Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας για τους ψυχολόγους, την ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας, εξετάζοντας τι προβλέπει, τι αφήνει ανοιχτό και ποια ερωτήματα δημιουργεί για επαγγελματίες, σχολές και Κέντρα Δια Βίου Μάθησης.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση ένα νομοσχέδιο που μπορεί να αλλάξει σημαντικά το θεσμικό τοπίο της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου και τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας. Η διαβούλευση παραμένει ανοιχτή έως τις 2 Οκτωβρίου 2026.
Σε πρώτη ανάγνωση, ο στόχος μοιάζει σαφής: ποιότητα υπηρεσιών, προστασία του κοινού και καλύτερη θεσμική οργάνωση. Όσο όμως διαβάζει κανείς τις επιμέρους διατάξεις, προκύπτουν ερωτήματα που ξεπερνούν την απλή οργάνωση ενός επαγγελματικού κλάδου.
Αφορούν το ποιος θα μπορεί στο μέλλον να εκπαιδεύει, ποιος θα αναγνωρίζει τις εκπαιδεύσεις, ποια προσόντα θα θεωρούνται επαρκή και τελικά ποια θέση θα έχουν οι εκατοντάδες υφιστάμενοι εκπαιδευτικοί φορείς στον χώρο της ψυχικής υγείας.
Το Εθνικό Παρατηρητήριο δεν θα είναι απλώς ένας φορέας παρακολούθησης
Το άρθρο 31 προβλέπει τη δημιουργία του Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας ως επιστημονικού, συμβουλευτικού και γνωμοδοτικού οργάνου του Υπουργείου Υγείας.
Στους σκοπούς του περιλαμβάνονται ρητά η διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου για την ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας, η αναβάθμιση της εκπαίδευσης και η προστασία της δημόσιας ψυχικής υγείας. Το Παρατηρητήριο θα αποτελείται από επτά τακτικά μέλη και ισάριθμα αναπληρωματικά, τα οποία θα ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υγείας.
Το κρίσιμο σημείο όμως βρίσκεται στο επόμενο άρθρο.
Το άρθρο 32 δίνει στο Παρατηρητήριο τη δυνατότητα να εισηγείται στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας για τη δημιουργία ειδικοτήτων, εξειδικεύσεων και μετεκπαιδεύσεων που σχετίζονται με την ψυχοθεραπεία ενηλίκων, την ψυχοθεραπεία παιδιών και εφήβων και τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας.
Οι εισηγήσεις αυτές μπορεί να αφορούν τη διάρκεια και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης και της πρακτικής, τις προϋποθέσεις απόκτησης πιστοποίησης ή τίτλου, τις εξετάσεις, τις εξεταστικές επιτροπές και την αναγνώριση εκπαιδεύσεων από το εξωτερικό. Παράλληλα προβλέπεται η διαμόρφωση ενιαίων κριτηρίων για τα προγράμματα εκπαίδευσης, τα προσόντα των εκπαιδευτών αλλά και την αξιολόγηση της καταλληλότητας των Εκπαιδευτικών Κέντρων.
Πρόκειται για σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας. Από ένα πεδίο όπου μεγάλο μέρος της εκπαίδευσης οργανωνόταν μέχρι σήμερα από επαγγελματικές ενώσεις, ιδιωτικά εκπαιδευτικά κέντρα και ΚΔΒΜ, ανοίγει ο δρόμος για ένα πολύ περισσότερο κεντρικά ρυθμιζόμενο σύστημα.
Ποιος θα μπορεί να είναι «αναγνωρισμένο Εκπαιδευτικό Κέντρο»;
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 51.
Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα καθορισμού κριτηρίων για την αναγνώριση εκπαιδευτικών κέντρων και αναφέρει ότι μπορεί να αναγνωρίζεται ή να αίρεται η καταλληλότητα νοσηλευτικών ιδρυμάτων και «κρατικά αναγνωρισμένων φορέων, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου» για την πλήρη ή μερική απόκτηση ειδικοτήτων ή μετεκπαιδεύσεων επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας.
Εδώ γεννιέται ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα.
Ποιοι ακριβώς θεωρούνται «κρατικά αναγνωρισμένοι φορείς ιδιωτικού δικαίου»;
Τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης είναι ήδη αδειοδοτημένοι εκπαιδευτικοί φορείς του Υπουργείου Παιδείας βάσει του ν. 4763/2020. Το ίδιο το Υπουργείο τηρεί επίσημο μητρώο αδειοδοτημένων ΚΔΒΜ.
Το νομοσχέδιο όμως δεν αναφέρει ρητά ότι ένα νόμιμα αδειοδοτημένο ΚΔΒΜ έχει δικαίωμα να ζητήσει αναγνώριση ως Εκπαιδευτικό Κέντρο για αυτές τις εκπαιδεύσεις. Ούτε το αποκλείει.
Αυτή η ασάφεια έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή από τα κριτήρια που θα καθοριστούν αργότερα μπορεί να εξαρτηθεί ποιοι εκπαιδευτικοί φορείς θα παραμείνουν μέσα στο επίσημα αναγνωρισμένο σύστημα.
Τι δεν λέει το νομοσχέδιο ψυχικής υγείας
Είναι εξίσου σημαντικό να αναφέρουμε όσα δεν υπάρχουν στο σημερινό σχέδιο.
Δεν υπάρχει διάταξη που να λέει ότι οι εκπαιδεύσεις ψυχικής υγείας θα μπορούν να παρέχονται μόνο από πανεπιστήμια. Δεν προβλέπεται κατάργηση των ΚΔΒΜ. Δεν αναφέρεται ότι οι μικρότερες ιδιωτικές σχολές παύουν να λειτουργούν.
Επίσης, στο κείμενο που βρίσκεται σήμερα σε διαβούλευση δεν δημιουργείται άδεια άσκησης επαγγέλματος «Συμβούλου Ψυχικής Υγείας», ούτε προβλέπεται κρατικό μητρώο Συμβούλων Ψυχικής Υγείας.
Υπάρχει όμως ένα ενδιαφέρον προηγούμενο έγγραφο.
Σε επίσημη απάντηση προς τη Βουλή στις 28 Απριλίου 2026, το Υπουργείο Υγείας είχε αναφέρει ότι το σχεδιαζόμενο Παρατηρητήριο θα γνωμοδοτούσε όχι μόνο για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τα προσόντα των εκπαιδευτών, αλλά και για «τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία άσκησης του επαγγέλματος του συμβούλου ψυχικής υγείας».
Η συγκεκριμένη διατύπωση δεν εμφανίζεται με τον ίδιο άμεσο τρόπο στο σημερινό σχέδιο.
Το ερώτημα επομένως παραμένει:
αποτελεί το σημερινό νομοσχέδιο το πρώτο στάδιο μιας ευρύτερης μελλοντικής ρύθμισης του επαγγέλματος;
Προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική απάντηση.
Η αντιπαράθεση έχει ήδη αρχίσει
Το ζήτημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά τον Σεπτέμβριο.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων έχει αντιδράσει έντονα στη δημιουργία του νέου ΝΠΔΔ. Σε ανακοίνωσή του στις 2 Ιουλίου 2026 χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό «θεσμική εκτροπή» και υποστήριξε ότι η διαδικασία προχωρά χωρίς τη συναίνεση των επαγγελματιών που εκπροσωπεί. Πρόκειται για θέση του ΣΕΨ και όχι για διαπιστωμένο χαρακτηρισμό του νομοσχεδίου.
Υπάρχει όμως και διαφορετική θέση μέσα στον ίδιο τον χώρο της Ψυχολογίας. Η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία είχε χαρακτηρίσει ήδη από τον Οκτώβριο του 2025 τη δημιουργία του ΝΠΔΔ «ιστορική εξέλιξη», θεωρώντας αναγκαία τη θεσμική κατοχύρωση και τη δημόσια εποπτεία του επαγγέλματος.
Στον χώρο της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, η Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής έχει επίσης παρέμβει δημόσια. Σε ανακοίνωση του Μαρτίου 2026 ανέφερε ότι είχαν πραγματοποιηθεί έλεγχοι σε 35 εκπαιδευτικά κέντρα και ότι η κατάσταση κορυφώθηκε, σύμφωνα με την ίδια, με συλλήψεις νομίμων εκπροσώπων τριών κέντρων. Η ΕΕΣ έχει παράλληλα ζητήσει θεσμική ρύθμιση του επαγγέλματος και συμμετοχή του κλάδου στη διαμόρφωση των νέων κανόνων.
Η εικόνα επομένως δεν είναι απλώς «υπέρ ή κατά της ρύθμισης». Η βασική διαφωνία αφορά και το ποιος θα συμμετέχει στη ρύθμιση, με ποιους κανόνες και με ποιες ασφαλιστικές δικλείδες.
Και τα μη κρατικά πανεπιστήμια;
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Ο νόμος 5094/2024 δημιούργησε το θεσμικό πλαίσιο για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, τα λεγόμενα μη κρατικά πανεπιστήμια. Το 2026 το σύστημα βρίσκεται πλέον σε φάση πραγματικής λειτουργίας, με το Υπουργείο Παιδείας να ανακοινώνει τον Ιούλιο επτά άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027.
Η χρονική εγγύτητα δημιουργεί αναπόφευκτα ένα ερώτημα: καθώς νέοι και μεγάλοι πανεπιστημιακοί φορείς εισέρχονται στην ιδιωτική εκπαιδευτική αγορά, θα μπορούσαν οι νέοι κανόνες στην ψυχική υγεία να αλλάξουν τους όρους ανταγωνισμού εις βάρος μικρότερων εκπαιδευτικών οργανισμών;
Σήμερα δεν υπάρχει τεκμήριο που να επιτρέπει να υποστηρίξουμε ότι αυτός είναι ο σκοπός του νομοσχεδίου.
Υπάρχει μάλιστα ένα σημαντικό δεδομένο που πρέπει να ληφθεί υπόψη: η γενικότερη αυστηροποίηση του πλαισίου των Κέντρων Δια Βίου Μάθησης είχε ξεκινήσει ήδη με τον ν. 4763/2020, δηλαδή τέσσερα χρόνια πριν από τη νομοθέτηση των ΝΠΠΕ. Ο νόμος εκείνος δημιούργησε αυστηρότερο ενιαίο σύστημα αδειοδότησης και προβλέπει ότι προγράμματα ΚΔΒΜ που οδηγούν σε πιστοποίηση υποβάλλονται προς πιστοποίηση στον ΕΟΠΠΕΠ.
Επομένως η συνολική τάση προς μεγαλύτερη κρατική εποπτεία της επαγγελματικής κατάρτισης δεν ξεκίνησε με τα μη κρατικά πανεπιστήμια.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη να εξεταστούν οι συνέπειες των νέων ρυθμίσεων στον ανταγωνισμό.
Τι συμβαίνει σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους;
Η σύγκριση με άλλους χώρους είναι αποκαλυπτική.
Στο προσωπικό ιδιωτικής ασφάλειας, για παράδειγμα, υπάρχει θεσμοθετημένο πρόγραμμα κατάρτισης 105 ωρών, το οποίο υλοποιείται από συμβεβλημένα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, και στη συνέχεια οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν σε εξετάσεις πιστοποίησης ΕΟΠΠΕΠ–ΚΕΜΕΑ.
Δηλαδή η κρατική ρύθμιση ενός επαγγελματικού πεδίου δεν σημαίνει αναγκαστικά την απομάκρυνση των μικρότερων ιδιωτικών εκπαιδευτικών φορέων. Μπορεί να σημαίνει ακριβώς το αντίθετο: ένταξή τους σε ένα ενιαίο σύστημα, με κοινό curriculum, αξιολόγηση και κρατική πιστοποίηση.
Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη ακολουθήσει το μοντέλο δημιουργίας υποχρεωτικού επαγγελματικού ΝΠΔΔ και σε άλλο κλάδο. Το 2025 συστάθηκε με τον ν. 5194/2025 ο Σύλλογος Διαιτολόγων–Διατροφολόγων Ελλάδος ως ΝΠΔΔ.
Άρα το μοντέλο θεσμικής οργάνωσης που εφαρμόζεται τώρα στους ψυχολόγους δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Αυτό που διαφοροποιεί όμως την ψυχική υγεία είναι ότι εδώ συνυπάρχουν πολλοί διαφορετικοί δρόμοι εκπαίδευσης: πανεπιστήμια, κολλέγια, ΚΔΒΜ, επαγγελματικές ενώσεις, πολυετείς σχολές ψυχοθεραπείας και προγράμματα συμβουλευτικής.
Στο MindPost έχουμε εξετάσει ξεχωριστά και την εκπαίδευση σε εργαλεία και τεχνικές για επαγγελματίες ψυχικής υγείας, η οποία αποτελεί διαφορετική κατηγορία επιμόρφωσης από μια εκπαίδευση που απονέμει ή οδηγεί σε νέο επαγγελματικό τίτλο.
Η μετάβαση από αυτό το πολυκεντρικό σύστημα σε ένα περισσότερο ελεγχόμενο πλαίσιο απαιτεί συνεπώς ιδιαίτερη διαφάνεια.
Επτά ερωτήματα που χρειάζονται καθαρές απαντήσεις
Η δημόσια συζήτηση δεν χρειάζεται να βασιστεί σε υποθέσεις για κρυφά κίνητρα. Υπάρχουν αρκετά συγκεκριμένα ερωτήματα που προκύπτουν απευθείας από το κείμενο:
- Θα έχουν τα αδειοδοτημένα ΚΔΒΜ δικαίωμα να αναγνωριστούν ως Εκπαιδευτικά Κέντρα για προγράμματα ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής ψυχικής υγείας;
- Ποια θα είναι τα κριτήρια αναγνώρισης και θα είναι αναλογικά ώστε να μπορούν να τα καλύψουν και μικρότεροι, νόμιμα λειτουργούντες εκπαιδευτικοί φορείς;
- Θα υπάρξουν μεταβατικές ρυθμίσεις για σχολές που λειτουργούν ήδη και για ανθρώπους που βρίσκονται σήμερα σε πολυετείς εκπαιδεύσεις;
- Θα υπάρχει θεσμική συμμετοχή των υφιστάμενων επιστημονικών και επαγγελματικών ενώσεων στη διαμόρφωση των standards ή μόνο δυνατότητα περιστασιακής συνεργασίας μαζί τους;
- Θα γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ μιας εκπαίδευσης που δημιουργεί επαγγελματικό τίτλο και ενός σεμιναρίου συνεχιζόμενης επιμόρφωσης για ήδη ενεργούς επαγγελματίες;
- Και κυρίως: ποιος θα μπορεί στο μέλλον να ασκεί νόμιμα τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας και με ποια εκπαίδευση;
Αυτά τα ερωτήματα αφορούν όχι μόνο τις σχολές. Αφορούν χιλιάδες επαγγελματίες, εκπαιδευόμενους και τελικά τους ανθρώπους που αναζητούν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «ρύθμιση ή καθόλου ρύθμιση»
Η ανάγκη για σαφή standards, επιστημονική τεκμηρίωση και προστασία των ανθρώπων που απευθύνονται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί.
Η συζήτηση όμως δεν τελειώνει εκεί.
Ένα σύστημα μπορεί να αυξάνει την ποιότητα δημιουργώντας διαφανή, αντικειμενικά και αναλογικά κριτήρια στα οποία μπορούν να ανταποκριθούν διαφορετικοί εκπαιδευτικοί φορείς.
Μπορεί όμως, εάν τα κριτήρια σχεδιαστούν διαφορετικά, να δημιουργήσει πολύ υψηλά εμπόδια εισόδου και να οδηγήσει σε συγκέντρωση της εκπαιδευτικής αγοράς σε λιγότερους και μεγαλύτερους οργανισμούς.
Το σημερινό νομοσχέδιο δεν μας επιτρέπει ακόμη να γνωρίζουμε ποια από τις δύο κατευθύνσεις θα ακολουθηθεί.
Δίνει όμως στο κράτος σημαντικά νέα εργαλεία για να καθορίσει στο μέλλον το τοπίο της εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία και στη συμβουλευτική ψυχικής υγείας.
Και ίσως γι’ αυτό η σημαντικότερη ερώτηση της δημόσιας διαβούλευσης δεν είναι αν χρειάζεται ρύθμιση.
Είναι ποιοι θα γράψουν τους κανόνες, ποιοι θα έχουν θέση στο τραπέζι όταν γραφτούν και ποιες εγγυήσεις θα υπάρχουν ώστε η προστασία της ποιότητας να μη μετατραπεί σε αδικαιολόγητο αποκλεισμό όσων ήδη λειτουργούν νόμιμα στον χώρο.
Πηγές
- Υπουργείο Υγείας — Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του σχεδίου νόμου, 18/9/2026. Υπουργείο Υγείας – Δελτίο Τύπου
- OpenGov — Άρθρα 31 και 32 για το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας. Άρθρο 31 Άρθρο 32
- OpenGov — Άρθρο 51 για την αναγνώριση καταλληλότητας Εκπαιδευτικών Κέντρων. Άρθρο 51
- Βουλή των Ελλήνων — Απάντηση Υπουργείου Υγείας της 28ης Απριλίου 2026 σχετικά με ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική ψυχικής υγείας. Έγγραφο της Βουλής
- Υπουργείο Παιδείας — Επίσημος κατάλογος και πλαίσιο λειτουργίας ιδιωτικών Κέντρων Δια Βίου Μάθησης. Ιδιωτικά ΚΔΒΜ
- ΕΟΠΠΕΠ — Πιστοποίηση Προσωπικού Ιδιωτικής Ασφάλειας και υλοποίηση του προγράμματος από συμβεβλημένα ΚΔΒΜ. ΕΟΠΠΕΠ – Εξετάσεις πιστοποίησης 2026
- Υπουργείο Παιδείας — Άδειες λειτουργίας ΝΠΠΕ για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027. ΝΠΠΕ – Άδειες 2026–2027
- Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων — Δημόσια θέση για το ΝΠΔΔ. Ανακοίνωση ΣΕΨ, 2/7/2026
- Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία — Θέση υπέρ της δημιουργίας ΝΠΔΔ. Ανακοίνωση ΕΛΨΕ
- Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής — Ανακοίνωση για τις εξελίξεις στον χώρο της εκπαίδευσης συμβούλων. Ανακοίνωση ΕΕΣ, 25/3/2026
