Στο σημερινό MindPost θα μιλήσουμε για την υπερευθύνη για τους άλλους και για το πώς η επιθυμία να βοηθάμε μπορεί κάποιες φορές να μετατρέπεται σε αδιάκοπη ανάγκη να λύνουμε τα προβλήματα όλων.
Υπερευθύνη για τους άλλους: πότε η βοήθεια γίνεται βάρος
Ένας φίλος έχει πρόβλημα και αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να βρούμε τη λύση. Ένας συγγενής είναι δυσαρεστημένος και σκεφτόμαστε ότι πρέπει να του αλλάξουμε τη διάθεση. Μια σχέση δυσκολεύεται και πιστεύουμε πως, αν προσπαθήσουμε λίγο περισσότερο, θα καταφέρουμε να την κρατήσουμε όρθια μόνοι μας.
Το να ενδιαφερόμαστε για τους άλλους είναι ανθρώπινο και συχνά πολύτιμο. Η υπερευθύνη αρχίζει όταν θεωρούμε ότι είμαστε προσωπικά υπεύθυνοι για τα συναισθήματα, τις επιλογές και τις συνέπειες των άλλων ανθρώπων. Αυτή η προσδοκία είναι συχνά αδύνατον να εκπληρωθεί.
Δεν πρόκειται για επίσημη ψυχιατρική διάγνωση, αλλά για χρήσιμο τρόπο να περιγράψουμε ένα μοτίβο σχέσεων. Μπορεί να εμφανίζεται ιδιαίτερα σε οικογένειες με πολλές απαιτήσεις φροντίδας ή σε ανθρώπους που έχουν συνηθίσει να εξασφαλίζουν την αποδοχή μέσα από τη διαρκή προσφορά.
Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε τον άλλον να αναλάβει το δικό του μέρος
Μερικές φορές φοβόμαστε ότι, αν δεν βοηθήσουμε, θα χαρακτηριστούμε εγωιστές. Άλλες φορές η ενασχόληση με το πρόβλημα του άλλου μάς κάνει να αισθανόμαστε χρήσιμοι και απαραίτητοι. Είναι επίσης πιθανό να υπάρχει πραγματική αγωνία για έναν άνθρωπο που αγαπάμε.
Η δυσκολία είναι ότι η συνεχής παρέμβαση μπορεί να περιορίζει την αυτονομία του άλλου. Όταν δίνουμε λύσεις πριν μας ζητηθούν ή αναλαμβάνουμε τις συνέπειες των αποφάσεών του, ίσως του στερούμε την ευκαιρία να σκεφτεί, να αποφασίσει και να μάθει.
Παράλληλα αυξάνεται η δική μας πίεση. Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει ότι το παρατεταμένο στρες μπορεί να επηρεάζει διάθεση, ύπνο και καθημερινή λειτουργικότητα. Αν η προσφορά έχει γίνει μια μόνιμη πηγή έντασης, αξίζει να εξετάσουμε πώς σχετιζόμαστε με τις ανάγκες των άλλων.
Πώς προσφέρουμε υποστήριξη χωρίς να αναλαμβάνουμε τον έλεγχο
Μπορούμε να αλλάξουμε μία απλή ερώτηση. Αντί να πούμε «θα σου πω εγώ τι θα κάνεις», ρωτάμε «τι θα σε βοηθούσε από εμένα;». Ο άλλος μπορεί να χρειάζεται ακρόαση, πρακτική βοήθεια ή απλώς χρόνο. Η υποστήριξη αρχίζει καλύτερα όταν συνδέεται με την πραγματική του ανάγκη, όχι με τη δική μας ανησυχία.
Έπειτα αναγνωρίζουμε τα όριά μας. Μπορούμε να πούμε «μπορώ να σε βοηθήσω σήμερα μία ώρα, αλλά δεν μπορώ να αναλάβω αυτό το θέμα». Η σαφήνεια είναι πιο δίκαιη από μια υπόσχεση που δίνουμε με ενοχές και αργότερα αδυνατούμε να τηρήσουμε.
Υπάρχουν βέβαια περιπτώσεις όπου ένας άνθρωπος δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί ή βρίσκεται σε κίνδυνο και απαιτείται ουσιαστική φροντίδα. Τα όρια δεν είναι πρόσχημα εγκατάλειψης. Χρειάζεται να αναζητούμε υποστηρικτικά δίκτυα, επαγγελματικές υπηρεσίες και μοιρασμένη ευθύνη.
Η αγάπη δεν είναι διαγωνισμός αυτοθυσίας
Δεν χρειάζεται να αποδείξουμε την αγάπη μας κάνοντας τη ζωή όλων των άλλων δική μας αποστολή. Μπορούμε να είμαστε διαθέσιμοι, γενναιόδωροι και παρόντες χωρίς να ελέγχουμε τις αποφάσεις τους.
Ίσως μια από τις πιο δύσκολες αλλά ουσιαστικές μορφές φροντίδας είναι να στεκόμαστε δίπλα σε κάποιον, αφήνοντάς τον ταυτόχρονα να παραμένει ο υπεύθυνος της δικής του ζωής.










