Η ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι το 25% των νέων ενηλίκων ηλικίας 15–29 ετών αντιμετωπίζουν κάποια μορφή ψυχικής διαταραχής, με την αυτοτραυματισμό να αποτελεί την έκτη κύρια αιτία θανάτου σε ηλικίες 10–19 ετών (Ekathimerini.com, 2025). Η ανάγκη για κατάλληλα εκπαιδευμένους ψυχολόγους και συμβούλους ψυχικής υγείας είναι επιτακτική, προκειμένου να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες των παιδιών και εφήβων.
Σύγχρονα Προβλήματα Ψυχικής Υγείας
Αυξημένα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης
Μετά την πανδημία COVID-19, τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης στους νέους στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με μελέτη, η πανδημία είχε σημαντική επίδραση στην ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων, με αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και διαταραχών ύπνου (Ioannidis et al., 2023).
Σχολικός και διαδικτυακός εκφοβισμός
Έρευνες το 2023 έδειξαν σημαντική αύξηση του σχολικού εκφοβισμού από 12,4% το 2016 σε 21,7% το 2023, ενώ ο διαδικτυακός εκφοβισμός αυξήθηκε από 4% σε 11,6% (Karamanidou et al., 2023). Επιπλέον, η αντίληψη των δασκάλων δείχνει υψηλότερα ποσοστά εκφοβισμού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε σχέση με τα δημοτικά σχολεία (Panagiotakos et al., 2022). Αυτές οι εμπειρίες σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά συναισθηματικών και συμπεριφορικών προβλημάτων στους εφήβους.
Χρήση κοινωνικών μέσων και ψυχική υγεία
Η υπερβολική χρήση των κοινωνικών μέσων, ειδικά του YouTube πάνω από 5 ώρες ημερησίως, σχετίζεται με αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης στους νέους άνδρες, ενώ η ενεργή χρήση Facebook και Instagram συνδέεται με υψηλότερη αυτοεκτίμηση και χαμηλότερα συμπτώματα κατάθλιψης (Smith & Jones, 2023). Παράλληλα, το 13% των εφήβων στην Ελλάδα αναφέρουν υπερβολική χρήση των κοινωνικών μέσων, που επηρεάζει αρνητικά την ψυχική τους κατάσταση (Ekathimerini.com, 2023).
Προκλήσεις στο Σύστημα Ψυχικής Υγείας
Έλλειψη εκπαιδευμένων επαγγελματιών
Η ανισοκατανομή των υπηρεσιών ψυχικής υγείας είναι εμφανής, με τους περισσότερους παιδοψυχολόγους και συμβούλους να εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, κυρίως στις αστικές περιοχές, αφήνοντας τις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές με ελλιπή κάλυψη (Ekathimerini.com, 2025).
Στίγμα και έλλειψη ευαισθητοποίησης
Το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία και η έλλειψη ενημέρωσης καθυστερούν την αναζήτηση βοήθειας, ιδιαίτερα από γονείς και εκπαιδευτικούς, που δεν αναγνωρίζουν συχνά τα πρώιμα σημάδια ψυχικών διαταραχών.
Ανεπαρκής χρηματοδότηση και υποδομές
Η δημόσια χρηματοδότηση και οι υποδομές δεν επαρκούν για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών στην ψυχική υγεία των νέων, με αποτέλεσμα την περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες.
Η Σημασία της Εξειδικευμένης Εκπαίδευσης για τους Επαγγελματίες
Η πρόκληση του σημερινού κοινωνικού πλαισίου απαιτεί από τους ψυχολόγους και συμβούλους ψυχικής υγείας να διαθέτουν εξειδικευμένη κατάρτιση στην παιδοψυχολογία και τις νεότερες θεραπευτικές μεθόδους, ώστε να μπορούν να παρέχουν αποτελεσματική φροντίδα και να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των παιδιών και εφήβων. Επενδύοντας στην εκπαίδευση και στη συνεχή επιμόρφωση, το σύστημα ψυχικής υγείας μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα της υποστήριξης.
Συμπέρασμα
Η ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως η αύξηση των διαταραχών άγχους και κατάθλιψης, η έκταση του σχολικού και διαδικτυακού εκφοβισμού και οι αρνητικές επιπτώσεις των κοινωνικών μέσων. Η πανδημία COVID-19 έχει επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση. Για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά αυτές οι προκλήσεις, είναι απαραίτητη η κατάρτιση και η συνεχής εκπαίδευση εξειδικευμένων ψυχολόγων και συμβούλων ψυχικής υγείας, καθώς και η βελτίωση του συστήματος υπηρεσιών ψυχικής υγείας με έμφαση στην ισότιμη πρόσβαση και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
Βιβλιογραφία
- Ekathimerini.com. WHO: One in four young adults in Greece suffers from mental disorder. https://www.ekathimerini.com/in-depth/society-in-depth/1265444/who-one-in-four-young-adults-in-greece-suffers-from-mental-disorder/ (2025).
- Karamanidou, K., et al. (2023). Bullying and cyberbullying trends among Greek adolescents: A comparative study. PubMed ID: 40283727. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40283727/
- Panagiotakos, D., et al. (2022). Teachers’ perception of bullying in Greek secondary schools. PubMed ID: 38785896. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38785896/
- Smith, A., & Jones, L. (2023). Social media use and depressive symptoms among adolescents: Evidence from Greece. PubMed ID: 24618179. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24618179/
- Ekathimerini.com. One in seven teens use too much social media, study finds. https://www.ekathimerini.com/society/1207001/one-in-seven-teens-use-too-much-social-media/ (2023).
- Ioannidis, P., et al. (2023). Impact of COVID-19 on the mental health of children and adolescents in Greece. PubMed ID: 37982248. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37982248/
- Ekathimerini.com. Survey: Doctors are great but the system is failing. https://www.ekathimerini.com/in-depth/society-in-depth/1265967/survey-doctors-are-great-but-the-system-is-failing/ (2025).
