Μήπως τελευταία νιώθεις λίγο μπερδεμένος ή χαμένος, σαν να κουβαλάς τόνους βάρους και την ίδια στιγμή να αισθάνεσαι πως ό,τι και να κάνεις δεν είναι αρκετό;
Μάντεψε! Δεν είσαι μόνος. Πολλοί άνθρωποι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση και, αν δεν δώσουμε προσοχή στο πώς καταναλώνουμε τον χρόνο και την προσοχή μας, αυτό μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονο.
Τι συμβαίνει όταν δεν αφήνουμε ποτέ την οθόνη;
Όταν έχουμε αδιάκοπη επαφή με τις οθόνες — κινητό, υπολογιστή, tablet — χωρίς να μπορούμε να τις αφήσουμε έστω για λίγο, δεχόμαστε έναν συνεχή όγκο πληροφοριών που απαιτεί διαρκώς την προσοχή μας.
Κάθε νέα πληροφορία, ειδοποίηση ή βίντεο μάς τραβά ξανά προς την οθόνη: «Α, κάτσε να δω κι αυτό το βιντεάκι… μου λείπει αυτή η πληροφορία… μου λείπει κι η άλλη…».
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια αίσθηση νοητικής υπερφόρτωσης και συνεχούς διέγερσης, ιδιαίτερα όταν η χρήση είναι παθητική, παρατεταμένη ή διακόπτει τον ύπνο, την εργασία και τις πραγματικές μας σχέσεις.
- Μεγάλη συσσώρευση πληροφοριών που δεν είναι απαραίτητα γνώση που θα μας χρησιμεύσει κάπου.
- Σύγκριση με τους άλλους, που μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ανεπάρκειας.
- Χειρότερη ποιότητα ύπνου, ειδικά όταν η χρήση συνεχίζεται μέχρι αργά το βράδυ.
- Αυξημένο άγχος ή μια αίσθηση συνεχούς εγρήγορσης.
- Επηρεασμένες σχέσεις, όταν η οθόνη καταλαμβάνει τον χώρο της πραγματικής επαφής.
Αναρωτιέμαι πώς να ανταπεξέλθει στην καθημερινότητα ένα κουρασμένο σώμα που παλεύει απλώς να βγάλει τη μέρα;
Υπάρχει διέξοδος; Πάντα υπάρχει!
Δεν χρειάζεται να εξαφανίσουμε τα social media από τη ζωή μας για να νιώσουμε καλύτερα. Ακόμη και μικρές, συνειδητές περίοδοι αποχής μπορούν να μας βοηθήσουν να παρατηρήσουμε πόσο συχνά πιάνουμε το κινητό μηχανικά και να δημιουργήσουμε λίγο χώρο για ξεκούραση.
Ξεκίνα, για παράδειγμα, με 20 λεπτά offline. Όχι σαν τιμωρία και όχι σαν ακόμη έναν στόχο που πρέπει να πετύχεις. Απλώς σαν ένα μικρό διάλειμμα από τη συνεχή ροή πληροφοριών.
- Διάλεξε τι πραγματικά θέλεις να βλέπεις. Κράτησε λογαριασμούς που συνδέονται με τα ενδιαφέροντά σου και σε κάνουν να αισθάνεσαι ότι κερδίζεις κάτι ουσιαστικό.
- Μείωσε όσο γίνεται τις φωνές που σε κρατούν σε κατάσταση φόβου. Αν ένα περιεχόμενο σε αφήνει συνεχώς θυμωμένο, τρομαγμένο ή ανεπαρκή, αξίζει να αναρωτηθείς γιατί συνεχίζεις να το καταναλώνεις.
- Δοκίμασε μερικές ασκήσεις αναπνοής. Μερικά ήρεμα λεπτά μπορούν να λειτουργήσουν ως μετάβαση από τη συνεχή διέγερση σε μια πιο ήσυχη κατάσταση.
- Μάθε να μένεις λίγο στην ησυχία. Στην αρχή μπορεί να είναι μόνο λίγα λεπτά. Σιγά σιγά, ίσως μπορέσεις να μείνεις και λίγο περισσότερο χωρίς να χρειάζεσαι διαρκώς ένα νέο ερέθισμα.
Και το πιο σημαντικό απ’ όλα: διάλεξε την κοινότητά σου
Διάλεξε την κοινότητά σου. Τα στηρίγματά σου. Ανθρώπους με τους οποίους μιλάτε την ίδια γλώσσα, έχετε κοινά ενδιαφέροντα, αξίες και οράματα και μπορούν να γίνουν η αγκαλιά που τόσο συχνά λείπει σήμερα από την καθημερινότητά μας.
Τα social media μπορούν να μας συνδέσουν, να μας ενημερώσουν και να μας δώσουν πρόσβαση σε ανθρώπους και ιδέες που διαφορετικά δεν θα συναντούσαμε ποτέ. Όμως χρειάζεται να θυμόμαστε ότι η ψηφιακή σύνδεση δεν αντικαθιστά πάντα την ανθρώπινη παρουσία.
Ένα μήνυμα μπορεί να μας φέρει κοντά. Ένα scroll, όμως, δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια πραγματική κουβέντα, ένα βλέμμα, μια αγκαλιά ή την αίσθηση ότι κάποιος είναι πραγματικά εκεί.
Ίσως τελικά το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψουμε την τεχνολογία, αλλά να αποφασίσουμε ξανά ποιος κρατά τον έλεγχο: εμείς ή η οθόνη.
Πηγές
- Stanford Law School – Social Media Addiction and Mental Health: The Growing Concern for Youth Well-Being
- Hunt et al. – No More FOMO: Limiting Social Media Decreases Loneliness and Depression
