Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για το πώς το ύφος της ισχύος Τράμπ— το ύφος του “θα γίνει όπως θέλω εγώ” — πέρασε από την πολιτική στις εταιρείες και από εκεί στην καθημερινότητά μας.
Και θα αναρωτηθούμε: μήπως η ψυχρότητα στην εξυπηρέτηση δεν είναι απλώς εμπορική επιλογή, αλλά αντανάκλαση μιας νέας κουλτούρας εξουσίας;
Η γέννηση μιας “νοοτροπίας ισχύος” του Τράμπ
Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε παντού την ίδια σκηνή: πολιτικοί που επιβάλλονται με ένταση, εταιρείες που απαντούν με αυστηρότητα, κοινωνικά δίκτυα γεμάτα ειρωνεία και επιβολή.
Είναι σαν ο τρόπος του “ισχυρού” να έχει γίνει μοντέλο συμπεριφοράς.Πολλοί κοινωνιολόγοι σημειώνουν ότι από το 2016 και μετά — τη χρονιά που ο Τράμπ ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ —το ύφος της δημόσια επικοινωνίας άλλαξε ριζικά: πιο τραχύ, πιο προκλητικό, πιο “αν μου αρέσει”. Η ρητορική της επιβολής μπήκε στο mainstream.
Και όταν η εξουσία εκφράζεται έτσι, το μήνυμα που περνάει προς τα κάτω είναι σαφές: Ο δυνατός νικάει, ο αδύναμος πρέπει να διαλυθεί.
Από την πολιτική στην εταιρική συμπεριφορά
Εκείνη την περίοδο, μεγάλες αμερικανικές εταιρείες — φίλιες ή ευθυγραμμισμένες με τη νέα πολιτική κουλτούρα — άρχισαν να υιοθετούν ένα ύφος πιο “τραχύ” και λιγότερο διαλλακτικό. Στην εξυπηρέτηση πελατών, στις συνδρομές, στις πολιτικές επιστροφών, ακόμα και στον τρόπο που μιλούν στα social media.
Η γλώσσα του “take it or leave it” έγινε αποδεκτή, σχεδόν φυσιολογική.Η ενσυναίσθηση θεωρήθηκε αδυναμία. Η ταπεινότητα, χάσιμο χρόνου.
Ίσως μπορούμε να πούμε ότι όλα αυτά έγιναν “επειδή βγήκε ο Τραμπ”. Ότι από εκείνη την περίοδο — και σε παγκόσμιο επίπεδο — το bullying έπαψε να είναι κοινωνικά καταδικασμένο και έγινε εργαλείο επικοινωνίας…. Τροφή για σκέψη…
Όταν η δύναμη γίνεται “μάρκα”
Οι μεγάλες εταιρείες είδαν ότι η επιθετικότητα μπορεί να πουλάει. Ότι το ύφος του “δεν με νοιάζει αν φύγεις, άλλοι δέκα περιμένουν” μπορεί να δημιουργεί ψευδαίσθηση κύρους.
Έτσι, ο τρόπος επικοινωνίας μετατράπηκε σε μηχανισμό επιβολής. Η κουλτούρα του “corporate bullying” δεν είναι τυχαία:
είναι η επιχειρησιακή εκδοχή μιας κοινωνίας που έχει μάθει να θαυμάζει τη σκληρότητα και να υποτιμά τη συναισθηματική ευφυΐα.
Η ψυχολογική επίδραση στους πολίτες
Όταν μια ολόκληρη κοινωνία “εκπαιδεύεται” να δέχεται αδιάφορες ή αυταρχικές απαντήσεις από εταιρείες, χάνει σιγά-σιγά τη δεξιότητα της διεκδίκησης.
Ο πολίτης αρχίζει να πιστεύει πως “δεν έχει νόημα να μιλήσω”, “δεν θα με ακούσουν έτσι κι αλλιώς”. Και αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο:
όταν η σιωπή φαίνεται πιο εύκολη από τη διεκδίκηση, το σύστημα έχει ήδη κερδίσει.
Ώρα να αλλάξει η κατεύθυνση
Αν κάτι μάθαμε από τα τελευταία χρόνια, είναι ότι η σκληρότητα δεν φέρνει σταθερότητα. Η εμπιστοσύνη και η σχέση — είτε ανάμεσα σε πολίτες είτε σε πελάτες και εταιρείες — χτίζονται με ενσυναίσθηση, με διάλογο, με πραγματική ακρόαση.
Το μέλλον ίσως ανήκει όχι στις πιο μεγάλες εταιρείες, αλλά στις πιο έντιμες, ευγενικές και συναισθηματικά ώριμες. Κι αν η πολιτική κουλτούρα του “τραμπισμού” γέννησε το εταιρικό bullying,ίσως η επόμενη γενιά των επιχειρήσεων — και των ανθρώπων — να γεννήσει κάτι άλλο: την κουλτούρα του σεβασμού.
Πηγές
- Harvard Kennedy School – “The Rhetoric of Power and Empathy in Politics” (2024)
- Forbes – “Corporate America’s Bullying Problem” (2023)
- APA – “Social Contagion of Aggressive Behavior” (2023)
- BBC Future – “The Normalization of Bullying in Leadership” (2022)
- World Economic Forum – “Empathy as a Leadership Skill” (2024)
