Ο Αόρατος Ιός της Ψυχικής Υγείας – Μια Παγκόσμια Έρευνα Αποκαλύπτει τις Πραγματικές Επιπτώσεις της Πανδημίας
Τι συνέβη στην ψυχική υγεία του πλανήτη κατά τη διάρκεια της πανδημίας; Πέρα από τους φόβους για τον ίδιο τον ιό, μια αόρατη κρίση ψυχικής υγείας εξαπλώθηκε, ειδικά στις πιο ευάλωτες χώρες. Μια συγκλονιστική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Psychiatry ρίχνει φως στις επιπτώσεις και μας δείχνει τον δρόμο για μια παγκόσμια επανεκκίνηση.
Γιατί αυτή η κρίση είναι ίσως η μεγαλύτερη ευκαιρία που είχαμε ποτέ για να αναμορφώσουμε την ψυχική υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο Αόρατος Ιός της Ψυχικής Υγείας: Πώς η Πανδημία Αποκάλυψε μια Παγκόσμια Κρίση (και Πώς Μπορούμε να τη Θεραπεύσουμε)
Όλοι βιώσαμε τις συνέπειες της πανδημίας COVID-19. Όμως, πέρα από τον ιό, η παγκόσμια κρίση αποκάλυψε ένα τεράστιο και προϋπάρχον κενό στην ψυχική υγεία, ειδικά στις χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα (ΧΧΜΕ), όπου ζει η συντριπτική πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού.
Μια πρόσφατη ανασκόπηση στο The Lancet Psychiatry ρίχνει φως σε αυτή την «κρυφή» πανδημία, αναδεικνύοντας τις επιπτώσεις της ψυχικής υγείας και την ανάγκη για έναν παγκόσμιο επαναπροσδιορισμό. Την ενδιαφέρουσα αυτή ανάλυση μας μεταφέρουν οι ιατροί της Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής κλινικής του Νοσοκομείου «Η ΣΩΤΗΡΙΑ», με επιβλέποντα τον Καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Συρίγο.
Μια Κρυφή Κρίση Ξεσπά
Η πανδημία έδειξε εμφατικά το ήδη τεράστιο «χάσμα» στην περίθαλψη ψυχικής υγείας στις ΧΧΜΕ. Η ραγδαία εξάπλωση της νόσου, μαζί με τους εύθραυστους πόρους υγείας, τη βία και την κοινωνική αναταραχή που προκλήθηκε από τα μέτρα περιορισμού, δημιούργησε ένα εκρηκτικό μείγμα.
Σύμφωνα με τις αναφορές, υπήρξε δραματική αύξηση της ψυχολογικής δυσφορίας. Για παράδειγμα, μια μελέτη σε περισσότερα από 10.000 άτομα στο Μπαγκλαντές κατέγραψε επιπολασμό κατάθλιψης 33% και αυτοκτονικού ιδεασμού 5%! Αυτές οι αυξήσεις είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην αβεβαιότητα, την απειλή και τις δυσκολίες, ειδικά σε χώρες όπου η επιβίωση απειλείται άμεσα από την απώλεια της εργασίας.
Ποιοι Έχουν Πληγεί Περισσότερο;
Η πανδημία έπληξε δυσανάλογα ορισμένες ευάλωτες ομάδες:
- Εργαζόμενοι στην υγεία: Έρχονται αντιμέτωποι με ανεπαρκή μέσα προστασίας, το στίγμα της νόσου, τον φόβο για τους αγαπημένους τους και το τραύμα της πρώτης γραμμής.
- Ηλικιωμένοι: Υποφέρουν από την απομόνωση και την περιορισμένη πρόσβαση σε περίθαλψη, που επιδεινώνει τα προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.
- Εγκλωβισμένοι Πληθυσμοί: Άτομα σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, κρατούμενοι, αλλά και γυναίκες που βιώνουν ενδοοικογενειακή βία, βλέπουν την προϋπάρχουσα ευαλωτότητά τους να εκτοξεύεται.
- Άτομα με σοβαρές ψυχικές ασθένειες: Η εκτροπή των πόρων προς την COVID-19 περιόρισε την πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, οδηγώντας σε επανεμφάνιση ή επιδείνωση των διαταραχών.
Οι Μακροπρόθεσμες Σκιές της Πανδημίας
Οι επιπτώσεις δεν σταματούν εδώ. Η μελέτη τονίζει ότι, χωρίς μαζική παγκόσμια δράση, αναμένεται αύξηση των αυτοκτονιών λόγω του οικονομικού άγχους, της ανεργίας και της κοινωνικής απομόνωσης. Επιπλέον, το παρατεταμένο κλείσιμο των σχολείων έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων παγκοσμίως.
Η Μεγάλη Ευκαιρία για Επανεκκίνηση
Αν και η κατάσταση είναι ανησυχητική, η μελέτη παρουσιάζει και μια ιστορική ευκαιρία. Η πανδημία ανέδειξε τις αδυναμίες των συστημάτων ψυχικής υγείας σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Τώρα, είναι η κατάλληλη στιγμή να τα επαναπροσδιορίσουμε.
Το όραμα είναι να κινηθούμε πέρα από το στενό βιοϊατρικό μοντέλο, που εστιάζει μόνο σε γιατρούς, διαγνώσεις και φάρμακα. Μια ισορροπημένη προσέγγιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους κοινωνικούς καθοριστικούς παράγοντες της υγείας, όπως η οικονομική ασφάλεια, η κοινωνική υποστήριξη και η πρόληψη.
Συμπερασματικά, η COVID-19 αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για όλες τις χώρες και τους παγκόσμιους οργανισμούς να επανεξετάσουν την οργάνωση της ανθρώπινης κοινωνίας. Η επένδυση στην ψυχική υγεία πρέπει να γίνει κοινή, παγκόσμια προτεραιότητα, με ένα ολιστικό φάσμα παρεμβάσεων που να καλύπτει την προστασία, την πρόληψη, τη θεραπεία και την αποκατάσταση.
Πηγές:
- Η ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Psychiatry και η ανάλυση των ιατρών της Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Η ΣΩΤΗΡΙΑ», με επιβλέποντα τον Καθηγητή Κωνσταντίνο Συρίγο.
- https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(21)00025-0/fulltext
