Η 15η Οκτωβρίου και οι άνθρωποι πίσω από το φαγητό μας
Η Διεθνής Ημέρα Γυναικών της Υπαίθρου αναγνωρίστηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για να αναδείξει τη συμβολή των γυναικών στην αγροτική ανάπτυξη, την επισιτιστική ασφάλεια και τη μείωση της φτώχειας. Όμως πίσω από τη λέξη «συμβολή» βρίσκεται συχνά μια καθημερινότητα που σπάνια περιγράφεται ολόκληρη.
Μια γυναίκα μπορεί να εργάζεται στο χωράφι ή στην οικογενειακή επιχείρηση, να φροντίζει παιδιά και μεγαλύτερους συγγενείς, να οργανώνει το σπίτι και να συμμετέχει στην κοινότητα. Όταν αρκετές από αυτές τις εργασίες θεωρούνται αυτονόητες, ο χρόνος και το προσωπικό τους κόστος εξαφανίζονται από τη δημόσια συζήτηση.
Γυναίκες της υπαίθρου: η αόρατη εργασία έχει πραγματικό βάρος
Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι πολλές γυναίκες σε αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν άνιση πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους, γη, εκπαίδευση, υποδομές και υπηρεσίες. Οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα· δεν είναι σωστό να μεταφέρουμε αυτούσιες τις παγκόσμιες εκτιμήσεις στην Ελλάδα.
Ωστόσο, το ερώτημα της πρόσβασης αφορά και τις ελληνικές κοινότητες: πόσο εύκολο είναι να βρει κανείς ειδικό όταν ζει μακριά από μεγάλο αστικό κέντρο; Υπάρχει διαθέσιμη μετακίνηση; Μπορεί να ζητήσει βοήθεια με ιδιωτικότητα σε έναν μικρό τόπο; Αυτά είναι πρακτικά εμπόδια και όχι προσωπικές αδυναμίες.
Όταν η φροντίδα των άλλων δεν αφήνει χώρο για τον εαυτό
Η συνεχής ανάληψη ευθυνών μπορεί να συνδέεται με κόπωση, άγχος και περιορισμένο προσωπικό χρόνο. Δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα της υπαίθρου βιώνει ψυχική δυσκολία. Σημαίνει ότι οι κοινωνικές συνθήκες μπορούν να αυξήσουν ή να μειώσουν την πίεση που αντιμετωπίζει.
Η ψυχική ευεξία δεν είναι μόνο ατομική επιλογή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει πως η φτώχεια, οι ανισότητες και η έλλειψη πόρων αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία. Γι’ αυτό οι υποστηρικτικές πολιτικές έχουν πραγματικό ψυχολογικό νόημα.
Τι θα σήμαινε ουσιαστική στήριξη;
Θα σήμαινε καλύτερες μετακινήσεις, προσιτή πρωτοβάθμια φροντίδα, ψηφιακή πρόσβαση που δεν αποκλείει όσες δεν διαθέτουν τεχνολογικές δεξιότητες, δυνατότητες εκπαίδευσης και οικονομική αναγνώριση. Θα σήμαινε επίσης δομές φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, ώστε το βάρος να μη θεωρείται αποκλειστικά οικογενειακή υπόθεση.
Σε μια μικρή κοινότητα, ακόμη και η ύπαρξη ενός ασφαλούς χώρου συζήτησης χωρίς φόβο κοινωνικού στιγματισμού μπορεί να κάνει διαφορά. Η υποστήριξη όμως δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στον εθελοντισμό: χρειάζεται σταθερή δημόσια οργάνωση.
Η αναγνώριση είναι η αρχή, όχι ο στόχος
Δεν αρκεί να ευχαριστούμε τις γυναίκες της υπαίθρου μια φορά τον χρόνο. Η πραγματική αναγνώριση φαίνεται όταν έχουν φωνή στις αποφάσεις, ίσες ευκαιρίες και δικαίωμα να μη θεωρείται η εξάντλησή τους φυσική κατάσταση.
Ίσως η πιο σημαντική ερώτηση της σημερινής ημέρας να είναι απλή: όταν μια γυναίκα κρατά όρθια μια οικογένεια ή μια κοινότητα, ποιος έχει φροντίσει ώστε να μπορεί και η ίδια να στηριχθεί;
Πηγές
- Ηνωμένα Έθνη, International Day of Rural Women
- Ηνωμένα Έθνη, ιστορικό της ημέρας
- WHO, Mental health overview
