Στο σημερινό Mindpost, πιάνουμε ένα “απαίσιο” θέμα… επιστρέφουμε από τις καλοκαιρινές διακοπές: Μια που είναι δύσκολο να προσαρμοστούμε ξανά στους ρυθμούς μας φτιάξαμε έναν οδηγό για να κάνουμε την επιστροφή καλύτερη!
Αναγνωρίζοντας ότι η μετάβαση από την ανεμελιά των διακοπών στην πίεση της καθημερινότητας δεν είναι απλώς θέμα συνήθειας αλλά και βιοχημικών αλλαγών στον εγκέφαλο, αναζητήσαμε τις πιο πρόσφατες επιστημονικές μελέτες και δημιουργήσαμε έναν οδηγό προσαρμογής – όχι μόνο πρακτικό, αλλά και ψυχοσυναισθηματικό. Γιατί δεν επιστρέφεις απλώς στη δουλειά – επιστρέφεις σε μια εκδοχή του εαυτού σου που χρειάζεται φροντίδα.
Πώς να επιστρέψεις ομαλά από τις διακοπές στην καθημερινότητα; Ας δούμε μικρά και εφικτά βήματα. Αρκεί ένα, δεν χρειάζεται να πιεστείς για να τα κάνεις όλα…
Βήμα 1: Αποδοχή της «μεταβατικής λύπης»
Η πρώτη μέρα στη δουλειά ή στο σπίτι μετά τις διακοπές μοιάζει με ένα μικρό πένθος. Οι έρευνες δείχνουν ότι το 64% των ανθρώπων αναφέρουν πτώση διάθεσης και δυσφορία τις πρώτες μέρες μετά τις διακοπές (Hofmann et al., 2017). Είναι σημαντικό να αποδεχτούμε αυτό το συναίσθημα αντί να το «διορθώσουμε» γρήγορα. Η λεγόμενη «post-vacation blues» δεν είναι αδυναμία – είναι ένδειξη ότι κάτι μέσα μας ένιωσε πραγματική ανάπαυση, και τώρα καλείται να επανενταχθεί.
Αποδέξου τη λύπη χωρίς ενοχές. Επέτρεψε στον εαυτό σου να πενθήσει για τις μέρες ξεγνοιασιάς και να θυμηθεί τι του άρεσε τόσο πολύ ώστε να του λείπει.
Βήμα 2: Άφησε λίγο «καλοκαίρι» να μείνει
Η μετάβαση χρειάζεται γέφυρες, όχι απότομα τερματικά. Μπορεί να μην μπορείς να βουτάς κάθε μέρα στη θάλασσα, αλλά μπορείς να συνεχίσεις μικρές καλοκαιρινές συνήθειες: το περπάτημα χωρίς κινητό, το φως του ήλιου στο πρόσωπο το πρωί, ένα παγωμένο ρόφημα το απόγευμα, το να βλέπεις τη θάλασσα σε φωτογραφία και να νιώθεις το σώμα σου να ηρεμεί.
Η μνήμη των θετικών εμπειριών πυροδοτεί την ίδια σχεδόν νευρωνική δραστηριότητα με την πραγματική εμπειρία (Immordino-Yang, 2015). Δηλαδή, ο εγκέφαλός σου μπορεί να ξαναζήσει την ηρεμία, εάν του τη θυμίσεις με τρόπο απλό και αυθεντικό.
Βήμα 3: Μείωσε τον θόρυβο – όχι τον ρυθμό
Δεν είναι η δουλειά ή η υποχρέωση που μας στρεσάρει περισσότερο, αλλά ο θόρυβος: ταυτόχρονες απαιτήσεις, ανοιχτές καρτέλες στον υπολογιστή, ειδοποιήσεις, βιαστικές απαντήσεις. Μία μελέτη του Harvard (Killingsworth & Gilbert, 2010) έδειξε ότι όταν το μυαλό μας διασπάται σε πολλά ερεθίσματα, η ευτυχία μας μειώνεται, ανεξαρτήτως του τι κάνουμε.
Ξεκίνα με κάτι απλό: μονοδιάταξε την προσοχή σου. Κάνε μία δουλειά τη φορά. Αποφάσισε ποια ώρα θα απαντάς σε email. Και –αν μπορείς– άσε τις πρώτες δύο μέρες χωρίς σημαντικά meetings.
Βήμα 4: Κράτα μια ώρα «προσωπικής επιστροφής»
Είναι κρίσιμο να επιτρέψεις στον εαυτό σου να επιστρέψει πρώτα εσωτερικά, πριν επιστρέψει εξωτερικά. Δημιούργησε μια σταθερή ώρα μέσα στην ημέρα όπου κάνεις check-in με τον εαυτό σου: γράφεις λίγες σκέψεις, θυμάσαι κάτι όμορφο από τις διακοπές, σχεδιάζεις κάτι που σε εμπνέει. Δεν χρειάζονται πάνω από 10-15 λεπτά.
Στη Βραχυπρόθεσμη Συνθετική Συμβουλευτική Expansion, η περίοδος προσαρμογής αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία εσωτερικής επανατοποθέτησης. Οι σύμβουλοι προτείνουν μια καθημερινή πρακτική αυτοπαρατήρησης, όπου ο δέκτης καταγράφει όχι απλώς τις υποχρεώσεις του, αλλά και τις αλλαγές στο συναίσθημα, τη σωματική του ενέργεια και τη διάθεσή του για σύνδεση με άλλους. Έτσι η επιστροφή δεν είναι μηχανική – είναι συνειδητή.
Βήμα 5: Μη προσπαθήσεις να τα κάνεις όλα
Ένα από τα πιο συχνά λάθη στην επιστροφή από τις διακοπές είναι να προσπαθούμε να ανακτήσουμε «χαμένο έδαφος». Αυτό όμως φέρνει εξάντληση και ντροπή – νιώθουμε ότι αποτύχαμε από την πρώτη εβδομάδα.
Αντί να φορτωθείς με τα πάντα, όρισε 3 στόχους για τις πρώτες 5 ημέρες. Όχι περισσότερους. Το να αισθανθείς ότι ολοκληρώνεις κάτι χωρίς να καταρρέεις είναι ο πιο ουσιαστικός δείκτης επαναπροσαρμογής.
Βήμα 6: Φέρε κάτι καινούργιο
Ένας μυστικός τρόπος να ξεγελάσεις τον εγκέφαλο να αποδεχτεί πιο ομαλά την επιστροφή, είναι να συνδυάσεις τη ρουτίνα με κάτι νέο: ένα νέο φυτό στο σπίτι, ένα καινούργιο τραγούδι στο ξυπνητήρι, μια μικρή αλλαγή στο καθημερινό σου πρόγραμμα.
Σύμφωνα με το Journal of Neuroscience, οι μικρές καινοτομίες προκαλούν ντοπαμινική απόκριση και βοηθούν στη διατήρηση της ψυχικής ευελιξίας (Redondo & Morris, 2011). Με άλλα λόγια, όταν κάτι αλλάζει – ακόμα και λίγο – μειώνεται η αντίσταση και η ρουτίνα μοιάζει πιο ανεκτή.
Τελικές σκέψεις
Η επιστροφή δεν χρειάζεται να είναι βίαιη, ούτε τιμωρητική. Αντί να λειτουργεί σαν τιμωρία για την ευτυχία που ζήσαμε, ας γίνει αφορμή για να χτίσουμε μια καθημερινότητα που δεν θέλουμε κάθε τόσο να ξεφεύγουμε από αυτή. Μια καθημερινότητα που να μοιάζει λίγο περισσότερο με διακοπές. Όχι επειδή είναι εύκολη, αλλά επειδή περιέχει εμάς.
Πηγές:
- Hofmann, W., Wisneski, D. C., Brandt, M. J., & Skitka, L. J. (2017). Morality in Everyday Life. Science.
- Killingsworth, M. A., & Gilbert, D. T. (2010). A wandering mind is an unhappy mind. Science.
- Immordino-Yang, M. H. (2015). Emotions, Learning, and the Brain. W.W. Norton & Company.
- Redondo, R. L., & Morris, R. G. M. (2011). Making memories last: the synaptic tagging and capture hypothesis. Nature Reviews Neuroscience.
