Η ευτυχία, η μοναξιά, οι σχέσεις και το νόημα της ζωής μπήκαν στο μικροσκόπιο νέας μελέτης του Ελληνικού Κέντρου Συναισθημάτων για την περίοδο 2021–2026.
Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για τη νέα μελέτη του Ελληνικού Κέντρου Συναισθημάτων σχετικά με την ευτυχία και την ψυχολογική ευημερία στην Ελλάδα, εξετάζοντας τι δείχνουν οι μετρήσεις από το 2021 έως το 2026 για τα συναισθήματα, τις σχέσεις, τη μοναξιά και το νόημα της ζωής.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, η Ελλάδα πέρασε από την υγειονομική κρίση στην οικονομική αβεβαιότητα και στις συνεχιζόμενες πιέσεις του κόστους ζωής. Μέσα σε όλα αυτά, πόσο ευτυχισμένοι αισθανόμαστε; Και τι είναι τελικά αυτό που δίνει νόημα στην καθημερινότητά μας;
Μια νέα έρευνα επιχειρεί να απαντήσει, εξετάζοντας όχι μόνο τη χαρά, αλλά διαφορετικές πλευρές της ψυχολογικής ευημερίας.
Ευτυχία στην Ελλάδα: Τι μέτρησε η μελέτη PERMA;
Το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων, αξιοποιώντας στοιχεία του Emoducation και σε συνεργασία με την Expansion Method, παρουσίασε στις 13 Οκτωβρίου 2026 τη μελέτη «Ευημερία, Ευτυχία και Κοινωνικές Μεταβολές στην Ελλάδα: Διαχρονική Ανάλυση PERMA 2021–2026».
Η έρευνα χρησιμοποιεί το PERMA-Profiler, ένα εργαλείο της Θετικής Ψυχολογίας που εξετάζει πέντε διαστάσεις της ψυχολογικής ευημερίας:
- Θετικά συναισθήματα: χαρά, ευχαρίστηση και αισιοδοξία.
- Δέσμευση: ενδιαφέρον και ουσιαστική συμμετοχή στις δραστηριότητές μας.
- Σχέσεις: αίσθηση σύνδεσης και υποστήριξης από άλλους ανθρώπους.
- Νόημα: η αίσθηση ότι η ζωή έχει σκοπό και αξία.
- Επίτευξη: η ικανοποίηση από όσα καταφέρνουμε.
Παράλληλα εξετάστηκαν η γενική ευτυχία, η μοναξιά, τα αρνητικά συναισθήματα και η αντιλαμβανόμενη υγεία. Από 359 αρχικές απαντήσεις, το κύριο αναλυτικό δείγμα περιλαμβάνει 288 καταγραφές από 270 διαφορετικά πρόσωπα, μεταξύ Οκτωβρίου 2021 και Σεπτεμβρίου 2026.
Τι δείχνουν οι απαντήσεις για την ευημερία από το 2021 έως το 2026;
| Έτος | Συμμετοχές | PERMA /10 | Ευτυχία /10 |
|---|---|---|---|
| 2021 | 52 | 7,00 | 6,50 |
| 2022 | 45 | 7,10 | 6,49 |
| 2023 | 61 | 7,34 | 6,77 |
| 2024* | 12 | 6,92 | 6,08 |
| 2025 | 79 | 7,37 | 6,76 |
| 2026** | 39 | 7,57 | 7,10 |
* Το 2024 περιλαμβάνει μόνο 12 καταγραφές, τους πρώτους δύο μήνες. ** Το 2026 περιλαμβάνει μετρήσεις έως τον Σεπτέμβριο. Η γενική ευτυχία και ο σύνθετος δείκτης PERMA είναι διαφορετικές μετρήσεις.
Η μέση τιμή PERMA είναι 7,00 το τελευταίο τρίμηνο του 2021 και 7,57 στο διαθέσιμο μέρος του 2026. Η γενική ευτυχία εμφανίζεται επίσης υψηλότερη, από 6,50 σε 7,10.
Είναι αυτό απόδειξη ότι «οι Έλληνες έγιναν πιο ευτυχισμένοι»; Όχι. Τα ετήσια δείγματα είναι μικρά, διαφέρουν σε σύνθεση και δεν παρακολουθούν συστηματικά τα ίδια άτομα. Επιπλέον, η δημογραφικά προσαρμοσμένη ανάλυση δεν τεκμηριώνει με επαρκή βεβαιότητα μια γενικευμένη αύξηση της ευημερίας. Οι διαφορές αποτελούν περιγραφικά ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Το 2022: Η ακρίβεια και τα αρνητικά συναισθήματα
Το 2022 η κοινωνία προσπαθούσε να επιστρέψει στην καθημερινότητα μετά τους περιορισμούς της πανδημίας, ενώ βίωνε παράλληλα την ενεργειακή και πληθωριστική κρίση. Ο ετήσιος εναρμονισμένος πληθωρισμός έφτασε το 9,3%.
Τη χρονιά εκείνη η έρευνα καταγράφει 6,40/10 στα αρνητικά συναισθήματα και 5,49/10 στη μοναξιά. Οι τιμές αυτές δεν σημαίνουν ότι οι οικονομικές εξελίξεις προκάλεσαν τα συγκεκριμένα βιώματα. Θέτουν όμως το ερώτημα πώς επηρεάζεται η προσωπική καθημερινότητα όταν συνυπάρχουν οικονομική ανασφάλεια και κοινωνική πίεση.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει εργασία, οικογένεια και φίλους, αλλά να αισθάνεται συνεχή αγωνία για το μέλλον. Μπορεί ακόμη να περνά χρόνο με άλλους χωρίς να νιώθει την ουσιαστική σύνδεση που χρειάζεται. Αυτά είναι καθημερινά παραδείγματα, όχι προσωπικές μαρτυρίες των συμμετεχόντων.
Η μοναξιά δεν ακολούθησε μια σταθερή πορεία
Η μοναξιά εμφανίζεται με τιμή 5,49 το 2022, 5,03 το 2023, 5,65 το 2025 και 4,85 το 2026. Η πορεία δεν είναι γραμμική: η υψηλότερη συνολική ευημερία δεν συνοδεύεται πάντοτε από χαμηλότερη μοναξιά.
Το 2025, για παράδειγμα, η μέση βαθμολογία PERMA είναι υψηλότερη από το 2022, αλλά η μοναξιά εμφανίζεται επίσης υψηλότερη. Ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται ότι προοδεύει επαγγελματικά και ότι πετυχαίνει τους στόχους του, αλλά να του λείπουν ουσιαστικές σχέσεις.
Η ευημερία, λοιπόν, δεν είναι ένα μόνο συναίσθημα. Περιλαμβάνει διαφορετικές πλευρές της ζωής μας που δεν κινούνται αναγκαστικά μαζί.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα: Το νόημα της ζωής ξεπερνά τη χαρά
Ανάμεσα στις πέντε διαστάσεις της έρευνας, το νόημα και ο σκοπός της ζωής καταγράφουν την υψηλότερη μέση τιμή. Το 2022 ο δείκτης είναι 7,62/10 και το 2026 φτάνει το 8,23/10.
Τα θετικά συναισθήματα εμφανίζονται χαμηλότερα: 6,41 το 2022 και 7,21 το 2026. Αυτό αναδεικνύει μια ουσιαστική διάκριση: μπορούμε να θεωρούμε τη ζωή μας σημαντική ακόμη και αν δεν αισθανόμαστε διαρκώς χαρούμενοι.
Σκεφτείτε έναν γονέα που εργάζεται πολλές ώρες για να φροντίσει την οικογένειά του. Μπορεί να είναι κουρασμένος ή πιεσμένος, αλλά να αναγνωρίζει βαθύ νόημα στην προσπάθειά του. Ή έναν άνθρωπο που προσφέρει εθελοντικά: η προσφορά μπορεί να δίνει σκοπό στη ζωή του χωρίς να εξαφανίζει τις δυσκολίες.
Η έρευνα δεν κατέγραψε αυτές τις ιστορίες. Τα παραδείγματα εξηγούν απλώς γιατί η ψυχολογική ευημερία είναι ευρύτερη από την πρόσκαιρη ευχαρίστηση.
Η ευτυχία στην Ελλάδα και η ευρωπαϊκή σύγκριση
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024 που παρατίθενται στην έκθεση, η μέση συνολική ικανοποίηση από τη ζωή στην Ελλάδα ήταν 6,7/10, έναντι 7,2/10 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η σύγκριση προσφέρει κοινωνικό πλαίσιο, αλλά απαιτεί προσοχή: η «ικανοποίηση από τη ζωή» της Eurostat δεν είναι η ίδια ερώτηση με τη «γενική ευτυχία» του PERMA και οι δύο έρευνες έχουν διαφορετική δειγματοληψία. Δεν επιτρέπεται να συναγάγουμε από τις τιμές αυτές ότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη του Κέντρου ήταν πιο ευτυχισμένοι από τον γενικό πληθυσμό.
Η ευτυχία συνδέεται με τη συναισθηματική νοημοσύνη;
Το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων δημοσίευσε παράλληλα μια δεύτερη μελέτη για τις συναισθηματικές δεξιότητες στην Ελλάδα. Σε 137 συμμετέχοντες που συμπλήρωσαν τόσο το εργαλείο EQ όσο και το PERMA, εντοπίστηκε θετική συσχέτιση r = 0,64 μεταξύ συναισθηματικών δεξιοτήτων και ψυχολογικής ευημερίας. Η συσχέτιση μεταξύ EQ και γενικής ευτυχίας ήταν 0,53.
Με απλά λόγια, όσοι αξιολογούσαν υψηλότερα τις συναισθηματικές τους δεξιότητες έτειναν να αναφέρουν και υψηλότερη ευημερία. Δεν αποδεικνύεται όμως ότι η συναισθηματική νοημοσύνη προκαλεί την ευτυχία.
Διαβάστε τη συμπληρωματική μελέτη: «Συναισθηματική Νοημοσύνη και Κοινωνικές Μεταβολές στην Ελλάδα – 2021–2026».
Τι μπορούμε να κρατήσουμε από τη νέα έρευνα;
Οι μετρήσεις PERMA ανοίγουν μια συζήτηση για όσα συνήθως δεν αποτυπώνονται στους οικονομικούς δείκτες: μοναξιά, ανθρώπινες σχέσεις, συναισθήματα και νόημα.
Η μελέτη δεν είναι αντιπροσωπευτική του ελληνικού πληθυσμού και δεν μπορεί να αποδείξει ότι συγκεκριμένα πολιτικά ή οικονομικά γεγονότα προκάλεσαν αλλαγές στην ευτυχία. Μας βοηθά όμως να διατυπώσουμε τα ερωτήματα μιας επόμενης, συστηματικότερης έρευνας.
Γιατί η ευτυχία δεν είναι μόνο οι ευχάριστες στιγμές. Είναι οι σχέσεις που δημιουργούμε, οι στόχοι που επιδιώκουμε και η αίσθηση ότι η ζωή μας έχει αξία. Και ίσως το ουσιαστικότερο ερώτημα για μια κοινωνία να μην είναι μόνο πόσο αναπτύσσεται οικονομικά, αλλά πόσο καλά μπορούν να ζουν οι άνθρωποί της.
Πηγές
- Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων / Emoducation (2026). Ευημερία, Ευτυχία και Κοινωνικές Μεταβολές στην Ελλάδα: Διαχρονική Ανάλυση PERMA 2021–2026. Πρωτογενής ερευνητική έκθεση.
- Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων / Emoducation (2026). Συναισθηματική Νοημοσύνη και Κοινωνικές Μεταβολές στην Ελλάδα 2021–2026. Συμπληρωματική μελέτη.
- Butler, J. & Kern, M. L. (2016). The PERMA-Profiler: A Brief Multidimensional Measure of Flourishing. International Journal of Wellbeing.
- Eurostat – Quality of Life Indicators: Overall Experience of Life.
