Στο σημερινό Mindpost εξετάζουμε την πεποίθηση ότι το τραύμα ξεπερνιέται μόνο με χρόνια θεραπείας. Είναι αυτό πάντα αλήθεια; Ή μήπως υπάρχουν πιο άμεσες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις;
Στη σειρά «True or False» μπαίνουμε στο κέντρο της ψυχολογικής εμπειρίας, με τη βοήθεια της Βραχυπρόθεσμης Συνθετικής Συμβουλευτικής Expansion. Η Expansion, με την έμφαση της στην επίλυση των πρωταρχικών συναισθηματικών περιορισμών, μας βοηθά να ξεχωρίσουμε την πραγματικότητα από τον φόβο. Είναι ο ιδανικός συνεργάτης σε αυτή τη συζήτηση για το τραύμα.
Σήμερα θέτουμε το ερώτημα: Μπορεί ένα βαθύ τραύμα να ξεπεραστεί χωρίς χρόνια θεραπείας;
Η απάντηση: False – Δεν χρειάζονται πάντα χρόνια για να ξεπεραστεί το τραύμα
Η ιδέα ότι το ψυχικό τραύμα απαιτεί πολυετή θεραπεία είναι παρανόηση που πηγάζει από δύο σημεία:
- Τον σεβασμό στη βαρύτητα του τραύματος (σωστό)
- Την πεποίθηση ότι η θεραπεία πρέπει να είναι αργή και επώδυνη για να είναι αποτελεσματική (λάθος)
Το τραύμα δεν υπολογίζεται με ρολόι. Ούτε η ίαση είναι συνάρτηση της διάρκειας.
Το βάθος δεν σημαίνει απαραίτητα και διάρκεια
Το βάθος της θεραπείας δεν εξαρτάται από τα χρόνια, αλλά από:
- την ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης
- το πόσο στοχευμένη είναι η προσέγγιση
- τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται
- τη δυνατότητα του δέκτη να επεξεργαστεί εμπειρικά το τραύμα
Υπάρχουν θεραπευτικές παρεμβάσεις που αλλάζουν ριζικά την ψυχική εμπειρία μέσα σε λίγες ώρες, όχι χρόνια.
Η προσέγγιση της Expansion
Η Βραχυπρόθεσμη Συνθετική Συμβουλευτική Expansion εστιάζει στον συναισθηματικό πυρήνα του τραύματος, δηλαδή στο σημείο όπου ο άνθρωπος «έμαθε» να περιορίζει τον εαυτό του. Δεν επαναλαμβάνει διαρκώς την ιστορία. Τη φωτίζει, την αποδομεί και —με βιωματικά εργαλεία— δημιουργεί μια νέα εγγραφή.
Οι δέκτες συχνά περιγράφουν:
- καθαρτική εμπειρία
- αλλαγή αντίληψης χωρίς πόνο
- αίσθηση “σαν να ελευθερώθηκα από κάτι που δεν ήξερα ότι κουβαλούσα”
Και όλα αυτά χωρίς χρόνια ψυχοθεραπείας, αλλά μέσα από εντατικά, δομημένα και εξειδικευμένα πρωτόκολλα.
Η αξία της συνθετικής προσέγγισης
Αυτό που κάνει την Expansion τόσο αποτελεσματική είναι ότι βασίζεται σε μια συνθετική προσέγγιση. Δηλαδή, ο σύμβουλος ή θεραπευτής δεν περιορίζεται σε μία σχολή ή μέθοδο, αλλά επιλέγει τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία από κάθε προσέγγιση (γνωσιακή, υπαρξιακή, ψυχοδυναμική, συστημική κ.ά.), με βάση το τι πραγματικά έχει ανάγκη ο δέκτης.
Έτσι:
- Ο δέκτης δεν χρειάζεται να ψάξει μόνος του ποια προσέγγιση του ταιριάζει
- Ο θεραπευτής προσαρμόζει δυναμικά τη θεραπεία ανάλογα με το πρόβλημα
- Η διαδικασία γίνεται πιο προσωποποιημένη, ευέλικτη και αποτελεσματική
Η εκπαίδευση στη συνθετική συμβουλευτική μπορεί να είναι πιο απαιτητική, καθώς απαιτεί βαθιά γνώση διαφορετικών προσεγγίσεων, αλλά είναι η πιο ενδεδειγμένη για τον σύγχρονο άνθρωπο, που χρειάζεται γρήγορες, ουσιαστικές και μετρήσιμες λύσεις.
Δεν σημαίνει ότι η μακροχρόνια θεραπεία είναι άχρηστη
Σε κάποιες περιπτώσεις, η μακροχρόνια ψυχοθεραπεία είναι απαραίτητη:
- όταν το τραύμα είναι πολλαπλό και χρονίζον
- όταν υπάρχουν σοβαρές διαταραχές προσωπικότητας
- όταν ο δέκτης χρειάζεται χρόνο να χτίσει εμπιστοσύνη
Αλλά ακόμα και τότε, η πρόοδος δεν πρέπει να σημαίνει αιώνια επανάληψη και βαλτωμένη συζήτηση. Η θεραπεία οφείλει να δίνει σημάδια αλλαγής, όχι μόνο κατανόησης.
Τι να κρατήσω;
Όχι, δεν χρειάζονται πάντα χρόνια για να ξεπεράσεις ένα τραύμα. Χρειάζεται σωστός τρόπος, όχι μόνο χρόνος. Και όπως μας δείχνει η Expansion, όταν εντοπίσεις τον συναισθηματικό περιορισμό και τον διαλύσεις με ακρίβεια, η εσωτερική απελευθέρωση είναι άμεση, ανακουφιστική και κυρίως — μόνιμη.
Η συνθετική προσέγγιση είναι αυτή που προσφέρει ευελιξία, ταχύτητα και προσωπική προσαρμογή, και γι’ αυτό αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τη θεραπεία τραύματος στη σύγχρονη εποχή.
Πηγές:
- van der Kolk, B. A. (2014). The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma. Penguin.
- Levine, P. A. (1997). Waking the Tiger: Healing Trauma. North Atlantic Books.
- Rothschild, B. (2000). The Body Remembers: The Psychophysiology of Trauma and Trauma Treatment. Norton.
