Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για τη διαρκή σύνδεση με οθόνες, ομάδες και ειδοποιήσεις, και το πώς η αίσθηση ότι πρέπει πάντα να απαντάμε μπορεί να περιορίζει τον προσωπικό μας χρόνο.
Η διαρκής σύνδεση δεν είναι πάντα επικοινωνία
Το κινητό αναβοσβήνει την ώρα του φαγητού. Μια επαγγελματική ομάδα στέλνει μήνυμα το βράδυ. Ένας φίλος αναρωτιέται γιατί δεν απαντήσαμε μέσα σε δέκα λεπτά. Η τεχνολογία μας επιτρέπει να είμαστε προσβάσιμοι σχεδόν παντού, αλλά μαζί της έχει εμφανιστεί και μια σιωπηλή απαίτηση: να είμαστε διαθέσιμοι συνεχώς.
Η δυνατότητα επικοινωνίας δεν είναι από μόνη της επιβλαβής. Μπορεί να μας συνδέει με αγαπημένους ανθρώπους, να διευκολύνει την εργασία και να δημιουργεί κοινότητες. Το πρόβλημα αρχίζει όταν καταργείται η διάκριση ανάμεσα στον προσωπικό και στον επαγγελματικό χρόνο, ή όταν οτιδήποτε εμφανίζεται στην οθόνη αντιμετωπίζεται ως επείγον.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι η υπερβολική εργασία, η εργασιακή ανασφάλεια και η έλλειψη ελέγχου των συνθηκών μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχική υγεία. Η ψηφιακή διαθεσιμότητα μπορεί να γίνει ένας επιπλέον τρόπος με τον οποίο αυτή η πίεση εισβάλλει στη ζωή εκτός δουλειάς.
Γιατί μια ειδοποίηση μάς τραβά τόσο εύκολα
Κάποιες ειδοποιήσεις απαιτούν πράγματι άμεση απάντηση. Οι περισσότερες όμως μας διακόπτουν χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος. Όταν συνηθίζουμε να ελέγχουμε συνεχώς την οθόνη, μπορεί να δυσκολευόμαστε να ολοκληρώσουμε μια συζήτηση, να διαβάσουμε ή απλώς να μείνουμε χωρίς νέα ερεθίσματα.
Δεν χρειάζεται να βαφτίσουμε την καθημερινή χρήση «εθισμό». Η δυσκολία αυτορρύθμισης έχει πολλές μορφές και δεν διαγιγνώσκεται από τον αριθμό των λεπτών στην οθόνη. Έχει μεγαλύτερη σημασία να προσέξουμε αν η χρήση επηρεάζει ύπνο, προσωπικές σχέσεις, συγκέντρωση ή υποχρεώσεις.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία τονίζει, ειδικά για τους εφήβους, ότι τα αποτελέσματα των κοινωνικών δικτύων εξαρτώνται από το περιεχόμενο, το πλαίσιο και την προσωπική ευαλωτότητα. Αυτή η επιφύλαξη είναι χρήσιμη και για τους ενήλικες: οι απόλυτοι κανόνες δεν εξηγούν κάθε εμπειρία.
Πώς βάζουμε όρια χωρίς να αποκοπούμε
Ένα πρακτικό ξεκίνημα είναι να ξεχωρίσουμε τις ειδοποιήσεις πραγματικής ανάγκης από τις υπόλοιπες. Μπορούμε να αφήσουμε ενεργές τις κλήσεις σημαντικών προσώπων και να σιωπήσουμε ομάδες ή εφαρμογές που δεν απαιτούν άμεση ανταπόκριση. Έτσι η προσοχή μας δεν εξαρτάται μόνο από τις επιλογές άλλων.
Στην εργασία χρειάζεται, όπου είναι εφικτό, μια σαφής συμφωνία για το πότε αναμένονται απαντήσεις. Το «μετά τις 18:00 απαντώ την επόμενη εργάσιμη, εκτός επείγοντος» είναι διαφορετικό από την εξαφάνιση χωρίς συνεννόηση. Τα όρια λειτουργούν καλύτερα όταν είναι γνωστά και σταθερά.
Στις προσωπικές σχέσεις βοηθά να εξηγήσουμε: «Όταν είμαι με την οικογένειά μου δεν κοιτάζω συνεχώς μηνύματα. Δεν σημαίνει ότι σε αγνοώ». Οι άνθρωποι που μας αγαπούν μπορούν να μάθουν ότι η καθυστερημένη απάντηση δεν ισοδυναμεί με αδιαφορία. Κι εμείς χρειάζεται να προσφέρουμε την ίδια ελευθερία στους άλλους.
Η παρουσία είναι κάτι περισσότερο από ένα πράσινο λαμπάκι
Μπορούμε να έχουμε εκατό ανοιχτές συνομιλίες και ταυτόχρονα να μην είμαστε πραγματικά παρόντες σε καμία. Η ουσιαστική σύνδεση δεν μετριέται μόνο από την ταχύτητα της απάντησης, αλλά από την ποιότητα της προσοχής.
Αν σήμερα κλείναμε για λίγη ώρα τις μη απαραίτητες ειδοποιήσεις, σε ποιον ή σε τι θα δίναμε τον χρόνο που θα κερδίζαμε; Ίσως η απάντηση να λέει περισσότερα για τις ανάγκες μας από οποιαδήποτε εφαρμογή παρακολούθησης χρόνου.










