Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για τη συγγνώμη σε μια σχέση και για το γιατί μερικές φορές μια λέξη μπορεί να ανοίξει τον δρόμο της επανόρθωσης, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.
Τι σημαίνει μια συγγνώμη σε μια σχέση;
«Συγγνώμη που στενοχωρήθηκες». «Συγγνώμη, αλλά κι εσύ με προκάλεσες». «Εντάξει, σου ζήτησα συγγνώμη, τι άλλο θέλεις;». Αυτές οι φράσεις ακούγονται οικείες, όμως δεν έχουν το ίδιο νόημα με τη σαφή αναγνώριση ενός λάθους.
Μια ουσιαστική συγγνώμη δεν χρειάζεται μεγάλες δηλώσεις. Συνήθως αρχίζει από την περιγραφή αυτού που συνέβη: «Σε διέκοψα και σε υποτίμησα μπροστά στους άλλους». Συνεχίζει με την αναγνώριση της επίδρασης και, όπου χρειάζεται, με μια πραγματική προσπάθεια επανόρθωσης.
Δεν είναι πάντα εύκολο να ζητήσουμε συγγνώμη. Η παραδοχή ενός λάθους μπορεί να μας φέρνει αντιμέτωπους με ντροπή ή φόβο απόρριψης. Όμως η υπεράσπιση της καλής μας εικόνας δεν βοηθά απαραίτητα τον άνθρωπο που πληγώθηκε.
Η συγχώρεση δεν σημαίνει αυτόματα συμφιλίωση
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία ορίζει τη συγχώρεση ως μια εκούσια αλλαγή στάσης απέναντι σε αυτόν που μας πλήγωσε, χωρίς να την ταυτίζει με τη συμφιλίωση ή με την αποδοχή της βλαπτικής πράξης. Η διάκριση έχει σημασία: κάποιος μπορεί να προσπαθεί να αφήσει πίσω του την πικρία, αλλά να μην αισθάνεται ασφαλής να επιστρέψει στην ίδια σχέση.
Αν έχει προηγηθεί επανειλημμένη παραβίαση ορίων, η απλή έκφραση μεταμέλειας δεν αποκαθιστά από μόνη της την εμπιστοσύνη. Ο άλλος χρειάζεται χρόνο για να δει αν η συμπεριφορά πραγματικά αλλάζει. Η συγχώρεση δεν είναι υποχρέωση και δεν μπορεί να επιβληθεί ως προϋπόθεση για να «προχωρήσουμε».
Ειδικά όταν υπάρχει κακοποιητική ή εκφοβιστική συμπεριφορά, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε την ιδέα της συγχώρεσης για να πιέσουμε κάποιον να παραμείνει σε μια σχέση που τον βλάπτει.
Πώς μοιάζει η επανόρθωση στην καθημερινότητα
Πρώτα αναγνωρίζουμε τι ακριβώς κάναμε, χωρίς γενικεύσεις και υπεκφυγές. Αν αργήσαμε επανειλημμένα σε σημαντικές συναντήσεις, μπορούμε να πούμε ότι καταλαβαίνουμε πως ο άλλος ένιωσε υποτιμημένος. Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με κάθε ερμηνεία του για να αναγνωρίσουμε τη δική μας πράξη.
Στη συνέχεια ακούμε τι χρειάζεται ο άνθρωπος που πληγώθηκε. Μπορεί να θέλει μια εξήγηση, χρόνο, μια συγκεκριμένη αλλαγή ή απλώς να μη μιλήσει ακόμη. Το να ζητάμε αμέσως επιβεβαίωση ότι «όλα είναι καλά» μπορεί να μεταφέρει το βάρος της ανακούφισής μας στον άλλον.
Τέλος, η δέσμευση πρέπει να φαίνεται στη συμπεριφορά. Αν ζητήσαμε συγγνώμη επειδή φωνάξαμε, χρειάζεται να δουλέψουμε πάνω στον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη σύγκρουση. Αν παραβιάσαμε μια υπόσχεση, χρειάζεται μεγαλύτερη συνέπεια. Η επανόρθωση είναι διαδικασία, όχι μόνο μια φράση.
Οι σχέσεις χρειάζονται ευθύνη, όχι τελειότητα
Όλοι μπορούμε να πληγώσουμε ανθρώπους και όλοι μπορούμε να βρεθούμε στη δύσκολη θέση να ζητήσουμε συγγνώμη. Η ωριμότητα δεν βρίσκεται στην απουσία λαθών, αλλά στην ικανότητα να τα αναγνωρίζουμε και να αλλάζουμε.
Μια συγγνώμη μπορεί να γίνει η αρχή μιας καλύτερης συζήτησης. Η συνέχεια, όμως, γράφεται με σεβασμό, αμοιβαιότητα και πράξεις.










