Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν ότι η καθημερινότητα γίνεται πιο ασταθής. Οικονομικές πιέσεις, επαγγελματική αβεβαιότητα, κοινωνικές αλλαγές και μια συνεχής ροή ειδήσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον έντασης. Παράλληλα, οι διεθνείς εξελίξεις και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις ενισχύουν το αίσθημα ανησυχίας για το μέλλον.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διαχείριση των συναισθημάτων γίνεται μια βασική δεξιότητα για την ψυχική υγεία.
Για τον λόγο αυτό, το Ελληνικό Κέντρο Συναισθημάτων συνεχίζει την πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2020 με την έκδοση των Οδηγών Συναισθηματικής Διαχείρισης, σύντομων κειμένων που απευθύνονται στον απλό πολίτη και προσφέρουν πρακτικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες κατευθύνσεις για τη διαχείριση των έντονων συναισθημάτων της καθημερινότητας.
Ο νέος οδηγός έχει τίτλο: «Ζώντας μέσα στην Αβεβαιότητα» και επιχειρεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα της εποχής: πώς μπορούμε να διατηρήσουμε ψυχική σταθερότητα σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς.
Τρεις + μία οδηγίες για ψυχική σταθερότητα
Ο οδηγός προτείνει τέσσερις απλές αλλά ουσιαστικές κατευθύνσεις για την καθημερινότητα.
1. Ρύθμισε πρώτα το νευρικό σου σύστημα
Όταν το σώμα βρίσκεται σε ένταση, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να σκεφτεί καθαρά. Η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι απλές σωματικές πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη ρύθμιση του στρες. Μερικές από αυτές είναι:
- σταθερή και αργή αναπνοή για λίγα λεπτά
- καθημερινή κίνηση
- επαρκής ύπνος
- μικρές σταθερές ρουτίνες μέσα στην ημέρα
Όταν το νευρικό σύστημα ηρεμεί, η σκέψη γίνεται πιο καθαρή και η αντιμετώπιση των δυσκολιών πιο αποτελεσματική.
2. Περιόρισε την υπερβολική έκθεση στις ειδήσεις
Η συνεχής κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων μπορεί να ενισχύσει το άγχος και το αίσθημα αδυναμίας. Η ενημέρωση είναι σημαντική, όμως η υπερβολική έκθεση σε πληροφορίες δεν βοηθά την ψυχική ισορροπία. Μια πιο υγιής πρακτική είναι:
- ενημέρωση σε συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας
- αποφυγή έντονων ειδήσεων πριν τον ύπνο
- επιλογή αξιόπιστων πηγών ενημέρωσης
Με αυτόν τον τρόπο παραμένουμε ενημερωμένοι χωρίς να εγκλωβιζόμαστε σε έναν κύκλο συνεχούς ανησυχίας.
3. Εστίασε σε όσα μπορείς να επηρεάσεις
Η αβεβαιότητα γίνεται πιο έντονη όταν προσπαθούμε να ελέγξουμε πράγματα που βρίσκονται έξω από τις δυνατότητές μας. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις παγκόσμιες εξελίξεις. Μπορούμε όμως να επηρεάσουμε την καθημερινότητά μας. Μικρές πρακτικές κινήσεις βοηθούν:
- οργάνωση της ημέρας
- μικροί, ρεαλιστικοί στόχοι
- συνέπεια σε απλές καθημερινές συνήθειες
Η αίσθηση ελέγχου δεν προκύπτει από τον πλήρη έλεγχο του κόσμου, αλλά από τη σταθερότητα στις δικές μας επιλογές.
+1. Μην περιμένεις να είναι όλα ξεκάθαρα για να ζήσεις
Πολλοί άνθρωποι αναβάλλουν σημαντικές αποφάσεις περιμένοντας τη «σωστή στιγμή». Όμως η ζωή σπάνια προσφέρει απόλυτη βεβαιότητα.Μπορούμε:
- να ξεκινήσουμε κάτι νέο χωρίς να έχουμε όλες τις απαντήσεις
- να κάνουμε μικρά βήματα ακόμη κι αν δεν νιώθουμε πλήρη σιγουριά
- να χτίσουμε σταδιακά την αυτοπεποίθησή μας μέσα από την εμπειρία
Συχνά η σταθερότητα δεν έρχεται πριν από την απόφαση, αλλά δημιουργείται αφού κάνουμε το πρώτο βήμα.
Η σημασία της έκφρασης των συναισθημάτων
Τα έντονα συναισθήματα είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας. Όταν όμως παραμένουν καταπιεσμένα ή δεν εκφράζονται, μπορεί να δημιουργήσουν δυσκολίες στη ψυχική υγεία. Η αναγνώριση και η έκφραση των συναισθημάτων αποτελεί ένα βασικό βήμα για την ψυχική ισορροπία.
Σε περιπτώσεις που η ένταση παραμένει ή γίνεται δύσκολη στη διαχείριση, η υποστήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.
Πηγές
World Health Organization Mental health: strengthening our response. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response
American Psychological Association. Stress effects on the body. https://www.apa.org/topics/stress/body
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change https://psycnet.apa.org/record/1977-25733-001
Holman, E. A. et al. (2014). Media exposure to collective trauma and mental health https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0956797614530974
