Σύμφωνα με μετα-ανάλυση του 2018, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Social Psychology, η ενασχόληση με πράξεις καλοσύνης προς τους άλλους αποτελεί από μόνη της έναν αποτελεσματικό τρόπο βελτίωσης της ευημερίας. Παράλληλα, μια άλλη μελέτη του 2017, που δημοσιεύθηκε στο Evolution and Human Behavior, έδειξε ότι οι άνθρωποι που φροντίζουν εθελοντικά άλλους φαίνεται να ζουν περισσότερο σε σύγκριση με όσους δεν αναπτύσσουν αντίστοιχη φροντιστική στάση.
Ακόμη, νεότερη έρευνα εξέτασε το πώς ένιωθαν οι άνθρωποι αφού είτε έκαναν είτε παρατηρούσαν ευγενικές πράξεις κάθε ημέρα για επτά συνεχόμενες ημέρες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε ομάδες: κάποιοι κλήθηκαν να κάνουν τουλάχιστον μία πράξη καλοσύνης περισσότερο από το συνηθισμένο, είτε προς ένα κοντινό τους πρόσωπο, είτε προς κάποιον γνωστό, άγνωστο ή ακόμη και προς τον εαυτό τους, ενώ άλλοι κλήθηκαν να παρατηρούν ενεργά πράξεις καλοσύνης στο περιβάλλον τους. Τα επίπεδα ευτυχίας τους μετρήθηκαν πριν και μετά από αυτή την επταήμερη διαδικασία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο η καλοσύνη προς τον εαυτό μας όσο και προς τους άλλους, αλλά και η συνειδητή παρατήρηση της καλοσύνης γύρω μας, μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση ευτυχίας.
Έρευνες έχουν δείξει επίσης ότι τα άτομα που εξασκούνται συστηματικά σε πράξεις καλοσύνης αναφέρουν αυξημένη αίσθηση σκοπού και νοήματος στη ζωή τους. Αυτό το στοιχείο έχει συνδεθεί με καλύτερα αποτελέσματα υγείας και με μεγαλύτερη μακροζωία. Σε βιολογικό επίπεδο, ορισμένες μελέτες έχουν οδηγήσει στην υπόθεση ότι η καλοσύνη μπορεί να επηρεάζει ακόμη και το μήκος των τελομερών, δηλαδή των προστατευτικών καλυμμάτων στα άκρα των χρωμοσωμάτων, τα οποία μικραίνουν με την πάροδο της ηλικίας και την επίδραση του στρες. Επειδή τα τελομερή θεωρούνται σημαντικός δείκτης κυτταρικής γήρανσης, αυτή η σύνδεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Σε ό,τι αφορά τη μακροημέρευση, οι βιολογικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί που φαίνεται να συνδέουν την καλοσύνη με τη μακροζωία είναι σύνθετοι και πολυπαραγοντικοί. Σε φυσιολογικό επίπεδο, οι καλοσυνάτες πράξεις έχουν συνδεθεί με την απελευθέρωση ωκυτοκίνης, της ορμόνης που συχνά αναφέρεται ως «ορμόνη της αγάπης» ή «ορμόνη του δεσμού». Η ωκυτοκίνη παίζει σημαντικό ρόλο στον κοινωνικό δεσμό, στην κοινωνική συνοχή και στη μείωση του στρες. Παράλληλα, τα αυξημένα επίπεδά της έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και μειωμένη φλεγμονή στον οργανισμό, δύο παράγοντες που σχετίζονται στενά με την καλύτερη υγεία και τη μακροζωία.
Από ψυχολογική σκοπιά, οι πράξεις καλοσύνης έχουν συνδεθεί με αυξημένα επίπεδα ικανοποίησης από τη ζωή. Αυτή η θετική συναισθηματική βάση φαίνεται να έχει ευρύτερες επιδράσεις στην ψυχική υγεία, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καταθλιπτικών και αγχωδών συμπτωμάτων. Επιπλέον, τα άτομα που επιδίδονται συχνά σε ευγενικές πράξεις φαίνεται να ενισχύουν την ενσυναίσθησή τους και να καλλιεργούν μια πιο ουσιαστική προοπτική στις σχέσεις τους με τους άλλους. Αυτή η συστηματική «άσκηση» στην καλοσύνη μπορεί να οδηγήσει και σε καλύτερη συναισθηματική ρύθμιση, δηλαδή στην ικανότητα να διαχειρίζεται κανείς πιο αποτελεσματικά τα συναισθήματά του. Με αυτόν τον τρόπο, ενδέχεται να μειώνεται και ο φυσιολογικός αντίκτυπος των αρνητικών συναισθηματικών καταστάσεων στο σώμα, επιβραδύνοντας πιθανώς τη διαδικασία γήρανσης σε κυτταρικό επίπεδο.
Συμπερασματικά, οι βιολογικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί μέσω των οποίων η καλοσύνη και η ευγένεια επηρεάζουν θετικά την υγεία και τη μακροζωία είναι πολλοί και αλληλένδετοι. Η αμοιβαία φύση της καλοσύνης συμβάλλει στη δημιουργία ενός θετικού κοινωνικού περιβάλλοντος, παράγοντας ένα διαδοχικό αποτέλεσμα θετικών αλληλεπιδράσεων. Αυτό το «ντόμινο» καλοσύνης μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση πιο υποστηρικτικών κοινοτήτων, οι οποίες έχουν σταθερά συνδεθεί με καλύτερα αποτελέσματα υγείας και αυξημένη μακροζωία.
«Καμία πράξη καλοσύνης, όσο μικρή κι αν είναι, δεν πάει χαμένη.»
Αίσωπος
Βιβλιογραφικές πηγές
- Curry, O. S., Rowland, L., Van Lissa, C., Zlotowitz, S., McAlaney, J., & Whitehouse, H. (2018). Happy to help? A systematic review and meta-analysis of the effects of performing acts of kindness on the well-being of the actor. 76, 320–329.
- Hilbrand, S., Coall, D., Gerstorf, D., & Hertwig, R. (2017). Caregiving within and beyond the family is associated with lower mortality for the caregiver: A prospective study. Evolution and Human Behavior, 38(3), 397–403.
- Rowland, L., & Curry, O. S. (2019). A range of kindness activities boost happiness. Journal of Social Psychology, 159(3), 340–343.
