Η Συναισθηματική Νοημοσύνη και η Καλοσύνη είναι δύο έννοιες που θα έλεγε κάποιος ότι συνδέονται μεταξύ τους. Καθώς διανύουμε μια εποχή που όλα αλλάζουν και οι ανθρώπινες σχέσεις γίνονται ολοένα και πιο απαιτητικές, η ικανότητα μας να αναγνωρίζουμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας και ταυτόχρονα να μπορούμε ν’ ανταποκριθούμε με Καλοσύνη στο κοινωνικό σύνολο και τις προκλήσεις της καθημερινότητας, αποτελεί σοβαρό πλεονέκτημα .
Ας δούμε πιο προσεκτικά πως και γιατί θα μπορούσε η εφαρμογή και των δύο να οδηγήσει σε καλύτερες σχέσεις!
Τι είναι η Συναισθηματική Νοημοσύνη;
Η συναισθηματική νοημοσύνη (ΕQ) αναφέρεται στην ικανότητα ενός ατόμου να αναγνωρίζει, να κατανοεί και να διαχειρίζεται τόσο τα δικά του συναισθήματα όσο και τα συναισθήματα των άλλων. Αποτελείται από πέντε βασικές δεξιότητες:
- Αυτογνωσία: Η ικανότητα να αναγνωρίζουμε και να κατανοούμε τα δικά μας συναισθήματα και πως αυτά μαζί με τους εξωτερικούς παράγοντες επηρεάζουν τις πράξεις μας.
- Αυτοδιαχείριση: Η ικανότητα να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας και να ανταποκρινόμαστε σε δύσκολες συνθήκες με ψυχραιμία.
- Προσφορά-Κίνητρα: Τι μας ωθεί σε μια θετική συμπεριφορά και πως αυτή επηρεάζει τους άλλους .
- Ενσυναίσθηση: Η ικανότητα να κατανοούμε τα συναισθήματα των άλλων και να βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση τους.
- Κοινωνικές δεξιότητες: Η ικανότητα να αλληλεπιδρούμε αποτελεσματικά με τους άλλους και να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις με τρόπο που να προάγει την αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία.
Τι Είναι η Καλοσύνη;
Δανείζομαι τον ορισμό της Καλοσύνης από το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων : « Η Καλοσύνη είναι η πηγαία αγαθή πρόθεση, η απουσία της κακίας και της πονηριάς, η αρετή που εμπεριέχει όλες τις άλλες αρετές, συνώνυμο της αποδοχής και της συγχώρεσης. Έμφυτη μεν, αλλά μπορεί και να καλλιεργηθεί. Βοηθά στην ενσυναίσθηση, στην αποδεκτικότητα, στην ψυχική ανθεκτικότητα, στην αυτοεκτίμηση, στην αυτοπεποίθηση, στην ευτυχία, στην αλληλεγγύη και έχει τη δύναμη να μεταμορφώσει την κοινωνία μας σε καλύτερη ».
Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη συναισθηματική νοημοσύνη, καθώς εκφράζεται μέσω της ικανότητάς μας να κατανοούμε και να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες των άλλων.
Συναισθηματική Νοημοσύνη και Καλοσύνη
Πιο πάνω αναφέραμε τους 5 πυλώνες που απαρτίζουν τη Συναισθηματική Νοημοσύνη. Καταλαβαίνουμε ότι έχοντας αυτές τις ικανότητες μπορούμε να αναγνωρίσουμε καλύτερα πότε πχ. οι άλλοι έχουν ανάγκη από υποστήριξη.
Καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση, που αποτελεί έναν από τους 5 πυλώνες, είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε τους άλλους ευκολότερα. Αυτή η κατανόηση είναι από μόνη της μια πράξη Καλοσύνης. Ποιος δε θα ήθελε να βρίσκεται με άτομα που τον καταλαβαίνουν και του συμπαραστέκονται;
Φέρνω ένα παράδειγμα ενός ανθρώπου που δεν είναι πολύ καλός στην έκφραση των συναισθημάτων του κι έχει ένα φίλο που μπορεί ν’ αντιληφθεί αυτή του την αδυναμία. Σε μια δύσκολή στιγμή του πρώτου, ο φίλος του έχει την ικανότητα μέσω της ενσυναίσθησης να τον βοηθήσει ν’ ανοιχτεί ενδεχομένως και να μοιραστεί το πρόβλημά του. Υπάρχει και μια Καλοσύνη στην περίπτωση του φίλου που επηρεάζει, όπως βλέπουμε και τους δύο, αλλά και τη σχέση τους.
Επηρεάζει η Αυτοδιαχείριση και η Καλοσύνη τις Διαπροσωπικές Σχέσεις;
Ένας άλλος πυλώνας της Συναισθηματικής Νοημοσύνης είναι η Αυτοδιαχείριση. Η ικανότητά μας δηλαδή να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας σε δύσκολες στιγμές. Αυτό μέσα εμπεριέχει την παρατήρηση, την αναγνώριση και την αποδοχή των συναισθημάτων. Το άτομο είναι σε θέση να παρατηρήσει και να κατανοήσει τα μοτίβα συμπεριφοράς του και να δώσει χώρο στον εαυτό του για μια τέτοια αφομοίωση. Το ίδιο μπορεί να κάνει κι όταν είναι με άλλα άτομα. Έχει την ικανότητα δηλαδή εκείνη την ώρα ν’ αντιληφθεί τι νιώθει, κάτι που μπορεί να διατηρήσει την ηρεμία σε μια κρίσιμη στιγμή.
Ένα παράδειγμα στην προκειμένη περίπτωση θα ήταν σε μια κουβέντα μεταξύ μελών μιας οικογένειας, όπου ένας γονιός λέει κάτι στο παιδί του κι εκείνο αυτόματα θυμώνει. Όντας εκπαιδευμένο το άτομο στην Διαχείριση των Συναισθημάτων του έχει την ικανότητα να διακρίνει τι του συμβαίνει ακριβώς εκείνη την ώρα, αλλά και να μπορεί να το εκφράσει χωρίς να υπάρχουν εντάσεις. Διατηρείται έτσι ένα πιο ομαλό κλίμα μεταξύ των μελών , καθώς συμπεριφέρονται όλοι μεταξύ τους με Καλοσύνη, ανεξάρτητα από τις συνθήκες.
Ενσυναίσθηση και Καλοσύνη
Η ενσυναίσθηση είναι ίσως το πιο εύκολα αναγνωρίσιμο στοιχείο της Συναισθηματικής Νοημοσύνης που έχει άμεση σχέση με την Καλοσύνη . Η ικανότητα του ατόμου ν’ αντιλαμβάνεται το συναισθηματικό κόσμο και τις ανάγκες του άλλου, το βοηθούν να φερθεί με Καλοσύνη σε στιγμές που ο φίλος του πχ., συνάδελφος, συγγενής κλπ. αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Όμως η ικανότητα της ενσυναίσθησης δε σημαίνει ότι το άτομο αναγνωρίζει μόνο τα αρνητικά συναισθήματα του άλλου, αλλά και το αντίθετο. Πότε δηλαδή ένα άτομο χαίρεται και είναι ευτυχισμένο. Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Simon Sinek αναφέρει ότι μεγάλη σημασία έχει να υπάρχουν άτομα στη ζωή σου που μπορείς να μοιράζεσαι στιγμές ευτυχίας. Άτομα που θα πάρεις τηλέφωνο και ξέρεις ότι δε θα ζηλέψουν ,αλλά θα γιορτάσουν μαζί σου. Κι ότι ίσως αυτός ο κύκλος των φίλων να είναι μικρότερος από τον κύκλο ανθρώπων που θα είναι δίπλα σου σε στιγμές που θα μοιραζόσουν άσχημα γεγονότα, χωρίς βέβαια να υποβαθμίζεται το δεύτερο .
Η Καλοσύνη ως Στρατηγική Οικοδόμησης Ισχυρών Σχέσεων
Έρευνα που δημοσίευσε η Jill Suttie στο Greater Magazine αναφέρει ότι με έναν εκπληκτικό τρόπο οι άνθρωποι που γίνονται μάρτυρες πράξεων Καλοσύνης από άλλους , έχουν περισσότερες πιθανότητες να εφαρμόσουν το ίδιο κι αυτοί με τη σειρά τους. Δεν έχουν σημασία τα προσωπικά κίνητρα του καθενός. Και μόνο που γίνεται κανείς μάρτυρας Καλοσύνης , σημαίνει αυτόματα ότι μπορεί και ο ίδιος του να ενεργήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο στη συνέχεια. Κι αυτό δεν οφείλεται μόνο στο ότι είμαστε μιμητικά όντα και αντιγράφουμε συμπεριφορές. Είμαστε «φιλοκοινωνικοί» από τη φύση μας και απλά περιμένουμε κάποιο κίνητρο για να προσφέρουμε!
Επομένως όταν ασκούμε Καλοσύνη στις σχέσεις μας, είτε πρόκειται για προσωπικές είτε για επαγγελματικές, δημιουργούμε αυτόματα έναν κύκλο θετικής ενέργειας που ενισχύει τους δεσμούς μας. Η Καλοσύνη λοιπόν είναι μεταδοτική.
Φανταστείτε ένα εργασιακό περιβάλλον, για παράδειγμα, όπου η Καλοσύνη μπορεί να ενθαρρύνει τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα μεταξύ των συναδέλφων, ενώ στις προσωπικές σχέσεις μπορεί να φέρει πιο βαθιά σύνδεση και κατανόηση μεταξύ των ατόμων.
Συμπέρασμα
Η Συναισθηματική Νοημοσύνη και η Καλοσύνη αποτελούν δύο αλληλένδετες έννοιες που μπορούν να ενισχύσουν τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Με ενσυναίσθηση και διαχείριση των συναισθημάτων μας, μπορούμε να ανταποκρινόμαστε με Καλοσύνη στις ανάγκες των άλλων κι αυτό δεν είναι μόνο μια στρατηγική για πιο αρμονικές σχέσεις, αλλά και το θεμέλιο της ανθρώπινης ευημερίας.
Πηγές :
- Πτυχιακή Εργασία « Η Συναισθηματική Νοημοσύνη στο χώρο εργασίας », Δρένος Δημήτριος , ΕΚΔΔΑ 2018
- Πως η Καλοσύνη εξαπλώνεται σε μια κοινότητα; JILL SUTTIE Greater Magazine, 18/11/2018
- Ελληνικό Κέντρο Συναισθήματος
- A bit of Optimism- Simon Sinek , Episode 151 with Mark Hyman
