάσεις για να αναπτύξουν υγιείς ταυτότητες, να διαχειριστούν τα συναισθήματα και να επιτύχουν προσωπικούς και συλλογικούς στόχους, να αισθάνονται και να δείχνουν ενσυναίσθηση για τους άλλους, να δημιουργούν και να διατηρούν υποστηρικτικές σχέσεις και να παίρνουν υπεύθυνες και προσεκτικές αποφάσεις.

Η SEL προάγει την εκπαιδευτική ισότητα και την αριστεία μέσω αυθεντικών συνεργασιών σχολείου-οικογένειας-κοινότητας για να δημιουργήσει περιβάλλοντα μάθησης και εμπειρίες που διαθέτουν σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας.

Η SEL μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση διαφόρων μορφών ανισότητας και να δώσει τη δυνατότητα στους νέους και τους ενήλικες να συνδημιουργήσουν ακμάζοντα σχολεία και να συμβάλουν σε ασφαλείς, υγιείς και δίκαιες κοινότητες.

Το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων με τα πιο σύγχρονα εργαλεία SEL για προσωπικές και ομαδικές εφαρμογές μπορεί να στηρίξει τις προσπάθειες οικογενειών, εκπαιδευτικών και όλων των κοινωνικών ομάδων ώστε να επιτευχθεί η εμβάθυνση των σχέσεών μας με τα παιδιά.

Μετάφραση διασκευή: Νάνσυ Λάμπρου, Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης και Κοινωνικής Συναισθηματικής Μάθησης.

  1. Βασισμένο πάνω στο άρθρο του Greater Good Institute του Berkeley
  2. Η έρευνα που αναφέρεται στο άρθρο: Frameworks
Διάβασέ το →

Καλοσύνη και Τρίτη Ηλικία

Written by: •

Καθώς ο αριθμός των ηλικιωμένων συνεχίζει να αυξάνει είναι σημαντικό να συμμετέχουμε ενεργά στην προσέγγισή τους προκειμένου να τους υποστηρίξουμε και να τους βοηθήσουμε στις κοινότητες. Πολλοί ηλικιωμένοι ζουν με σταθερό εισόδημα και μπορεί να μην έχουν κάποιον να τους προσέχει. Κάνοντας πράξεις Καλοσύνης και απλώνοντας μία χείρα βοηθείας στους ηλικιωμένους μπορούμε να επηρεάσουμε σημαντικά την ευημερία και την επιτυχία τους.

Οι πράξεις Καλοσύνης στην παιδική ηλικία

Οι πράξεις Καλοσύνης ως προς την υποστήριξη των ηλικιωμένων δεν είναι ωφέλιμη μόνο για τους ίδιους, αλλά για εμάς και τις κοινότητές μας. Διδάσκοντας τα παιδιά μας να προσέχουν και να φροντίζουν τα ηλικιωμένα άτομα καλλιεργούμε και ενισχύουμε αξίες συμπόνοιας και ενσυναίσθησης. Αυτές οι αξίες με την σειρά τους δημιουργούν μία κουλτούρα Καλοσύνης η οποία επεκτείνεται πολύ πέρα από μεμονωμένες πράξεις, φέρνοντάς μας πιο κοντά ως κοινωνία. Επιπλέον, καλλιεργώντας ακόμη και τις πιο μικρές πράξεις Καλοσύνης από την μικρή ηλικία ακόμη του ανθρώπου, αυτό όχι μόνο μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στη ζωή των ηλικιωμένων αλλά μπορεί να συμβάλλει και στην ανάπτυξη κοινωνικά συνειδητοποιημένων ενηλίκων.

Συγκεκριμένα, τα παιδιά προσφέροντας βοήθεια στα ηλικιωμένα άτομα στη κοινότητα της γειτονιάς ή της εκκλησίας, μπορούν να τα βοηθήσουν σε μικρές δραστηριότητες της καθημερινότητάς τους όπως στην κηπουρική, σε απλές επισκευές του σπιτιού ή σε απλές εξωτερικές υποχρεώσεις. Αυτές οι απλές πράξεις, όσο μικρές κι αν είναι, μπορούν να ελαφρύνουν και να ανακουφίσουν σημαντικά από το καθημερινό βάρος τους τα ηλικιωμένα άτομα τα οποία ενδεχομένως να δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν αυτές τις εργασίες μόνοι τους.

Ένας άλλος τρόπος προκειμένου να δείξουν τα παιδιά φροντίδα στους ηλικιωμένους είναι να τους συνοδεύσουν έξω σε γεύμα τους σε κάποιο εστιατόριο ή ακόμη να τους ετοιμάσουν το γεύμα τους στην οικία τους. Αυτές οι χειρονομίες όχι μόνο προσφέρουν μία γευστική απόλαυση και ικανοποίηση αλλά δημιουργεί επίσης μία ευκαιρία για διαγενεακή σύνδεση και επικοινωνία.

Ένας άλλος τρόπος για να περάσουν τα παιδιά ποιοτικό χρόνο με τα ηλικιωμένα άτομα είναι μέσω απλών πράξεων, ανταλλαγής ιστοριών ακόμη, δώρων ή μέσω της ενασχόλησης με κάποια χειροτεχνία ή άλλου είδους τέχνη. Όλα αυτά μπορούν να φωτίσουν την ημέρα ενός ηλικιωμένου και να τον κάνουν να αισθανθεί ότι τον εκτιμούν και τον αγαπούν.

Ένας άλλος τρόπος που θα μπορούσε και στην χώρα μας να βρει προσοδοφόρο έδαφος ως προς την επίλυση της μοναξιάς και ενδεχομένως του αισθήματος της εγκατάλειψης από πλευράς των ηλικιωμένων, και ιδίως αυτών που δεν έχουν άλλους οικείους ή διαβιούν μόνοι τους, είναι η αναδοχή ή η υιοθεσία ενός ηλικιωμένου η οποία να εμπεριέχει απαραιτήτως την τακτική επίσκεψη στο σπίτι του. Ο τρόπος αυτός όχι μόνο μπορεί να αυξήσει το αίσθημα της συντροφικότητας στα ηλικιωμένα άτομα, αλλά μπορεί να χτίσει και ουσιαστικές σχέσεις μεταξύ των γενεών καθώς και να ελαφρύνει το πιθανό χάσμα μεταξύ τους.

Εμπλέκοντας, έτσι, τα παιδιά στις προκλήσεις και στις μοναδικές ανάγκες των ηλικιωμένων μέσα από την καθημερινότητά τους, καθώς επίσης στην ενίσχυση του σεβασμού και της ενσυναίσθησης ως προς τις εμπειρίες τους, μπορούμε να δημιουργήσουμε μία μελλοντική γενιά που εκτιμά και κατανοεί τη σημασία της κοινοτικής φροντίδας για τους αγαπημένους μας ηλικιωμένους.

Η σύνδεση ηλικιωμένων και παιδιών μέσα από πράξεις Καλοσύνης έχει πολλαπλά οφέλη που μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία μιας κουλτούρας Καλοσύνης. Η διαγενεακή αυτή σύνδεση επιτρέπει στα παιδιά να αξιοποιήσουν την ωριμότητα αλλά και την σοφία των ηλικιωμένων, καθώς και τις εμπειρίες τους, ενώ συνάμα παρέχει στα ηλικιωμένα άτομα μία αέναη πηγή ενέργειας και έμπνευσης και καλλιεργεί μία αίσθηση κατανόησης, ενσυναίσθησης και ελπίδας για το μέλλον.

Τα παιδιά μέσω της σύνδεσής τους με τα ηλικιωμένα άτομα έχουν την ευκαιρία να μάθουν από τις εμπειρίες της ζωής τους και να αποκτήσουν πολύτιμα εφόδια και για τη δική τους ζωή. Έτσι, η σύνδεση αυτή όχι μόνο εμπλουτίζει τη ζωή των παιδιών αλλά τα βοηθά επίσης να χτίσουν σεβασμό και εκτίμηση για τα ηλικιωμένα άτομα. Από την άλλη πλευρά, οι ηλικιωμένοι βοηθιούνται από την ενέργεια, τον ενθουσιασμό και τη θετική διάθεση που αποπνέουν τα παιδιά. Η αλληλεπίδραση αυτή με τα παιδιά μπορεί να φέρει γέλιο, χαρά και μία ανανεωμένη αίσθηση σκοπού και νοήματος ζωής των ηλικιωμένων ατόμων. Η παρουσία των παιδιών μπορεί να καταπολεμήσει τα αισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης προάγοντας τη συναισθηματική τους ευημερία. Επιπλέον, η παρουσία των παιδιών μπορεί να ενισχύσει τις γνωστικές τους ικανότητες και τη διατήρηση μνήμης των ηλικιωμένων.

Πέραν των ατομικών οφελών, η σύνδεση μεταξύ ηλικιωμένων και παιδιών μπορεί να προωθήσει την κατανόηση μεταξύ των γενεών, να καταρρίψει τους κοινωνικούς φραγμούς, να εξομαλύνει το διαγενεακό χάσμα, καθώς επίσης να ενθαρρύνει τη συμπόνοια, το νοιάξιμο και την ενσυναίσθηση μεταξύ τους. Τέλος, η σύνδεση αυτή μεταξύ τους μπορεί να επηρεάσει θετικά τη συνολική ευημερία και την αίσθηση του ανήκειν τόσο στους ηλικιωμένους όσο και στα παιδιά δημιουργώντας μια κοινωνία με μεγαλύτερη δεκτικότητα αλλά και φροντίδα.

Συγκεκριμένα, το μοίρασμα μαθημάτων σοφίας και ζωής από τα ηλικιωμένα άτομα στα παιδιά, η μετάδοση ενέργειας και έμπνευσης από τα παιδιά στους ηλικιωμένους, η ενίσχυση γνωστικών ικανοτήτων και η διατήρηση μνήμης, η προώθηση της κατανόησης και της συμπόνοιας μεταξύ των γενεών καθώς και η βελτίωση της γενικής ευεξίας και καλλιέργειας της αίσθησης του ανήκειν τόσο στα παιδιά όσο και στους ηλικιωμένους, αποτελούν μερικά από τα πολύτιμα οφέλη της σύνδεσης μεταξύ τους.

«Η φροντίδα για τους ηλικιωμένους είναι ίσως η μεγαλύτερη ευθύνη που έχουμε. Όσοι έχουν περπατήσει πριν από εμάς έχουν δώσει τόσα πολλά και έχουν κάνει δυνατή τη ζωή που όλοι απολαμβάνουμε.»

Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών John Hoeven 

της Παρασκευής Δημοπούλου

Διάβασέ το →

Prison…Κέικ: Γέλιο, Ανατροπές και μια Κρυφή Συναισθηματική Συνταγή

Written by: •

Πρεμιέρα: 11 Οκτωβρίου 2025 | Θέατρο Αλκμήνη | MindPost — Επικοινωνιακός Χορηγός

Στο σημερινό MindPost, βρεθήκαμε μπροστά σε ένα γλυκό που δεν τρώγεται, αλλά… αλλάζει ζωές. Η νέα θεατρική παραγωγή “Prison…Κέικ” της Μαρίας Ν. Κίτρα είναι μια ανατρεπτική κωμωδία που αναδεικνύει —μέσα από πολύ γέλιο— πόσο εύκολα μπορούν να συνυπάρξουν η φάρσα με την αλήθεια, και η κωμωδία με τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για κατανόηση, συγχώρεση και επανεκκίνηση.

Ένα κελί γεμάτο χαρακτήρες (και συναισθήματα)

Ο Κάκος Βαζάκας, ένας αποτυχημένος ληστής (τον υποδύεται ο σκηνοθέτης της παράστασης Κυριάκος Νικολαΐδης), μοιράζεται το ίδιο κελί με τον διαβόητο Σώτο Νικολάου (Ανάργυρος Βαζαίος), σε μια «σωφρονιστική» εμπειρία που αποδεικνύεται οτιδήποτε άλλο παρά σωφρονιστική. Πλαισιωμένοι από έναν αλλοπρόσαλλο θίασο χαρακτήρων —τη σωφρονιστική υπάλληλο Μαντώ Ευγενικού (Σοφία Γκόντα), τη δικηγόρο Μυρτώ Ευγενικού (Ελένη Μπρίκα) και τη φωνή της μητέρας (με την υπέροχη Παναγιώτα Βλαντή)—, οι δύο συγκρατούμενοι αναζητούν κάτι παραπάνω από την ελευθερία: την αλήθεια του εαυτού τους.

Το χιούμορ ως εργαλείο ενδοσκόπησης

Πίσω από τα γέλια και τις γκάφες, η παράσταση κρύβει ερωτήματα που αξίζει να σταθούμε:

  • Τι σημαίνει πραγματική αλλαγή;
  • Ποιοι είναι οι δεσμοί που δεν λύνονται ούτε… με αποφυλάκιση;
  • Μπορεί ένα κέικ να σε φέρει πιο κοντά στον άλλον (αλλά και στον εαυτό σου);

Η σκηνή μετατρέπεται σε ένα ψυχολογικό πεδίο, όπου κάθε ατάκα κρύβει μια ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη. Σε μια κοινωνία που συχνά κλειδώνει τον άνθρωπο στα στερεότυπα του καλού και του κακού, το Prison…Κέικ μάς υπενθυμίζει ότι ο καθένας δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία — και όχι μόνο νομικά, αλλά και υπαρξιακά.

Γιατί αξίζει να το δεις

Πέρα από την αβίαστη διασκέδαση, η παράσταση μιλά για το πώς μπορούμε να αλλάξουμε αφήνοντας χώρο στους άλλους — και στον εαυτό μας. Κι αν τελικά η συγκατοίκηση δύο εντελώς αντίθετων χαρακτήρων θυμίζει κάτι από τη δική μας εσωτερική σύγκρουση, το Prison…Κέικ μάς προσκαλεί να τη γλυκάνουμε. Έστω με ένα «κέικ» που δεν τρώγεται.

Πληροφορίες Παράστασης

  • Πρεμιέρα: 11 Οκτωβρίου 2025
  • Παραστάσεις: Κάθε Σάββατο στις 21:30 & Κυριακή στις 18:30
  • Τελευταία Παράσταση: 18 Ιανουαρίου 2026
  • Διάρκεια: 90 λεπτά χωρίς διάλειμμα
  • Τιμές: 12€ κανονικό | 10€ φοιτητικό / άνω των 65 / ομαδικό
  • Προπώληση: more.com
  • Τοποθεσία: Θέατρο Αλκμήνη, Αλκμήνης 8, Γκάζι (Μετρό Κεραμεικός)
  • Πρόσβαση: Το θέατρο διαθέτει πρόσβαση για ΑμεΑ

Συντελεστές

  • Κείμενο: Μαρία Ν. Κίτρα
  • Σκηνοθεσία: Κυριάκος Νικολαΐδης
  • Παίζουν: Ανάργυρος Βαζαίος, Σοφία Γκόντα, Κυριάκος Νικολαΐδης, Ελένη Μπρίκα
  • Φωνή μητέρας: Παναγιώτα Βλαντή
  • Art Direction: Χριστίνα Λαμπαδαρίου
  • Σκηνικά – Κοστούμια – Φωτισμοί – Μουσική: Σημαντική ομάδα με έμπειρους επαγγελματίες (δείτε παρακάτω)
  • Παραγωγή: HOUSE OF NK Ε.Ε
  • Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού – angienomikou@gmail.com

Το MindPost στηρίζει ως Επικοινωνιακός Χορηγός την παράσταση “Prison…Κέικ”, αναδεικνύοντας την αλληλεπίδραση της τέχνης με την ψυχική ανθεκτικότητα, την επανεκκίνηση και τη συναισθηματική ενδυνάμωση.

Διάβασέ το →
↑